&;

BÖLÜM I

 

2.1.1.Bireysel savunma:

 

         Her oyuncunun bireysel biçimde uyguladığı savunma hareketlerinin tümü olarak ifade edilmektedir.

içinde temel savunma hareketleri ve kavramlarını içermektedir.Bu temel savunma hareketleri ve kavramlarını aşağıda açıklanmaktadır.

 

2.1.2.Temel savunma hareketleri:

 

2.1.2.1. Temel duruş hareketi:

 

Tanım: Toplu da topsuz tüm H.O. ve S.O.’nın basketbol oynadıkları süre içinde her an dengeli, her türlü değişikliğine karşı hazırlıklı, tüm oyun alanını ve oyuncuları olabildiğince izleyebilme, kontrol edebilmesini sağlamak için oluşturduğu duruş biçimi olarak tanımlanmaktadır. Temel duruş hareketi aşağıda , dizler, bel ve vücudun üst bölümü, baş ana başlıkları altında olabildiğince detaylı biçimde anlatılmaktadır.

Temel duruşta her şeyden önce vücut ağırlığı iki bacağa ve ayağa dengeli, eşit dağıtılmalıdır.

 

2.1.2.2. Ayakların konumu:

 

* tabanları yere temas etmekle birlikte vücut ağırlığı hafife uçlarına doğru yönelmiş olmalıdır.

*Ayaklar birbirine paralel, aynı hizada olmalıdır.

*Ayakların yönü hücumda özel dışında  her zaman gidilecek yönü  ,savunmada  ise savunulan H.O.’nu ve topun bulunduğu yönü  göstermelidir.

* Ayakların arasındaki mesafe  omuz genişliğinde olmalıdır. Burada omuz genişliği ile ifade edilmek istenen ve amaçlanan aslında oyuncuların vücut dengesinin sağlanmasıdır . Bu kişisel bir ölçüdür.Dolayısı ile temel olarak ortalama bir değer ifade etmekle beraber kişiden kişiye mesafe farklılığı da olabilmektedir.

 

2.1.2.3. Dizlerin konumu:

*Dizlerin arasında ki mesafede ayaklar arasındaki mesafe ile hemen hemen aynı olmalıdır. Dizlerin gereğinden fazla içe  ya da dışa dönük olması özellikle başlayan alt yapı oyuncularında belirli bir süre sonra kaslarının  içe  ya da dışa dönük gelişmesine  neden olmaktadır. Bu da oyuncuların sıçrama , sprint özelliklerinin olumsuz gelişmesine zemin hazırlamaktadır.

*Dizlerin iç açısının ne kadar bükülü  olacağı konusunda sabit bir ölçü vermek doğru olmayacaktır. Her bireyin vücut  ölçüsüne ve de özellikle üst bacak ile alt bacak oranındaki  farklılığa bağlı olarak dizlerinin üstüne çömelme oranı değişiklik gösterebilecektir.Tüm bunlara karşın ortalama olarak 110 ile 150 derece arasında değerler kabul edilmektedir.  Tüm bunların dışında oyuncu/ların vücut yapılarının değişkenlik gösterdiği gerçeğinden yola çıkarak   açısal değer yerine  sporculara temel duruşta dizlerinin üstüne çömelme,oturma öğretilirken; ayakta, dik  ve ayak tabanları yere tam basılı konumdan ,topukların kalkacağı ana  kadar yere çökme konumunun orta değeri tanımlanmalı ve öğretilmelidir.Bir başka açıdan oyuncu/ların dizlerinin üstüne çömelme de hem vücut dengelerinin iyi olduğu hem de çabuk hareket edebilecek  durumda olmaları istenerek alıştırmalar ile her oyuncunun bunu kendinin oluşturması sağlanmalıdır.

2.1.2.4. Vücudun üst bölümünün konumu:

 

*Belden boyuna kadar olan vücudun üst bölümü dik biçimde ve öne doğru  eğik  konumda olmalıdır. Bu eğimin ölçüsü  oyuncu/ların vücut ölçüsüne göre değişebilmekle beraber  ortalama olarak  20 – 30 derece olarak tanımlanmaktadır.

*Bu öne eğilme de oyuncunun vücudunun üst kısmını belden öne eğmek yerine sırtını kambur yaparak eğmesine kesinlikle izin verilmemelidir. Bu hatalı davranış oytncu da duruş bozukluğuna ,kamburluğa yol açmaktadır.

 

2.1.2.5. Başın konumu:

 

*Baş yere paralel, karşıya bakmalıdır. Bu şekilde oyuncunun tüm sahayı kontrol edebilmesi sağlanmaktadır. Bu nokta özellikle çok önemlidir.

*Gözlerle top öncelikli olarak kontrol edilmelidir.Ayrıca S.O ve H.O.’nın öncelikle sorumlu oldukları oyuncuları ayrıca olabildiğince de diğer tüm oyuncuları gözlemlemeleri öğretilmelidir.

Temel duruş öğretiminde bir diğer yöntem de aşağıda detaylı biçimde tanımlanmaktadır.Oyuncu/lar ayakta dik konumda ,ayak tabanları yere temas etmekle birlikte vücut ağırlığı hafifçe ayak uçlarına doğru yönelmiştir. Kollar  öne-ileriye ,yere paralel konuma getirilmelidir.Bu pozisyonda oyuncu/lar aynı zamanda ve eşlenik olarak bir yandan dizlerinin üstünde yere doğru çömelirken diğer yandan da vücudun üst bölümü bir bütün halinde öne doğru dik biçimde eğilmelidir. Oyuncu/ların  kol boyu uzunluğuna bağlı olarak parmak ucu ya da avuç içlerinin dizlere değdiği an hareket sona erdirilerek son pozisyonda ki duruş biçimi  temel duruş tamamlanmalıdır.

2.1.2.6. Kolların konumu:

Temel duruşta kol/ların konumunu  belirgin bir pozisyonda ve biçimde tanımlamak mümkün olmamaktadır.Çünkü temel duruş bir çok temel harekette uygulanmakta ve bu temel hareketlere göre özellikle de kol/lar değişik pozisyonlarda olabilmektedir.Bu açıdan kol/ların pozisyonlarını serbest olarak algılamak gerekmektedir.

