1. POTA
sahasının iki başında birer tane olmak üzere, iki (2) adet pota (Şekil 1) bulunur. Potanın parçaları :
a) Bir adet çarpma levhası (),
b) Bir adet çember ve çember tespit plakası,
c) Bir adet çember filesi,
d) Bir pota taşıyıcı gövdesi,
e) Koruyucu yastıklama.
2. ÇARPMA LEVHASI (PANYA)
2.1. Çarpma levhaları; uygun bir malzemeden (tercihen temperlenmiş emniyetli cam) parça olarak edilmeli ve yansıtmaz olmalıdır.
2.2. Cam çarpma levhalarının dış kenarında koruyucu bir çerçeve olmalıdır.
2.3. Cam çarpma levhalarının imalatı, parça kırıklar olmayacak şekilde yapılmalıdır.
2.4. FIBA 1. ve 2. seviye müsabakaları için temperlenmiş emniyetli cam çarpma levhaları mecburidir.
2.5. Diğer müsabakalar için, yukarıdaki şartları sağlamak şartı ile herheangi saydam veya saydam olmayan malzemeden imal edilen çarpma levhaları kullanılabilir.
2.6. Saydam olmayan çarpma levhaları, beyaza boyanmalıdır.
2.7. Çarpma levhalarının, genişliği 1800 mm. (+30mm.), yüksekliği 1050 mm. (+20 mm.) olmalıdır.
2.8. Çarpma levhası üzerindeki tüm çizgiler;
a) saydam malzemelerde ,
b) saydam olmayan malzemelerde ,
c) çizgi kalınlığı 50 mm., olmalıdır.
2.9 Çarpma levhalarının ön yüzeyi,
2.9.1. düzgün ve pürüzsüz olmalıdır.
2.9.2. Çarpma levhasının sınır kenarları bir çizgi ile belirlenmelidir (şekil 2).
2.9.3. Çarpma levhasında, çemberin arkasına bir dikdörtgen çizilmelidir.
a) dikdörtgenin ölçüleri; genişliği 590 mm. (+20 mm.), yüksekliği 450 mm. (8 mm.),
b) dikdörtgenin alt kenarının üst noktası çember ile aynı seviyede ve çarpma levhası alt kenarından 150 mm. (-2 mm.) yukarıda olmalıdır.
2.10. Çarpma levhası sağlamlık ;
Çarpma levhası, çerçevesi takılmadan önce, birbirinden 1200 mm. aralıkla paralel olarak yerleştirilen (şekil 3) iki tahta kalas (50×50 mm.) üzerine yatay konumda yerleştirilir ve merkezine kare şeklinde ( genişliği ve yüksekliği 250 mm., uzunluğu 1100 mm.) 50 kg. lık demir ağırlık yerleştirilir.
Bu yük altında cam çarpma levhasının dikey yöndeki deformasyonu azami üç (3) mm. olmalıdır.
2.11. Çarpma levhasına, belirli bir yükseklikten bırakılan basketbol topu, bırakılan mesafenin % 50′ si oranında geri sıçramalıdır.
2.12. Çarpma levhaları, oyun sahasının her iki başına, zemine dik ve oyun sahası dip çizgisine paralel olarak sağlam bir şekilde monte edilir. (şekil 1)
Çarpma levhasının ön yüzeyinin ortasından çizilen ve düşey olarak uzatılan hayali bir çizgi, oyun sahası kenar çizgilerinin iç yüzünden 1200 mm. mesafede yer alan orta noktadan, dip çizgiye dik olarak çizilecek hayali bir çizgiyle buluşmalıdır.
Çarpma levhasına düşey, yatay veya çizgisel olarak uygulanacak 200 N şiddetinde bir kuvvet sonucu, çarpma levhası en geç 4 saniye içinde statik konumuna dönmelidir. (şekil 4)
2.13. Çarpma levhalarında koruyucu yastıklama, çarpma levhasının alt kenarının tamamını ve yan kenarlarında, alt kenardan minimum 350 mm. yüksekliğe kadar olan kısmını kaplamalıdır (şekil 4). Yastıklama ile ilgili diğer özellikler için 6. Bölüme bakınız.
