Reaktif Güç Üreten Sistemler

Tüketicilerin reaktif güç ihtiyaçlarını karşılamak için iki tip araçtan yararlanılır:
- Dinamik faz kaydırıcılar, aşırı ikaz edilmiş senkron makinalardır. (Senkron kompansatörler)
- Statik faz kaydırıcılar, kondansatörlerdir.
Kondansatörlerin kayıpları çok düşük olup nominal güçlerinin % 0,5′ inin altındadır. Bakım masraftarı da düşüktür. Tüketicilerin hemen yanına ve istenilen büyüklükte tesis edilebilme kolaylıkları da vardır. Bu nedenle tercih edilirler.
DİNAMİK FAZ KAYDIRICILAR
Reaktif güç üretiminde kullanılan dinamik faz kaydırıcıların başında , aşırı uyarılmış senkron makinalar gelir. Genel olarak santrallerden gelen enerji nakil hatlarının sonunda ve tüketim merkezlerinin başında şebekeye bir senkron makina paralel bağlanır ve bölgenin reaktif güç ihtiyacı bu makina tarafından sağlanır. Şebekeye bağlanan senkron makina şebekeden boşta çalışma kayıplarını karşılıyacak kadar az bir aktif güç ve şebeke­ye istenen reaktif gücü vererek, bir reaktif güç üreticisi olarak çalışır. Bu esnada bunların ayrıca tahsir edilmesine de gerek yoktur. Senkron faz kaydırıcıların kayıpları kondansatörlere göre daha yüksek olduğu gibi bunların devamlı bir bakıma ihtiyaçları vardır. Ayrıca güçleri çok yüksek olduğu halde, ekonomik olarak yapımı ve temini mümkün olur. Bundan başka bu gibi üreticiler, bir tüketim merkezinin civarına yerleştirildiğinden sadece generatörler ve yüksek gerilim enerji iletim hatları ve buna ait transformatörler kurtarıldıkları halde tüketim merkezine bir veya iki kademeli orta gerilim şebekeleri ile alçak gerilimli dağıtım şebekesi reaktif güç nakletmek Devamını Oku…

Kompanzasyon Tesislerinde Tesis Elemanları

Reaktif güç üretiminde statik faz kaydırıcı adı verilen kondansatörlerin üstünlükleri sayılamayacak kadar çoktur. Bir kere kondansatörlerin kayıpları çok düşük olup, nominal güçlerinin %0.5’ inin altındadır; Bakım masrafları yok denecek kadar azdır. Ayrıca kondansatörler ile istenilen her güçte bir reaktif güç kaynağı teşkil edilebildigi gibi bunları tüketicilerin yanlarına kadar götürüp hemen, bunların uçlarına bağlamak ve böylece orta ve alçak gerilim şebekelerini de reaktif gücün yükü altından kurtarmak mümkün olur. Onun için kondasatörler, kompanzasyon için en uygun araçtır. Kondansatörler bugün kuvvetli akım tesislerinde gittikçe artan bir önem kazanmıştır. Kondansatörlerin KVAr başına maliyet bedelleri orta büyüklükteki senkron kompanzatörlerinkinden daha düşük olduğu gibi, bu fiyatta büyük bir artış olmadan bunları her güçte imali mümkündür. Kondansatörlerin tesisi kolaydır ve icabında kolaylıkla genişletilerek kompanzasyon gücü arttırılabilir. Ayrıca tüketici ihtiyacına göre rahat bir şekilde güç ayarı da yapılabilir. Kondasatörlerin işletme emniyeti çok büyüktür, ömürleri uzundur, bakımları kolay ve basittir. Yerleştirilecekleri yerde hemen hemen hiç bir özellik aranmadığındın yer temini de bir sorun yaratmaz. Gerekli kapasiteyi temin maksadıyla bir çok kondansatör elemanı bir araya getirilerek istenen değerde bir grup teşkil edilebilir. Bir arıza halinde zarar gören eleman, gayet kısa zamanda tesbit edilip, az bir masrafla yenisi ile değiştirilerek, işletmeye fazla ara vermeden tamir yapılmış olur.
Kondansatör tesisleri bir çok elemanlardan meydana geldiğinden, bunların nakli kolay, tesisi ve bağlanması rahat ve istenen kapasitenin elde edilmesi mümkündür.
Devamını Oku…