2.1.2.7. Paralel duruş hareketi:

Oyuncu temel duruş pozisyonun da iken ;

*İki bacak arasındaki dengeli mesafe ile dizlerin üstünde yere çömelmedir(temel duruştan bir miktar daha fazla olmaktadır).

*Kollar yana açık ya da öne,topa uzatılmış  pozisyonlarda kullanılabilmektedir.

*Topsuz H.O. nu savunurken ;kollar yana açıktır. Topsuz H.O.nun toptan uzaklığına bağlı olarak kolların durumu ve S.O.nun ,savunduğu topsuz H.O. dan uzaklığı ve gömülmesi  değişmektedir.(Bknz. Detaylı bilgi için  Savunma bl.)

*Toplu H.O. nu savunurken ;kollar dan en az birisi topa baskı yapmak üzere önde olmalıdır. .(Bknz. Detaylı bilgi için  Savunma bl.)

 

2.1.2.8. Boksör duruşu:

*½ kapalı duruş olarak ta tanımlanan bu duruşun da temel duruştan tek farkı bacaklardan birisinin önde ,diğerinin arkada olmasıdır.

*Öndeki ayak ucu dik açıda topa dönükken arka ayak H.O.’nun gidiş yönüne doğru ortalama olarak 45-60 açıda olmalıdır.

*Topsuz H.O. savunulurken ;  S.O.’nun duruşu savunulan topsuz H.O.’nun toptan kaç pas mesafesi uzakta olmasına bağlı olmalıdır.(Bknz. Detaylı bilgi için  Savunma bl.)

*Toplu H.O. savunulurken ; Topa baskı öndeki bacağın tarafındaki, kol ve el ile yapılmalıdır. Öndeki bacak ile toplu H.O.nun gitmek istediği yön kapatılarak gerideki bacak yönüne doğru yönlendirilmelidir. Özellikle toplu H.O. , S.O.’na yan ya da sırtı

dönük pozisyonda top sürüyorsa öndeki bacağın kolu ile top korumada olduğu gibi toplu H.O.’nun sırtına ya da yandan koltuk altına  temas edilerek , dayatılarak  fakat engellenmeden H.O. kontrol edilmelidir. .(Bknz. Detaylı bilgi için  Savunma bl.)

 

2.1.3.SAVUNMA

Tanım: Savunma kavramı basit anlamda bir takımın rakip takımın sayı yapmasını oyun kurallarına uygun olarak engellemek için bireysel,gurupsal ve takım halinde,belirli bir taktik ile yaptıkları hareketler bütünü olarak tanımlanmaktadır.

*Savunma modern basketbol ‘da  en önemli kavramdır. Çünkü basketbol savunma ile başlar.

*İyi hücum maç kazandırırken iyi savunma anlayışı şampiyonluklar getirir.İyi bir hücum gurur getirirken iyi bir savunma bireysel,takım ve hatta seyirciyi de içine alacak biçimde bir karekter getirir.

*İyi bir savunma ile tanımlanmak istenen; mücadeleci, akılcı, ısrarcı olmak bu özellikleri her maçta dört periyotta da sergileyebilmek, bütün bir sezona yayabilme  becerisidir.

*İyi bir savunma %50 savunma bilgisi, %50 savunma yapma istek ve arzusundan oluşur.Müsabaka boyunca önde ya da geride olsa da bir takımın oyunda kaldığının göstergesi iyi savunma yapmak ve S.Rb.’u almaktır.

 

2.1.3.1Savunma kavramını oluşturmak için uygulanması gerekli temel kurallar

 

Savunma kavramını uygulayabilmek için temel savunma kurallarını uygulamak zorunluluktur.Çünkü bu kurallar olmadan bir takım bireysel ve takım olarak savunma kurgusunu oluşturamaz ve uygulayamaz.Bu temel savunma kuralları başlıklar halinde aşağıda açıklanmaktadır.


TOPA      TOPLU /     İÇ ALAN /    SAVUNMA   KAT               PERDELEMEYİ

BASKI      TOPSUZ      DIŞ ALAN       ÜÇGENİ     SAVUNMA    SAVUNMA

KURALI   (YARDIM)     KURALI           KURALI     KURALI              KURALI

                TARAF

                KURALI

Şekil.3

2.1.3.2.TOPA BASKI KURALI:

Bu kuralda öncelik topu çalmak değildir. Topun kötü kullanılmasını ve etkisiz bir hücum yapılmasını sağlamaktır. Kötü kullandırılan top   rakibin oyun sistemini ve oyuncuların moralini de bozacaktır . topa baskı yapılırken dikkat edilmesi gereken en önemli konu oyuncularınızın fundemental düzeylerinin yüksek olmasıdır.

 

2.1.3.3 TOPLU / TOPSUZ ( YARDIM ) TARAFI KURALI  :

Adam adama savunmada ilk önemli kural toplu / topsuz taraf kuralıdır. Bunu çemberin orta noktasından orta saha çizgisinin orta sına kadar hayali bir çizgi uzatırız.

Savunma sahamızı bu hayali çizgi ile ikiye ayırırız. Topun olduğu alan TOPLU taraf,topun olmadığı alanı TOPSUZ veya YARDIM tarafı  olarak tanımlarız. Bu bizim adam adama savunmamızın en temel ve vazgeçilmez ön şartıdır.

Çünkü biz tüm adam adama savunmamızı bu kavram üstüne kurarız.


