Bu duvar O zamanlar ayrı olan Almanya’nın Doğu ve Batı kesimlerinin mücadelesinden dolayı yapılmıştır. Özellikle Doğu Almanya insanlarının Batı Almanya’ya kaçmalarının önlenmesi için Doğu Almanya meclisinin kararı ile 13 Ağustos 1961 senesinde yapımına başlanmıştır. Bu duvarın uzunluğu 46 kilometredir.

Bu duvar bütün Batı’da utanç duvarı olarak nitelendirilmektedir. Doğu Almanya vatandaşlarının artık Batı Almanya’ya girebileceği açıklandı. Bu utanç duvarı 9 Kasım 1989 yılında Doğu Almanya’nın herkesi şaşırtan bir kararı ile bu sınırın artık kaldırılabileceğini açıklamasının ardından yıkılmıştır. Utanç duvarı sorununa son verilmesinin ardından hem doğu hem de batı Almanya olarak ayrılan bu büyük ülke artık tekrardan Tek bir vücut haline gelmiştir.

berlin-duvari-boyamalar

1961 yılında yapılmış olan 46 km uzunluğundaki duvardır. yapılış amacı dünyanın Doğu ve Batı bloğu olarak iki ayrı kutba ayrıldığı ve soğuk savaşın yaşandığı dönemde Doğu Almanya vatandaşlarının Batı Almanya bölgesine kaçışını engellemektir.

 

II. Dünya Savaşı sonunda savaştan yenik ayrılan Hitler Almanyası ve Berlin, Amerikan, Fransız, İngiliz ve Sovyet bölgesi olarak dörde bölünmüştü. bir süre sonra Amerika, İngiltere ve Fransa yönetim birimlerini birleştirerek Sovyetler’e karşı Almanya’yı tekrar inşaya girişip komünizme karşı birlik kurmayı amaçladı. Sovyetler de bu girişime karşı Doğu Almanya’da yeni bir rejim kurmaya girişti. Ekonomisi sosyalizme dayanan, siyasi yönetimi otoriter olan Doğu Almanya’dan Batı’ya kaçışlar büyük ölçüde Berlin’den gerçekleşiyordu.

berlin-duvari-yapilisi

Doğu Almanya ile Batı Almanya arasındaki katı sınır 1952 yılında çizilmişti. Sadece Berlin metrosunu kullanarak 1950’den 1955’e kadar büyük bir ekonomik büyüme yakalayan Batı Almanya’ya 270 bin insan kaçtı. Zamanla tel örgü ve mevzuat değişiklikleri de Batı’ya kaçışı engelleyemez duruma gelmişti. Bunun üzerine bu kaçışları engelleyeci bir duvar örme fikri ortaya atılmıştır. Nitekim Sovyetler Birliği, Batı Berlin’i Doğu Almanya sınırları içinde bir fesat yuvası, kapitalizmin kalesi, karşı propaganda merkezi olarak gördüğü için Berlin Duvarı’nı örmeyi çözüm olarak benimsedi.

berlin-duvari-ne-ifade-ediyor

Duvar Doğu Almanya’nın içinde ABD güdümünde kapitalist Batı Berlin’i çevrelemek için, Doğu Almanya meclisinin kararıyla 12-13 Ağustos 1961’de bir gecede örülmüştür. Duvarın ilk oluşturulan hali geçişleri engellemeyince yükseltilmiş mayın tarlaları köpekli askerler gözcü kuleleriyle geçiş tamamen engellenmiştir.

berlin-duvari-almanya

Doğu ve Batı Berlin’in arasındaki bu duvar, aslında biri 3,5 digeri 4,5 metrelik iki çelik parçadan oluşuyordu. Doğu tarafına bakan duvar kaçmaya yeltenecek insanların kolay görünmesi için beyaza boyanmıştı. Buna karşılık Batı Almanya’ya bakan taraf ise grafitti ve çizimlerle doluydu. Doğu kısmında duvar boyunca yerde çelik kapanlar ve mayın tarlaları bulunuyordu, 186 yüksek gözetleme kulesi ve yüzlerce lamba konmuştu. Doğu tarafında motorsikletli ve yaya polisler ve köpekler de kontrol halindeydi. Duvar boyunca 25 karayolu, demiryolu ve suyolu sınır kapısı yeralıyordu. Tüm bu kontrol ve gözetlemelere rağmen, yaklaşık 5 bin kişi tüneller, evde yaptıkları balonlar ve bunun gibi yollarla, Doğu’dan Batı’ya kaçmayı başardı.

