Ekonomi (İktisat) Nedir

Yirminci yüzyılda genci kabul gören bir tanı­ma göre iktisat, kıt kaynakların sınırsız ve ra­kip kullanımlara tahsis edilmesinin incelenme­sidir. Akademik çevrelerde, bireylerin ve top­lumların maddi ihtiyaç ve arzularını tatmin için geliÅŸtirdikleri yöntemlerle uÄŸraÅŸan bir sos­yal bilim olarak tanımlanmaktadır. Böyle bir çerçevenin baÅŸlıca zaafı, depresyon veya top­lam talep yetersizliÄŸi gibi sorunları kapsama-masıdır. Oysa modern piyasa ekonomilerinin birçoÄŸu büyük miktarlarda kaynağın atıl dur­duÄŸu dönemlerden geçmektedirler, özellikle emek ve fabrika kapasitesi yönünden. Bu du­rumda asıl mesele kaynakların hangi yöntem­le kullanılacağı deÄŸil, kullanılır hale nasıl geti­rileceÄŸidir. Kaynaklan kullanımlara göre tah­sis sorunu ile kaynakların tam kullanımını ba­şarma sorunu arasındaki fark kabaca iktisadın iki temel dalına tekabül etmektedir: Mikroikti-sat ve makroiktisat. Ancak, para ve genel fiyat dengesi İle ilgili bazı hususları kapsamasından ötürü, ınakroiktisatın da kaynakların tahsisi ile bağı vardır. Devamını Oku…

Ekonometrik Tahmin Nedir

Ekonometrik bir modelin spesifikasyonu ta­mamlandıktan (özellikleri belirlenip model formüle edildikten) sonra ekonometrisyenin onun tahmini aşamasına geçmesi gerekir. Baş­ka bir deyişle ekonometrici, modelin katsayıla­rının sayısal tahminini elde etmesi gerekir. Modelin tahmini, çeşitli ekonomelrik metodlar, bunların varsayımları ve parametre tah­minleri açısından bu varsayımların ekonomik sonuçları hakkında bilgiyi gerektiren salt tek­nik bir aşamadır.

Tahmin aşaması şu adımlardan oluşur:
Devamını Oku…

Ekonometri Nedir

Ekonometri, iktisat teorisi, matematik ve is­tatistiÄŸin birleÅŸmesiyle ortaya çıkan bir İktisat dalı ve bir iktisadi araÅŸtırma yöntemidir. Amaç matematik ve istatistikten yararlanmak suretiyle iktisat kanunlarını sayısal (kantita-tif) olarak ortaya koymak ve çeÅŸitli iktisadi so­runların sayısal olarak incelenmesine, isabetli iktisadi kararların alınmasına yardımcı olmak­tır. Tanım biraz daha açık ÅŸekilde şöyle ifade edilebilir: Ekonometri, iktisadi iliÅŸkilerin para­metreleri (örneÄŸin, elastikiyetler, meyiller, marjinal deÄŸerler vb.) için sayısal deÄŸerler ver­mek ve iktisat teorilerini doÄŸrulamak amacı ile iktisat, matematik ve istatistiÄŸin bir enteg­rasyonu olarak düşünülebilir. Devamını Oku…

Ekoloji Nedir

Önceleri organizma ile çevre arasındaki İliş­kilerin incelenmesi ÅŸeklinde biyolojide kullanı­lan ekoloji, daha sonra sosyal bilimlere iliÅŸkin birterim niteliÄŸi kazanmıştır. Biyolojideki kul­lanımda terim bireysel organizmalarla çevre (autecology) ve gruplarla çevre (synecology) arasındaki iliÅŸkileri İçerir. Sosyal bilimlerde ekoloji terimi “syııecology” ile, yani insan grup­ları (ya da halkları) ile ait oldukları çevreleri, özellikle de fiziksel çevreleri arasındaki iliÅŸki­lerin incelenmesiyle sınırlandırılmıştır. En geniÅŸ anlamda beÅŸeri ekoloji, insan grup­ları (ya da nüfusları) İle çevrelen arasındaki iliÅŸkilerin incelenmesi ÅŸeklinde tanımlanabi­lir. Tüm tanımlar, alanın bu temel karakterimi Devamını Oku…

Einfühlung Nedir

Nesnelerle duygusal bir özdeÅŸlik ilgisi kur­ma, kendini bir baÅŸkasının yerine koyma olayı­na Einfühhmg (ÖzdeÅŸleyim) adı verilir. Ein­fühlung olayında biz, nesneleri içinden kavrar ve yaÅŸarız. Ama bu nesnelerde kavradığımız, yaÅŸadığımız ÅŸey, nesnenin kendisi deÄŸil, nesne­ye yüklenen, yüklediÄŸimiz kendi duygulurımız-dır. ÖrneÄŸin yıkık bir ahÅŸap ev karşısında duy­duÄŸumuz eziklik ve burukluk, eve deÄŸil, kendi­mize ait bir duygudur. Fakat bu eziklik ve bu­rukluk duygusunu kendimizde deÄŸil, o yıkık evde yaÅŸarız. Yine dalgalı bir deniz karşısında duyduÄŸumuz coÅŸkunluk duygusunu, yine ken­dimizde deÄŸil, o dalgalı denizde yaÅŸarız. Bu ör­neklerden anlaşıldığı gibi, biz nesnelerle ara­mızda bir özdeÅŸlik ilgisi kuruyor, sahip olduÄŸu­muz duygulan nesnelere yükleyerek sanki on­larla özdeÅŸlemiyoruz. İşte bu özdeÅŸleÅŸme Ein-fühlung olayını meydana getiriyor. Devamını Oku…