 

Şekil-4

 

2.1.3.4 İÇ ALAN  / DIŞ ALAN KURALI  :

Adam adama savunmada ikinci kural içerdekiler / dışarıdakiler kuralıdır. Eğer savunulan oyuncu üç saniye koridorunun çizgileri üstünde,bir iki adım içinde veya dışında devamlı bulunuyorsa bu oyuncu iç alan(içerdeki) oyuncusudur. Bu oyuncular dört ve beş numaralı oyunculardır. Eğer savunulan oyuncu üç sayı çizgisi üstünde,bir iki adım dışarıda veya içerde yanı sıra iç alanın dışındaki   alanlarda devamlı bulunuyorsa bu oyuncu dış alan(dışarıdaki) oyuncusudur. Bu oyuncular  bir,iki,üç numaralı oyunculardır. Burada önemli olan alandır. Bazı durumlarda iç ve dış alan oyuncuları birbirlerinin alanlarına girebilirler. Bu durumlarda oyuncular bulundukları alana göre değerlendirilirler. Bu kuralın nedeni savunmanın oyuncuları savunurken bu alan kavramına göre davranmasıdır.

 

2.1.3.4 SAVUNMA ÜÇGENİ KURALI  :    

Adam adama savunmada iki alan kuralında kapsayan en temel kural savunma üçgeni kuralıdır. Savunma oyuncusunun toplu tarafta  iki ve daha fazla pas mesafesinde ki hücum oyuncuları ile topsuz taraftaki hücum oyuncularını savunmak aynı zamanda özelliklede toplu oyuncunun savunmacısını geçtiği pozisyonlarda toplu oyuncuyu durdurmak için uyguladığı bir yöntemdir. Savunma oyuncusu oluşturduğu bu hayali üçgenin tepe noktasını kendisi oluşturur.

Tepe noktası her zaman çembere en yakın köşedir. Savunma üçgeninin taban kenarının bir ucunda top diğer ucunda savunulan oyuncu bulunur. Üçgenin tepe noktası taban kenarından toplu tarafta bir adım,topsuz tarafta bir ile üç adım arasında olmalıdır. Tepe noktasını oluşturan savunma oyuncusunun  kolları  topu ve savunduğu oyuncuyu göstermelidir. Bu pozisyonu oyuncuların hafızasına iyice yerleştirmek için TOP-BEN-ADAMIM  şeklinde bir deyimi oyuncularımıza öğretmeliyiz. Savunma oyuncusu ne topa nede savunduğu hücum  oyuncusu na  yüzünü    dönmeme lidir. Aynı anda ikisini de görebilmelidir. Bunu ise savunma üçgenini kurduğu andan itibaren tam karşıya bakarak gerektiğinde göz ucu ile topu ve savunduğu oyuncuyu  kontrol ederek ama  kesinlikle vücudunu çevirmeden yapmalıdır. Savunma üçgeni özellikle topsuz tarafta uygulanırken; Savunulan hücum oyuncusunun toptan uzaklığına bağlı olarak ( bu uzaklık pas mesafesi olarakta tanımlanır ) savunma üçgenini kuran savunma oyuncusu en fazla çembere doğru üç saniye yan kenar çizgisinden içeriye doğru bir adım gömülür. Sadece top alçak forvette iken savunulan oyuncuda topsuz tarafta,alçak forvette ise savunmacı çembere kadar gömülebilir. Burada gömülme olarak ifade ettiğimiz  savunma oyuncusunun kendi oyuncusundan uzaklaşıp çembere yaklaşmasıdır. Topun ortadaki varsaydığımız hayali çizgiden yan çizgiye doğru olan uzaklığı savunma  oyuncusunun kendi oyuncusundan çembere doğru olan uzaklığı ile  orantılıdır. Bu gömülmede asıl önemli  ölçü  savunma oyuncusunun gömüldüğü noktadan toplu hücum oyuncusunun kendi savunduğu oyuncuya atacağı pası kesebileceği kadar gömülmesidir. Adam adama savunmada önce toplu oyuncunun  her pozisyonda ayrı ayrı  savunması anlatılacaktır. Daha sonra toplu taraftaki topsuz oyuncuların savunulması anlatılacaktır. En son bölümde ise topsuz taraftaki oyuncuların savunulması anlatılacaktır. Bu savunma biçimleri anlatılırken top temel olarak dört pozisyonda (O.K,forvet,pivot,post )  kabul edilmektedir.

 

2.1.3.5. KAT SAVUNMASI KURALI:

Topsuz H.O.’rı  pas almak için devamlı kat hareketi yaparlar. S.O.’ ları  ise anlatacağımız şekilde ki  savunma ile bu katlarını durdurmayı ve paslaşmayı engellemeye çalışırlar. Kat savunmasında iki temel kuralımız vardır. Birincisi  KARAR VERME ALANI kuralıdır. İkincisi  TOPA AÇILMA  kuralıdır.

 

 

 

2.1.3.5.1 KARAR VERME ALANI : Ü.S.K.’ yan çizgisinin  dip çizgiyle kesiştiği nokta İle çarpma levhasının bu taraftaki kenarının iz düşümü noktası arasındaki alanı  serbest atış çizgisine kadar  hayali olarak uzatarak oluşturduğumuz alandır.

Bu alanın önemi toplu yada topsuz taraftan diğer tarafa geçecek başka bir deyişle kat edecek olan H.O. ile ilgili olarak S.O.’nun topa açılma kuralını uygulamaya karar vermesidir. (Şekil ) Topsuz tarafta ki S.O.rına ; savunulan H.O. karar verme alanına girinceye kadar kesinlikle topu ve adamını beraber kontrol edebilme pozisyonunu bozmaması(Savunma üçgeni pozisyonu), savunulan H.O.’nun hareketlerine bağlı olarak sadece karar verme alanında ileri geri hareket ederek  savunulan oyuncuyu ve topu kontrol etmesinin önemi anlatılmalıdır.Toplu taraftaki S.O’rına ise savundukları H.O.’nu  karar verme alanına gelinceye kadar  yakın ve baskılı savunma uygulamalarının önemi anlatılmalıdır.