3. ÇEMBER
3.1. Çember, som çelikten imal edilmelidir.
3.2. Çemberin iç çapı, minimum 450 mm., maksimum 457 mm. olmalıdır.
3.3. Çember, aşağıda belirtilen renk spektrum numaralarına uygun olarak turuncuya boyanmalıdır. NCS 0080-Y70R, 0090Y70R, 1080Y70R.
3.4. Çember, çapı minimum 16 mm., maksimum 20 mm. olan çelik yuvarlaktan imal edilmelidir.
3.5. Çemberin çarpma levhasına en uzak noktasına 1000 N kuvvetinde bir güç uygulanmasından sonra veya yaylı çemberlerde asılma sonrası, orijinal konuma dönüşlerinde, kalıcı deformasyonun % 2 den fazla olmaması gerekir.
3.6. Çemberin alt kenarında, çember filesinin bağlandığı sistem, sporcuları yaralamayacak şekilde olmalıdır. FIBA’ nın 1. ve 2. seviye müsabakalarında filelerin tespiti için çengel kullanılamaz.
3.7. Çember filesi, çembere oniki (12) değişik noktadan tespit edilmelidir.
3.8. Çember filelerinin bağlantı elemanlarında, herhangi keskin kenar veya boşluk bulunmamalıdır. Parmakların yaralanmaması için azami boşluk 8 mm. den geniş olmayacaktır.
3.9. Çember, çarpma levhası desteklerine, çarpma levhasına hiçbir kuvvet aktarmayacak şekilde monte edilmelidir. Bu nedenle çember ve bağlantı elemanlarının, çarpma levhası ile direk teması önlenmelidir. Ancak, montaj için kullanılacak delikler, içlerine parmak girmeyecek ölçülerde olmalıdır.
3.10. Çember, çarpma levhasının iki düşey kenarına eşit uzaklıkta ve zeminden yatay olarak 3050 mm. (+ 6 mm.) yükseklikte olmalıdır.
3.11. Çarpma levhası ön yüzeyi ile çemberin iç çevresinde çarpma levhasına en yakın nokta arasındaki mesafe minimum 150 mm. (+ 2 mm.) olmalıdır.
3.12. Çember tespit levhasının, çarpma levhası desteğine montajı (şekil 6) ya göre yapılmalıdır.
3.13. Mevcut potalara, çember montajı (şekil 7) de verilen ölçülere göre olmalıdır.
3.14. Aşağıdaki özelliklere uygun yaylı (kuvvet altında esneyebilen) çemberler kullanılabilir.
3.14.1.Sabit çembere yakın bir sektirme kalitesi olmalıdır. Yay mekanizması bu
özelliği garanti ederken, çember ve çarpma levhasına zarar vermemelidir.
Çember tasarımı ve montajı, sporcuyu azami ölçüde korumalıdır.
3.14.2.Kilit sistemi bulunan çemberlerde, çarpma levhasına en uzak noktalarından
minimum 82 kg., maksimum 105 kg. lık statik bir kuvvet uygulandığında, yay
mekanizması geri dönmemelidir.
3.14.3.Sistem yayına, 400 N luk bir ön yükleme yapılmalıdır.
3.14.4.Yay sistemi bırakıldığında, çember, orijinal yatay pozisyonundan minimum 10,
maksimum 30 derece aşağıda bir konuma gelmelidir.
3.14.5.Yükleme yokken, çember 0.5 saniye içinde otomatik olarak eski konumuna
gelmelidir.
4. ÇEMBER FİLESİ
4.1. Çember fileleri beyaz ipten ve topun içinden geçişi esnasında topu bir an durduracak şekilde imal edilmelidir. File boyu minimum 400 mm., maksimum 450 mm. olmalıdır.
4.2. Çember filelerinin, çembere bağlanacağı oniki (12) adet halka şeklinde ucu olacaktır.
4.3. Çember filelerinin üst bölümü;
4.3.1 filenin, çemberin içine dolaşmasını önleyecek,
4.3.2 topun fileye takılı kalmasını veya geri sıçrayarak filenin içinden çıkmasını önleyecek, şekilde sert olması gereklidir.