Ehli Sünnet Nedir

İslam aleminin büyük bir çoÄŸunluÄŸu (% 93 kadar) tarafından kabul edilen ve gönül baÄŸla­nılan Ehl- isünnet, Hz.Peygamberin sünneti İle sahabe ve onların yolunda olanlara verilen bir isimdir. İsmin ortaya çıkışı, Hz.Pcygambcrin, ümme­tin 73 fırkaya ayrılacağı ve bunlardan sadece birinin, o da kendisi ve ashabının yolundan yü­rüyenlerin Cennet’c girebileceÄŸi, diÄŸerlerinin ise Cchennem’lİk olacağına dair olan hadis gösterilmektedir. Böylece, Rasıtlullah ile asha­bının yolundan gidenlere ve her ÅŸeyleri ile bu­nu benimseyenlere “Sünnet ve Cemaat Men­supları” manasına “Ehlu’s-Sunne vc’1-Cemaa” denmiÅŸtir. Gerçi tek başına “Sünnî” kelimesi çok erken dönemlerde kullanılmıştır. Bunun­la beraber İslam dünyasında Sünnet ve Cema­at zümrelerine iÅŸaret etmek üzere farklı terim­ler de kullanılmıştır. Nitekim, “Ehlu’s-Sünne” tabiri yanında “Ehlu’s-Sunne ve’l-Ccmaa” Eh-lu’s-Sunnc vc’1-Cemaa ve’I-Asâr”, “Ehlu’1-Ha-disvc’s-Sunne”, “Ehlu’s-Sunne vc’I-İstikame”, “Ehlu’l-Ccmaa” gibi isim ve deyimlere rastlan­makladır. Devamını Oku…

Ehli Kitap Nedir

Vahiy yoluyla indirilen kutsal kitaplara ina­nanları niteleyen bir terim olan ehl-i kitap (ki­tap ehli), Kur’an’ın çeÅŸitli yerlerinde geçer. (Bk. Bakara, 105-109; Al-i İmran, 64,65,09,75,98,110,113). Kur’an bu terimle müşriklerden ayırt etmek İçin kutsal kitaplara (Tevrat, Zebur ve İncil) İndirilmiÅŸ bulunan Yahudi ve Hıristiyanları kasdcder. Bu kitap­lar tahrif edilmiÅŸ olmakla beraber, içlerinde vahye dayanan hakikat ve hikmetler de bulun­ma ihtimalinden dolayı İslam, onlara inanan Yahudi ve Hıristiyanları, müşriklere nisbetle ayrıcalıklı bir konuma oturtmuÅŸtur. İslam müş­riklere yapılanların aksine, İslam İdaresine ita­at eden Yahudi ve Hıristiyanları, cizye ve ha­raç karşılığında, kendi ibadetleriylc serbestçe meÅŸgul olmalarına izin vermiÅŸtir. Devamını Oku…

EÄŸitim Nedir

EÄŸitim terimi, en genel anlamda gençlerin ya da çocukların yetiÅŸtirilmesi, zilini ve ahlaki eÄŸitimi; aklî meleke ve niteliklerin özellikle de okul benzeri kurumlarda sistematik bir öğretîm yardımıyla geliÅŸtirilmesini İfade eder. Anlam biraz daha geniÅŸletil irse, yetiÅŸkin yaÅŸta edinilen eÄŸitim ve öğrenimi de kapsar. Bazan bu anlam tüm toplumsal düzenleme­lerin öğretici etkileri olduÄŸunu ifade edecek biçimde geniÅŸletilir. Devamını Oku…

Egemenlik Nedir

BaÅŸkalarının davranışını kendi isteklerine zorla uydurabilme imkânı, emir ve direktifler vererek toplum davranışını yönlendirme gü­cü, yüksek otorite. Siyaset biliminde millî sınır­lar içinde Devlet’in en üstün yetki ve güç sahi­bi olması, uluslararası sistemde İse Devlet’in sadece kendi taahhütleri çerçevesinde sınırla­nabilen ve diÄŸer devletlere eÅŸit mutlak bağım­sızlığı anlamına gelir. Felsefe, sosyoloji ve ikti­sat alanlarında az çok farklı anlamlarda kulla­nılan egemenliÄŸin en yaygın kullanımı siyaset alanındakidir. Devamını Oku…

Döviz Nedir

1- Çeşitli Döviz Tanımları

Döviz piyasalarında temel araç olan döviz, madeni ve kağıt para ÅŸeklindeki tüm yabancı ülke paraları ile bu paralarla ödemeleri saÄŸla­yan her türlü hesap, belge ve araçlardır. Böyle bir tanını dövizi geniÅŸ anlamda kullanmakta­dır. Dar anlamda döviz tanımına ise yalnızca yabancı ülke paralan cinsinden ödemeyi saÄŸla­yan her türlü hesap, belge ve araçlar girer. Ge­niÅŸ anlamda döviz tanımında yer alan unsur­lardan dar anlamda döviz tanımı İçinde yer alan unsurlar çıkartıldığında geriye “efektif dö­viz” kalır.

Devamını Oku…