 

2.1.3.5.2 TOPA AÇILMA : Bu kuralda ana amaç ; savunmacının top ile oyuncu arasında tercih yapması durumunda topu tercih ederken savunduğu oyuncuyu da  diğer eli ile temas ederek   kontrol etmesi ve en kısa sürede tekrar temel savunma pozisyonuna geçmesidir. S.O. , savunulan oyuncu eğer toplu taraf oyuncusu ise;  yandan ve yarım kapalı şekilde ,topsuz taraf oyuncusu ise savunma üçgeni kuralına uygun  paralel şekilde karar verme alanı içine girinceye kadar H.O.’nu izler,savunur. Hücum oyuncusu topsuz taraftan, toplu tarafa kat ederse topa açılma kuralı uygulaması aşağıdaki şekilde uygulanır ; S.O. , H.O.’ nu  karar verme alanına kadar savunma üçgeni kuralına göre savunur.

H.O. karar verme alanına girdiği an S.O. ,H.O.’ na  doğru toplu taraftaki bacağını sabit bacak olarak kullanarak topsuz  taraftaki bacağını  yarım adım geriye  alır, paralel temel duruşunu değiştirir,yarım kapalı pozisyona geçerek yüzünü  H.O.’ na döner. H.O. topsuz taraftaki karar verme alanını geçip çember altına gelirse  S.O.’  topu ve adamını bir an dengeli biçimde kontrol edemeyeceği için topa açılma kuralını uygular.Bu anda H.O.’  ya pivottan diğer pivota doğru  pota altından kat eder , ya da pivottan diğer pivota üstten kat eder.

 

 

H.O.’  ya pivottan diğer pivota doğru  pota altından kat eder ise ;

S.O. , H.O.’    na yakın olan hafif gerideki bacağını sabit bacak olarak kullanıp bunun üstünde diğer bacağını ve kolunu geriye , çembere doğru olabildiğince hızlı bir elips çizerek  üstten H.O.’nun önüne getirir .Kol yukarıda gergin ve ilerde olmalıdır. Bu kol ve bacak hareketi ile de H.O.’na verilecek pota altı pas ve pas hattı engellenir. Aynı anda da sabit bacak tarafındaki kol  dip çizgiye paralel ve gergin hale getirir. Bu kol hareketi çok önemlidir. Çünkü S.O. topa açıldığı anda topa doğru baktığı için H.O.’ nun tekrar ters taraftan ve post’a doğru dönerek yapabileceği hareketi ,bu oyuncuyu görmemesine rağmen bu kolu  ile temas etmesinden dolayı anlayabilecektir. H.O pota altından kat hareketine devam ederse  S.O çemberin altında ikinci hareketini yapar. Bu defa S.O. H.O.’nun önünü kapattığı bacağını sabit bacak olarak kullanıp diğer bacağını ve kolunu olabildiğince hızlı biçimde üstten çevirerek (bir elips çizerek ) pota altı pas ve pas hattını tamamen kapatır,engeller. H.O. toplu ve bir pas mesafesinde ki oyuncu pozisyonunda yakın ve yarım kapalı pozisyonda savunmaya başlar.

Hücum oyuncusu pivottan diğer pivota üstten kat eder  ise ; S.O.  topsuz taraftaki karar verme alanının bitimindeki gibi yarım kapalı, yandan savunmayı uygular.H.O. , toplu taraftaki pivot’a gelince S.O. , H.O.’nun  önünden ya da arkasından dolanarak  toplu taraftaki Pi.’u savunma pozisyonuna geçer.

H.O. toplu taraftan topsuz tarafa kat yaparsa topa açılma kuralı uygulaması: S.O. ,H.O.  toplu taraftaki karar verme alanına kadar toplu taraf oyuncusu kuralına göre savunur. H.O. pota altından katına devam ederse topa açılma kuralını uygular. Topsuz taraftaki karar verme alanına kadar buna devam eder. Buradan itibaren hücum oyuncusuna dayadığı temas kolunu ve bacağını sabit bacak olarak kullanıp öndeki pas hattını ve pası engelleyen kol ve bacağını topa doğru üstten döndürerek   ( ters topa açılma yaparak ) savunma üçgeni pozisyonuna tekrar döner. Topsuz taraf savunmasını uygular.

 

 

2.1.3.6 TOPSUZ TARAFTAKİ H.O.’NIN VE  KATLARININ SAVUNMASI       

Topsuz taraftaki oyuncularına savunma genel olarak anlatılmalıdır.  Topsuz taraftaki H.O.’rını savunurken SAVUNMA ÜÇGENİ kuralını uygularız. Savunma üçgeni kuralında savunulan H.O.’nun  toptan kaç pas mesafesinde olduğu diğer önemli bir noktadır. Savunma üçgenini adam adama savunma bölümünün girişinde detaylı olarak anlattığımızdan tekrar etmeye gerek duymuyoruz. Bu bölümde şekillerle açıklamalar bulunmaktadır. Ancak S.O. savunduğu H.O.’nun  hareketlerine (bu aşamada hücum oyuncusu da kat edip pas almak isteyecektir ) karşı temel duruşunu bozmadan savunma üçgenini devamlı yeniden oluşturmak zorundadır. Burada  oyunculara önemle anlatılması gereken konu  H.O.’nun topa ulaşmak için (kat ederek ) muhakkak S.O.’nun  iyi oluşturduğu savunma üçgeni ve karar verme alanı içinden geçme zorunluluğudur. Bu ise soğukkanlı ve sakin bir S.O.’nun her zaman  savunduğu H.O.’ na  karşı avantajlı olması demektir. ( şekiller eklenecek pozisyon, pozisyon ( ) Biz toplu-topsuz taraflardan bir diğerine yapılan tüm katlarda bir önceki bölümde detaylı olarak anlattığımız topa açılma kuralı ile kat hareketlerini savunuruz.