5. ÇARPMA LEVHASI DESTEKLERİ
5.1. FIBA’nın 1. seviye müsabakalarında sadece portatif veya zemine tespitli çarpma levhası destekleri kullanılabilir.
FIBA’nın 2. ve 3. seviye müsabakalarında, tavan veya duvardan asılı çarpma levhası destekleri kullanılabilir. Tavandan asılı donanım kullanabilmek için tavan yüksekliğinin 12000 mm. den az olmaması gerekir.
5.2. Çarpma levhası destek donanımının sağlamlık testi için çemberin ön ucuna 2400 N kuvvetinde bir gücün düşey olarak uygulanması gerekir. Bu kuvvet uygulanıp, bırakıldıktan sonra destek donanımında olacak kalıcı deformasyon, sıfır pozisyonuna göre 10 mm. den fazla olmamalıdır.
5.3. Komple potanın elastikiyet testi;
400 gr.lık top şeklinde bir ağırlık, 8 mm. çapında çelik telin ucuna tutturularak, çemberin çarpma levhasına en uzak noktasının 500 mm. üstünden bırakılır ve çember salınım hareketinin süresi ölçülür. Ağırlığın bırakılmasının sebep olduğu sarsıntının büyüklüğü, bir (1) saniye sonra ilk andaki büyüklüğün % 40′ ına düşmelidir.
FIBA, 1. Seviye müsabakalarında kullanılan potaların testinde, FIBA tarafından onaylanmış test ekipmanı kullanılacaktır.
5.4. Çarpma levhası destek donanımının ayakları, koruyucu yastıklama dahil, oyun sahası dip çizgisi dış kenarından minimum 2000 mm. uzaklıkta ve oyun sahası dış alanına kontrast ve oyuncular tarafından net olarak görülebilecek bir renkte olmalıdır. (şekil 1)
5.5. Çarpma levhası destek donanımı, salon zeminine, hiçbir harekete izin
vermeyecek şekilde tespit edilmelidir.
5.6. Çarpma levhası destek donanımının montajında referans alınacak ölçü,
çember üstünde bir noktanın zemine olan 3050 mm. lik yatay mesafesidir. Bu çember yüksekliği hiçbir şekilde değişemez.
6.KORUYUCU YASTIKLAMA
6.1. Çarpma levhası ve destek donanımı, aksi belirtilmedikçe, 50 mm. kalınlığında bir malzeme ile,
6.2. Çarpma levhasının ön ve arka yüzlerinin alt kenarı, 20 mm. kalınlığında bir malzeme ile, çarpma levhası alt kenarından minimum 20 mm. yüksekliğe kadar (şekil 4),
6.3. Çarpma levhasının her iki düşey kenarı, çarpma levhası alt kenarından minimum 350 mm. yüksekliğe kadar, minimum 20 mm. kalınlığında bir malzeme ile (şekil 4),
6.4. Çarpma levhası destek donanımının her iki düşey kenarı, zeminden minimum 2150 mm. yüksekliğe kadar, minimum 100 mm. kalınlığında bir malzeme ile (şekil 1),
6.5. Çarpma levhasına bağlanan destek donanımı kolları, çarpma levhası arka yüzeyinden itibaren minimum 1200 mm. uzunluğa kadar, minimum 25 mm. kalınlığında bir malzeme ile (şekil 1),
6.6. Oyun alanı kenarlarında serbest olarak duran reklam panolarının üst kenarları, minimum 20 mm. kalınlığında bir malzeme ile, yastıklanmalıdır.
6.7. Tüm yastıklamalar, sporcunun herhangi bir uzvunun takılarak, sakatlanmasına sebebiyet vermeyecek şekilde yapılmalı ve herhangi bir darbe karşısında, yastıklama malzemesi % 50′ den fazla ezilmemelidir. Buna göre, yastıklama malzemesi üzerine uygulanacak hiçbir kuvvet karşısında, orijinal kalınlığının yarısından fazla miktarda ezilmemelidir.
6.8. Yastıklama malzemeleri, şok emme testinde (EN 913) olumlu sonuç vermelidir.
6.9. FIBA 1. seviye müsabakalarında, koruyucu yastıklamalar, NCS 0090-B10G ye uygun, mavi renkte olacaktır.