Çamurların uygun bir şekilde tasfiyesi arıtma tesislerinde önem taşımaktadır.Arıtma çamurunun içinde büyük miktarda su bulunur ki bu su taşımada zorluklar çıkarır.Çamur susuzlaştırma temel olarak 3 adet yöntem kullanılır;kapiler emme süresi deneyi,filtre süresi,özgül direnç deneyi.
Kapiler emme süresi deneyi :
Bu deneye has küçük delikli suyun yayılmasının rahatça izlenebileceği filtreler mevcuttur.Timer’a bağlı iki adet prob bulunur.Bunlardan biri timer’ı çalıştırır,ikincisi ise su belli bir noktaya gelince timer’ı durdurur.Su boşluklar arasında hareket eder.Çamur iyi şartlandırılmışsa timer’ın okuduğu değer 10 sn,çamur kötü şartlandırılmışsa bu süre 10-15 dakikaya kadar çıkabilir.Bu deneyin avantajı kullanılan filtrelerin standart olmasıdır.
Filtre süresi :
Şilifli dereceli bir mezürün ağzına cam bağlantı parçası onunda üstüne bir buchner hunisi yerleştirilir. Huninin içine filtre kağıdı konulur.Filtrenin kendi direnci hesaplandıktan sonra vakumla 0,5 atmosfer vakum uygulanılır.Burada amaç;konulan çamur miktarının yarısı kadar su süzülmesi için geçen sürenin okunmasıdır.Tabi çamurun yoğunluğuyla bağlantılı olarak süzülme işlemi uzun sürebilir bunu ortadan kaldırmak için şartlandırıcı ilave ederek iş kolaylaştırılır.İlave edilen şartlandırıcı numunenin % 5’ni geçmemelidir.
Özgül Direnç Deneyi :
Filtre süresi deneyinde yapılan işlemlerin aynısı yapılmakla birlikte bu deneyin farkı;uygulana vakumun 0,5 atmosfer ile sınırlı kalmamasıdır.Ne kadar vakum kullanılırsa o hesaba katılır. Süzülen suya bağlı olarak okunan süreye t denilirse; t ve t/v arsındaki bağıntıyı veren grafiğin eğimden çıkan özgül direnç sayısıdır.
30 ml Çamur+1,5 ml %10 ‘luk FeCl3
t(sn) V* V t/V
0 58 (57) 0 0
10 61 3 3,33
20 62 4 5,00
30 63 5 6,00
45 64 6 7,50
60 65 7 8,57
90 66,5 8,5 10,59
120 68 10 12,00
180 70 12 15,00
t ve v ilişkisine ait grafik örneği
Çamur susuzlaştırma metodlarında çamurun suyunu daha iyi yüksek ve hızlı oranda almak için ortama kimyasal şartlandırıcılar ilave edilerek çamur içindeki negatif (-) partikülleri nötr hale getirilmeye çalışılır.Böylece büyük floklak oluşturulup bunların çökelmeleri sağlanır.Şartlandırıcı ilave edilmezse filtreden geçerken daha fazla basınca ihtiyaç duyulur bu da işletmeye zarar verir.
Şartlandırıcı olarak kullanılan bazı kimyasallar : Alüm,kireç ve demir ve polielektrolitler tercih edilir.
Şartlandırıcıların kullanılması için kolay temin edilmesi ve fiyat bakımından uygun olması istenir.Bu yüzden şartlandırıcı olarak kullanılacak maddelerin işletmeye fazla maliyet getirmemesi için dikkatli seçilmesi gerekir.