 

 

2.1.3.7.PERDELEME  SAVUNMA KURALI:

Adam adama savunmalara karşı hücum ‘ un  en çok kullandığı yöntemlerden birisi de perdeleme ve devrilmedir. Öncelikle perdeleme yapan oyuncuyu savunan S.O perdeleme yapılacak olan takım arkadaşını sesli olarak ve yön belirterek uyarmalıdır. Örneğin ;sağında veya solunda perdeleme var şeklinde. Bu uyarıyı duyan S.O.’ da göz ucu ile perdeleme yapacak H.O’ nu kontrol ederek tam perdeleme yapmak için stop yapacağı an perdelemenin yapılacağı taraftaki bacağını hafifçe ileriye atar. Bunu yaparken hafifçe yükselerek perdeleme yapan H.O.’nun perdeleme yapacağı açıyı bozar.  Bacağını ve kalçasını  perdeleme yapan savunmacının öndeki bacağının  üstünden  geçirerek perdelemeyi boşa düşürür. Bütün bunlara rağmen perdeleme başarılı olursa S.O. perdeleme yapan H.O.’ nun  arkasından geçerek adamını tekrar bulur. Bu arada perdeleme yapan H.O.’ nu savunan S.O.’da savunduğu H.O. olan  ve perdeleme yapan H.O.’ dan geriye  doğru bir adım atarak , açılır ve böylece   perdelemeye takılacak olan  takım arkadaşının geçmesi için bir boşluk oluşturur.(Şekil )Perdeleme yapılmak istenen S.O.’ da bu boşluktan geçerek savunmaya devam eder.

 

2.1.3.8 DURDURMA , DEVRETME ve TEKRAR ADAMINI BULMA (SHOW-UP) : Toplu H.O.’ na yapılan perdelemeye karşı bir diğer savunma yöntemi de  durdurma , devretme ve tekrar adamını bulmadır. Perdeleme yapan H.O.’nu savunan S.O.  takım arkadaşının perdelemeye takılacağını anladığı an ; kendi savunduğu H.O.’ nun  arkasından ve de perdelemeden yararlanacak olan H.O.’ nun geçeceği taraftan çıkarak  perdelemeden faydalanan H.O.’ nun önüne doğru geniş bir adım atar. Bu adım perdelemeden  faydalanan H.O.’ nun önüne doğru ve bu oyuncunun geliş açısına dik açıda  olmalıdır. Ayrıca bu S.O. öndeki durdurma,önleme bacağının tarafındaki kolu ile perdelemeden yararlanan toplu H.O.’ nun topuna baskı yapmalıdır. Böylece perdelemeden faydalanan toplu H.O.’ nun  durması,yana veya geriye gitmesini adım atması kesinlikle sağlamalıdır. Bu aşamada toplu H.O.’ ile onu durduran S.O.’ arasında boy farkı oluşur. Toplu H.O.’ yana ya da geriye adım atmak yerine bu uzun boylu S.O.’nun durdurma bacağını zorlayabilir.Uzun boylu durdurmacı burada savunma yaparken buna hazırlıklı olmalıdır.Tüm bunların dışında durdurmacı toplu H.O.’nu asıl savunmacısına devrederken kendi savunduğu H.O.’na geri dönemez ise  zorunluluktan dolayı geçici bir süre içinde olsa ikili sıkıştırma yapmalıdırlar. Aynı zamanda perdeleme yapan H.O. ile perdelemeye takılan H.O.’ arasında da boy farkı oluşacaktır. Bu konu göz ardı edilmemelidir. Bu arada perdelemeye takılan S.O. en kısa sürede kendi oyuncusunu tekrar bulmalıdır. Perdeleme yi durduran S.O. ise en kısa süre de  kendi savunduğu H.O.’ na geri dönmeli bunu yaparken de gözü durdurduğu H.O.’ da elleri ise havada olmalıdır. Böylece durdurduğu toplu H.O.’nun asıl savunduğu H.O.’na pas vermesini engellemelidir. Çünkü durdurulan H.O. çoğunlukla perdeleme  sonrası devrilen takım arkadaşına baş üstü veya yerden çarptırarak pas verir.

 

2.1.4. takım  savunması:

 

Takım savunması takım oyuncularının, bireysel savunma ilkelerini temel alarak belirli taktik anlayış içinde ve birlikte yaptıkları savunma olarak tanımlanmaktadır.

Bu taktik anlayış ile anlatılmak istenilen temel basketbol felsefesini oluşturan anlayış ile doğrudan ilgilidir.Bu felsefede savunmayı yapan takımın asıl temel çıkış noktası rakip takımın yaptığı hücum biçimi ve buna bağlı olarak bireysel ve takım özellikleridir.

Taktik açıdan ele alınan  takım savunması kendi içinde; alan, adam adama, baskı ve sıkıştırmaya dayalı, kombine savunma ayrıca bir kişi eksik savunma olarak beş alt başlığa ayrılmaktadır.

 

 

2.1.4.1.Alan savunması:

 

Her oyuncunun belirli bir alandan ve bu alanda ki toplu yada topsuz oyunculardan öncelikli olarak sorumlu olması esasına dayalı savunma biçimidir. Alan savunmalarında temel amaç belirli alanların birlikte öncelikli olarak savunulmasıdır.Belirli alanlar ile kast edilen toplam alan öncelikle Ü.S.K.’dur. Ü.S.K.’da ise öncelikle pota, çember altındaki alandır.Ü.S.K.’nun dışında ise Ü.S.Ç.’ne paralel olarak dış alanlardır.İlk bakışta her oyuncunun sadece kendi bölgesinden sorumlu olduğu alan savunmasında; günümüzde tıpkı adam adama savunmada olduğu gibi kendi sorumlu olduğu alanın yanı sıra özellikle yanındaki savunma oyuncusuna ve onun sorumlu olduğu alanı savunmasına yardım etmesi de alan savunmasının vazgeçilmez bir unsurudur.Alan savunması kendi içinde;

2 – 1 – 2, 2 – 3, 1 – 3 – 1, 3 – 2,1 – 2 – 2, 2 – 2 – 1 diziliş biçimleri şeklinde uygulanmaktadır. Aşağıda ki şekiller de bu diziliş biçimleri temel başlangıç formları olarak gösterilmektedir.