berlin-duvari-askerler

Ancak bu kaçışlar sırasında pek çok insan öldürüldü. Berlin duvarını aşmak isterken can verenlerin sayısı hala kesin olarak bilinmemekle birlikte, en az 86 en fazla ise 238 olduğu tahmin edilmektedir.

berlin-duvari

Berlin Duvarının Yıkılışı

Batı’da yıllarca “Utanç duvarı” (Schandmauer) olarak da anılan bu duvar 9 kasım 1989 tarihinde Doğu Almanya’nın, isteyen vatandaşlarin Batı’ya gidebileceğini açıklamasının ardından tüm tesisleriyle birlikte yıkıldı.

berlin-duvari-gecis

Doğu Alman hükümeti son dönemine kadar bu duvarı, sosyalist Doğu’yu kapitalist Batı’ya karşı koruyan bir kalkan olarak göstermiş ve meşrulaştırmaya çalışmıştır. Oysa bu duvar ve Doğu Almanya’nın diğer sınırları kendi yurttaşlarının seyahat özgürlüğünü gasp ederek bu ülkeden çıkışlarını engelliyordu. 1989 yılı başlarında Alman Demokratik Cumhuriyeti Hükümeti, isteyen Doğu Almanya vatandaşlarının Sovyetler Birliği dahilindeki diğer Doğu Bloğu ülkelerine geçiş yapabilmesine izin verdi. Bu iznin çıkmasıyla beraber binlerce Doğu Alman vatandaşı Doğu Bloğu dışındaki ülkelere çıkmaya başladılar. Kaçışın bu kadar yoğun olduğu bir durumda Dogu Almanya Hükümeti duruma bir çözüm bulmak için toplandı. Burada yaşayan insanlar artık bu şekilde zaten Doğu Almanya’dan çıkabildiklerine göre duvarın bir anlamı kalmamıştı. Doğu Alman hükümeti, duvarın kaldırılmasına onay vermişti. 9 Kasım 1989’da bu kararı halka açıklamak üzere bir basın toplantısı düzenlendi.

berlin-duvari-gosteriler

Karar açıklandığı andan itibaren duvarın iki tarafında yüz binlerce insan birikmeye başladı. Gece yarısına doğru hükümet ilk olarak Brandenburg Kapısı’ndan başlayarak barikatları ve geçiş önlemlerini kaldırdı. Her iki Almanya tarafından yaklaşan insanlar duvarın üzerinde buluştular. İnsan seli bir saat içinde yüz binlere ulaştı. Duvarın yıkımına resmi olarak 13 Haziran 1990’da başlandı.

berlin-duvari-orulusu

Almanya’nın birleşmesinden sonra Batı Almanya’dan ve uluslararası sermaye çevrelerinden Doğu’ya sermaye akışı gerçekleşti. Emeğin daha ucuz olduğu bu bölgelerde ücretler hâlâ Almanya’nın batı bölgelerine göre daha düşük seyretmektedir. Halen, Almanya’nın en yüksek işsizlik oranları doğu şehirlerindedir.

berlin-duvari-yikilisi

GÜNÜMÜZDE BERLİN DUVARI

Günümüzde eski duvar hattı boyunca yeralan çok sayıda müzede duvar hakkında önemli belge, fotoğraf ve benzeri kaynaklar yer alır. Sokak köşelerindeki rastlanabilecek gri-beyaz “Mauerweg” levhaları da bir zamanlar buradan duvarın geçtiğine işaret eder.

berlin-duvari-asiklar

43 kilometrelik duvarın kimi blok parçaları Brandenburg eyaletinde bir depodadır, ancak duvar kalıntılarının bir kısmı başta ABD olmak üzere çeşitli ülkelere satılmıştır ve o ülkelerde birbirinden farklı amaçlı mekanlarda sergilenmektedir.

berlin-duvari-nedir

Ayrıca duvar parçaları anı olarak şilt haline getirilerek satışa sunulmuştur. Bunun dışında, zamanında duvar boyunca yer alan 302 gözetleme kulesinden sadece beşi yine anıtsal amaçlı olarak ayakta durmaktadır.