2.1.4.2.  Adam adama savunma:

Alan savunmasının yetersiz kaldığı noktada her savunma oyuncusunun bir hücum oyuncusunu bire bir savunmasını amaçlayan savunma biçimi, yöntemidir.Başlangıçta her savunma oyuncunun sadece kendi savunduğu  hücum oyuncusundan sorumlu olmasına karşın günümüzde ayrıca toplu hücum oyuncusunun ve kendisine yakın diğer hücum oyuncularının bir başka deyişle S.O.’nu geçen toplu yada topsuz bir diğer H.O.’nu engellemek, böylece onu savunan savunma oyuncusuna yardım etmek anlayışı önem kazanmış ve ikinci dereceden her oyuncu için sorumluluk haline gelmiştir.Uygulama açısından tam, 4/3, ½ , sahada yapılan adam adama savunma ayrıca ½ sahada gömülü biçimde de uygulanmaktadır.


2.1.4.3. TAKIM SAVUNMALARI

            Takımca yapılan savunmalardır. Doğru kullanıldığı taktirde çok etkilidir.

Takım savunmasının olabilmesi için belli başlı kurallar vardır. Aşağıda belirtilmiştir.

 

2.1.4.3.1DEFANSİF İLKELER (PRENSİPLER)

Defansif stretejimiz “kurdun kuvveti sürüsüdür” sözü ile doğal bir benzerlik gösterir. Diğer bir deyişle rakiplerin skor yapmasını engellemek için onlardan sayıca üstün olursak şansımız daha yüksek olur. Defansif direncimiz (kuvvetimiz) sayımızda (takımımızda ) gizlidir.

Defansın daha güçlü olabilmesi için aşağıdaki defansif teknikler uygulanmalıdır.

1-Geri dönme. Defansa (geriye) hızla koşulmalıdır. (sprint) Kolay basketi engellemeli, daha sonra topu üç sayı çizgisinin dışında tut. Adamını bul-pota-Top-Adam herkes üçsayı çizgisinin içinde ve 3 saniye koridorunu koruyor. Defansif oyuncuların savunması gereken bölgeyi daraltmak istiyoruz.

2-Topu görün, Heran tetikte olun ve görüşünüzü koruyun. Heran topun nerede olduğunu bilin. Tüm oyuncular, topu durdurma ve boyalı bölgeyi korumakla hükümlüdür.

3-Topa, uygulanabilecek maximum baskıyı uygulayın. Topu savunan kişi topa sahip olan kişiye sahayı görme izni vermemelidir. Açık şut çektirmemeli, sahanın ortasına doğru dripling yapmasını engellemelidir. Elindeki tek şans (opsiyon) topu kenarlara sürmek olmalıdır.

4-Zekice pasları kabullenmeyin. Üçsayı çizgisi içinde savunma üçgeni kuralını (top-ben-adamım) uygulamalısınız. Defansif pozisyonunuz on the line, up the line, hücumun kulvara girmesine izin vermemeliyiz. Zekice olmayan paslara izin verilebilir.

5-Her şutu sokan ritmik şutlara izin verilmemelidir. Her şut girişimi rahatsız edilmelidir.

6-Her zaman ellerinizi yüksek ve kapalı tutun. Ön ayağınızı yukarı tutun.

7-Kimi savunduğunu bilin. Kaç numaralı oyuncu ve hücum özellikleri

8-Eski driblingleri durdurun. Topun boyalı alna girmesini engellemek için topa zekice baskı yapılmak zorundadır.9-Eğer driplingle geçildiyseniz dönün ve eski pozisyonunuzu almak için koşun

10-Top geldiği an (yükseldiği an) ellerde yükselmelidir. Ellerimizi aktif ve yüksek tutmalıyız. Görüş açılarını kapatmalıyız. Şut atmaları ve boyalı bölgeye pas vermemeleri için görüş açılarını kapatmalıyız.

11-Rahat dripling yapamaması için elini kullanmalısın.

12-Topun açısını çizgiye yönlendirin. Toplu adamı her zaman çizgi dışına doğru zorlayın. Topu orta sahanın 1/3’ünün dışında tutmak isteriz.

13-Her zaman hızlı bir şekilde yardımlaşılmalıdır. Boyalı bölgede asla çok hızlı bir şekilde yardım edemezsiniz.

14-Açık alanı hep koruyun. Her zaman iç taraftaki boşluklara hemen yardım etmeliyiz.

15-Topa baskı yapıp durdurun. Topa en yakın oyuncu her an pas arası yaparak durdurmaya hazır olmalıdır. Asla boyalı bölgeye dripling yapılmasına izin vermemeliyiz.

16-Her zaman topla adam arasında olmalısın.

17-Ön ayağınızı yüksek tutarak orta sahaya dripling yapılmasını engelleyin.

18-Topu önden kesin top kanattayken alçak postların önünü kesiyoruz ve buı topun boyalı bölgeye girmesini engellemek için en kolay yoldur.

19-Zayıf taraftaki savunmalar çökerek ve zone olmalı. Bu kişiler boyalı bölgede durmalı hem topu hem adamı görebilmelidir.

20-Topa baskı yaparak topun boyalı alana girmesini engellemeliyiz.

21-Defansta konuşun en iyi defans konuşan defanstır. “Top, basket, perde, yardım, şut”vb.

22-Defansta açıkgöz olun. Gereksiz bounce pasları kesmek isteriz. Fakat sadece topu iki elle yakalayabileceğimiz zaman topu çalmaya gitmeliyiz.

23-Set fauller sadece çıkarlarımız için faul yaparız ve yaptığımız zaman sert yaparız. Ofansif bir tehlike olmayan oyuncuya faul yapmayız.

24-Alçak postu gözetleyin. Top alçak posta atldığında topu ele geçirmeliyiz.

25-Screenleri yenin screenlere karşı alarmda ve sert olmalıyız, savaşmalı ve yolumuza devam etmeliyiz.

26-Zorlu screenlerde switch (adam değiştirme) yapınız. Sizi yenenin serbest şutlar olduğuna inanırız. Switch yapmadığımız tek screen ball screenlerdir.

27-Adamımız screen yapmaya gitse bile siz her zaman boyalı gölgeyi koruyun.

28-Dip çizgiye doğru baskı yapın.Top dip çizgiye sürüldüğünde en yakın defans oyuncusu önünü kapatıp topun boyalı bölgeye geçmesini engellemelidir.

29- Top her hareket ettiğinde siz de hareket ediniz. Top havadayken beş defansçı da hareket etmelidir.

30- Şutörelerin kim olduklarını ve nerede olduklarını bil , bu oyuncular üstüne oynadığımız kişilerdir.

31- İyi oyuncunun topu alıp şut atmasına izin vermemeliyiz. Büyük skoreri durdurmak için topun ona geçmesini engellemek lazımdır.

32- Şarj edilmeye çalışın. Ayaklarınız yerleştirdikten sonra stance’de iyice alçalın ve ellerinizi kaldırın. Ağırlığınız topuğunuza verin ve size vurduklarında arkaya doğru düşün ve çıkarabildiğiniz kadar ses çıkarın. Kıçınızın üstüne düşmeye çalışın ve çeneniz göğsünüze değsin.

33- Kayıp toplardan sonra yere atlayın. Bu adamlar şampiyonlardır.

34- Defansta sert olun. Her pozisyon bir savaştır. Oyun içinde en çok savaşı kazanan takım maçı alır.

35- Defans yapmak için konsantre olun. Defans kalbe (yüreğe) ve çok çalışmaya bağlıdır.

36- Ellerinizi yüksek tutunuz bunu yaparken alçak ve geniş bir duruş yapın ve iç ayağınızı doğru yerleştirdiğinizden emin olun.

37- Zayıf taraftaki bir oyuncuya doğru top gelirse birkaç adım öne çıkıp ellerini kaldırmasını isteriz. Her zaman şuta pres yapın ve topun power zone’a (güçlü taraf) sürülmesini engelleyin.

38- Blok yapın. Her topa blok yapın agresif olun ve topu alın. Blok her zaman ve her gün olmalıdır.

39- Rebound son – ikinci ve üçüncü atışa izin yok.

 

2.1.4.4.Kombine savunma:

Bireysel hücum becerilerinin gelişimin bir sonucu olarak hücum takımının sayı yükünü öncelikle üstlenen oyuncu ya da oyuncuların adam adama, diğer oyuncuların ise alan savunması ile aynı anda savunulması olarak tanımlanmaktadır.Kombine savunma kendi içinde; 1 – 4 ( bir kişi adam adama ,dört kişi alan savunması veya tersi şeklinde ),  2 – 3 (iki kişi adam adama, üç kişi alan savunması veya tersi şeklinde ) olarak iki alt başlığa ayrılmaktadır. 1 – 4 kombine savunma; kendi içinde kutu ve elmas dizilişleri olarak iki farklı biçimde uygulanmaktadır. 2 – 3 kombine savunma; kendi içinde önde güçlü ve arkada güçlü dizilişler olarak iki farklı biçimde uygulanmaktadır.


2.1.4.4.1.Eksik oyuncu ile savunma:

Savunmadan hücuma geçen takım savunma yapmaya başlayan takımı çok kısa bir süre içinde olsa bir veya daha fazla sayıda eksik oyuncu ile yakaladığında uygulanan savunma biçimidir.Bu pozisyon genellikle topu kazanan takımın hızlı hücum başlangıcında ya da hücum yaparken beklenmedik top kaybı sonrasında; pozisyon gereği savunma yapmaya başladığında ortaya çıkmaktadır. Eksik oyuncu ile savunma kendi içinde; ikiye bir, üçe iki, dörde üç, beşe dört olarak  dört alt başlığa ayrılmaktadır.Ayrıca bir kişiden daha fazla eksik oyuncu ile yapılmak zorunda kalındığında da aynı temel savunma uygulamaları yapılmaktadır.

 

2.1.4.5. BİR KİŞİ EKSİK SAVUNMA :

Bu savunma biçimi ağırlıklı olarak hücum ederken kaptırılan top  sonrasında uygulanır.

Kısa süreli bir savunma biçimidir. Çünkü diğer S.O.’rı kısa bir süre içinde savunmaya geri dönerler.Bu savunma biçiminin temel amacı bu S.O.’nın gelişine kadar geçen sürede H.O.’nın sayı atmasını engellemek,geciktirmektir. H.O’nın bir kişi fazla olması nedeni ile ,H.O.’rı topu olabildiğince yakın mesafeden kullanmak isteyeceklerdir. Bu da S.O. ya da S.O.’rı için kuralına uygun olarak savunma yapmak kaydı ile zaman kazanmak açısından bir avantaj olarak kabul edilmelidir.

 

 2.1.4.5.1.  2:1 SAVUNMA :

Bu savunmada S.O’nun uyması gereken  ilk kural iki H.O.’nun arasında ortalayarak ve ikisini de görebilecek şekilde durmaktır. Top kaybedildiği an bu S.O.’su  iki H.O.’dan çembere daha yakındır.   Toplu H.O.’su olabildiğince doğrudan ve yandan çembere doğru top sürecektir. S.O.’nun yapacağı ilk hareket toplu H.O’nun çembere doğru yaptığı bu hareketi durdurmak ve bunu da çemberden olabildiğince uzakta yapmaktır. Böylece iki H.O.’ arasında birden fazla pas yapılmasını sağlamak mümkün olacaktır. Bunun sonucunda da yukarıda da belirttiğimiz gibi zaman kazanılacak ve diğer S.O.’nın gelmesi sağlanacaktır.

İkinci yapacağı  hareket ise toplu hareketi durdurulan toplu H.O.’nun diğer H.O.’ na pas vereceğini bilerek bu pası engellemek bunu da kollarını olabildiğince hareket ettirerek  sağlamalıdır.

Yine S.O.’ nun yapacağı bir başka hareket te savunma aldatmasıdır. Bu aldatma ise şu şekilde yapılmalıdır. S.O. toplu H.O.’nun toplu hareketini engelleyerek onun stop yapmasını sağladığı  an diğer H.O.’ doğru yönelecekmiş gibi yapar ve toplu H.O.’nu aldatır. Bu hareketi yaparken ayakları ile topsuz H.O.’na doğru bir adım atar. Fakat belini topsuz H.O.’na doğru hafifçe çevirir. Hemen sonra toplu H.O.’na tekrar yönelir.Bu anda riski göze alarak toplu H.O.’nu’ topu kullanmasından daha çok   bu H.O.’nun topsuz H.O.’na verebileceği pasa konsantre olur.Bu pası araya girerek almaya çalışır.

Buna rağmen toplu H.O.’ pasını topsuz H.O.’ na verirse ; S.O. toplu H.O.’dan uzakta ki ayağı üstünde önden pivot hareketi  ile döner. Bu dönüş –pivot adımı çok geniş olmamalıdır. Pasın gittiği H.O.’doğru depar arak koşar. Burada önemli olan ise pivot dönüşünün bitimi ile SO.’ nun fırlayarak koşmasıdır. Koşan S.O. bu koşusunu pası alan H.O..’nun pası akldığı noktaya doğru  yapmamalıdır. Bunun yerine bu H.O.’nun çembere doğru olan dik yüklenme hattı üstüne ve bu H.O.2 nu yakalayabileceği noktaya doğru yapmalıdır.

 

 

 

2.1.4.5.2.  3:2 SAVUNMA  :

      Bu savunma 2.1   savunma ile genel olarak aynıdır. H.ve S. O.’rı birer kişi fazladır. İki S.O.  yine 2:1 savunmada olduğu gibi H.O.’ nı sahanın ortasında aynı hat üstünde başlangıç pozisyonlarını belirleyerek ortalamalıdır. Bu çok önemlidir.(şk-3).Genellikle üç H.O.’ su 1:2 şeklinde dizilirler. Top başlangıçta ortadaki H.O.’dadır. İlk pas sağa ya da sola verilir. Arkadaki S.O. toplu H.O.’nun üstüne doğru ve yüklenme hattını  kapatacak şekilde çıkarken aynı anda öndeki S.O.’ da topu ve topsuz iki H.O.’nu görebilecek şekilde geri geri arkadaki S.O.’nun yerine gelir.Burada öncelikli olarak çember altını sağlama almak zorunludur. Öte yandan yine temel amaç diğer S.O.’nın gelmesi için zaman kazanmaktır. Toplu H.O.’nun  önüne giden arkadaki S.O’su toplu H.O.’nun ikinci pası vereceği yere göre iki şekilde hareket eder.Birinci alternatifte ; toplu H.O.’su pasını tekrar ortadaki H.O.’na ya da ortaya gelen H.O.’ na  verir.(ŞK-4) Birinci pozisyonda arkaya gömülen öndeki S.O.’ tekrar öne ve buradaki H.O.’ na doğru yükselirken pası veren sağ yada soldaki H.O.’nun önünü kapatmış  olan arkadaki S.O. tekrar arka ya ve çember altına doğru gömülür.(ŞK-4) İkinci alternatifte ise ;sağ yada solda ve topu elinde bulunduran toplu H.O.’su ikinci pası

cross pas ile ters taraftaki H.O.’na verir.İlk pozisyonda geriye gömülen ön S.O.’su toplu H.O.’nun önüne doğru ve yüklenme  hattını kapatmak için toplu H.O.’na yönelir. Diğer taraftaki S.O.’da aynı zamanda ve eşlenik şekilde çember altına gömülür. Bunu yaparken de topsuz iki H.O.’nu da görebilmelidir. S.O.’ rı  özellikle savunma kaymalarını  koşarak yapmalıdır..Bu çok önemlidir. Yine önemli bir nokta da toplu H.O.’nun önünü kapatan S.O.’su kesinlikle şut aldatmasına cevap vermemelidir. Aksi taktirde bu S.O.’nu  geçen toplu H.O.’ diğer S.O.’nu 3:1 yakalar ve buda özellikle çember altında  kesin sayı anlamına gelir. Top sağ ya da sol tarafa verildiğinde topsuz iki H.O.’dan birisi toplu taraftaki pivot’a yada post’a kat ederse bu kat A.Adama savunulmalı ve bu savunmayı yapan S.O.’ diğer üçüncü H.O.’nu gözardı etmemelidir. 3 : 2 savunmada da savunma aldatması uygulanmalıdır. Bu aldatmayı topsuz iki H.O.’ nu kontrol eden toptan uzaktaki S.O.’ 2:1 savunma bölümünde anlatıldığı şekilde  uygulamalıdır.

 

      2.1.4.5.3.  4:3 SAVUNMA  :

Bu savunmada S.O.’rı 1:2 şeklinde ve üçgen biçiminde dizilirler. Bu savunma uygulamasında temel olarak S.O.’rı bu üçgen dizilişini top ve toplu H.O.’na göre devamlı korumalıdırlar. Top S.A.Ç.’nin hizasında yada bir – iki adım altında ise  bu toplu H.O.’nun önüne öndeki tek S.O.’su gitmelidir(ŞK-7) .Toplu oyuncu bu hattın altında ise yada pas bu hattın altında ki H.O.’na verilmiş ise topa yakın olan arka alan S.O.’ su topun ve toplu H.O.’nun önüne gitmelidir. Diğer arka alan S.O.’  bu S.O.’nun boşalttığı yeri doldurur. Ön alan S.O.’ ise geriye gömülerek ikinci arka alan S.O. olur(ŞK-8) Topun  olduğu pivot’a yapılan katlar normal kat savunması gibi savunulur.    Bu durumda üçünçü S.O. diğer iki H.O.’ nu kontrol etmeli ve olabildiğince de çember altını korumalıdır. Toplu H.O.2nun önüne çıkan ve durduran S.O.’ ile toplu taraftaki Pivot’ a kat eden H.O.’nu savunan S.O. bu pozisyonda iken post’a üçünçü bir H.O.kat ederse,üçünçü S.O.’ da bu H.O.’nu yakın savunmalı bu arada dördüncü H.O.’nuda gözardı etmemelidir. Genel olarak diğer eksik savunmalar ile aynıdır.

Bu konulardan sonra asıl konumuz baskı ve sıkıştırmaya dayalı savunmaya geçebiliriz. Temel savunma teknikleriyle profesyonelce ve hızlı düşünerek uygulandığı zaman nekadar etkili olabileceğini göreceğiz.