Reaktif Güç Kompanzasyonu

Elektrik tesislerinin işletme araçları olan transformatörler, motorlar, kaynak makinaları, endüksiyon ve ark fırınları, floresan lambalar, deşarj lambaları, civa ve sodyum buharlı lambalar çektikleri aktif güç yanında önemli miktarda reaktif güç çekerler. Çekilen reaktif güç kontrolsuz ve başıboş bırakıldığında , güç katsayısı o kadar düşerki bu da dağıtım tesisilerimizi , aktif güç bakımından normal kapasitenin altında çalışmak zorunda bırakabilir. Bu suretle ekonomik olmayan bir işletme meydana geldiği gibi , enerji sıkıntısı da kendini gösterir. Bu kötü ekonomik şartlara son vermek için elektrik işletmeleri, abonelerine güç katsayılarını belirli bir değerin altına düşürmeleri için tarifelerle zorlayıcı yaptırımlar getirmişlerdir. Elektrik şebekelerinde kullanılan kondansatörlerin konulduğu yerin, ihtiyacına göre reaktif güç üretirler. Teorik olarak aktif ve reaktif güç talebini generatör ile karşılamak mümkündür. Ancak, sistemin işletilmesi sırasında doğuracağı teknik sorunlar ve ekonomik yönden incelendiğinde bu mümkün olmamaktadır. Bu nedenle şebekelerde şönt kompanzasyon uygulaması en uygun çözüm olarak görülmüştür.
Dağıtım sisteminin bir veya birkaç yerleştirilecek şönt kapasitörler ile güç faktörünün düzeltilmesinin yanısıra;
• Aktif güç üretim, iletim ve dağıtım kapasitlerinin arttırılması,
• Gerilim düzenlemelerinin sağlanması,
• Sistemdeki güç kayıplarının azaltılması,
• İletim sistemlerinde geçici durumlardaki kararlılığın arttırılması Devamını Oku…

Bjt Fabrikasyonu

BJT FABRİKASYONU
Bu projede anlatılanlar ve temsili şekiller sadece bir transistör içindir. Günümüz teknolojisi bir yapıda milyonlarca transistör içeren çiplerden oluşan mimarileri kullanıyor. Fakat bu işlemler bütün çift kutuplu (bipolar) tümleşik devre fabrikasyonu için geçerlidir. Başlangıç materyali seyrek katkılı p-tipi silikondur(1015/cm3 akseptör atomu).
Adım 1:Maskeleme basamağında kullanılmak için oksit tabaka yaratılır.
Adım 2:[Şekil a] Maske 1 Antimon iyonu bombardımanı ile yüksek yoğunlukla katkılandırılmış olan n+ bölgesi oluşturulur. Bu bölge transistör alanını belirler. Antimon atomları yavaşça difüzyon ettirilir çünkü sonraki basamakta gerekli yüksek sıcaklığın (gömülü) tabakanın şeklini bozmaması gerekiyor. Kesik çizgi ile çevrelenen bölgenin dışında kalan bölgenin tümünde maske ışık geçirmez.
Adım 3:Direnç soyulur ve oksijenli ortamda ısıtılarak, iyon bombardımanına(implantation) bırakılmış tabaka substrat’ ın (külçe,temel tabaka) içine yerleştirilir. Wafer(ince silikon katman) yüzeyinde bir süreksizlik oluşur. Çünkü yüksek katkılandırılmış bölge daha hızlı oksidasyon olur. Bu adım aynı zamanda ilerideki maskeler için uygun sıralama modelini oluşturur.
Adım 4:Oksit tabaka soyulur.,ve 1-2m kalınlığında epitaxial(katkılı tabaka) n-tipi katman oluşturulur (1017/cm3 donör atomu). Devamını Oku…

8255 İle Kart Tasarımı

Bu entegre en basit manada saklayıcılardan (register) oluşan bir arabirimdir. Dış dünya ile haberleşmesi, her biri 8-bit olan A,B,C portları yoluyla yapılır. Mikroişlemci ile haberleşmesi D0 – D7 hatları ile olmaktadır. 8255 in içinde bu üç portun programlanması için kullanılan kontrol saklayıcısı adı verilen özel bir saklayıcı vardır. Bu kontrol saklayıcısı ile beraber 8255 toplam 4 saklayıcıya sahiptir.Bir 8255 üzerinde bir işlem yapılabilmesi için önce 8255 in CS girişine lojik 0 uygulanarak bu entegrenin seçilmesi gerekir. İçindeki 4 saklayıcıdan birinin seçimi ise A0 – A1 adres girişleri ile belirlenir. Entegrenin seçilip içindeki saklayıcının da belirlenmesinden sonra, seçili saklayıcı üzerinde yapılacak işlemi RD veya WR girişlerinden birine uygulanan sinyal belirler. 8255 geniş bir kullanım alanı olan, çoğu mikroişlemcili sistemlerde kullanılabilen programlanabilir, genel amaçlı ve önemli bir paralel I/O birimidir. Basit I/O dan kesmeli I/O ya kadar değişik durumlarda veri transferi için programlanabilir. Esnek ve çok yönlü olup birden fazla I/O portu gerektiğinde ekonomiktir.8255 24 I/O ucuna sahiptir. Bunlar temel olarak iki tane 8-bit paralel port A ve port B ve port C dir. Port C nin 8-biti bütün olarak veya 4-bitlik iki port olarak da kullanılabilir. Bu portların işlevi 8255 in dördüncü saklayıcısı olan kontrol saklayıcısına kontrol kelimesinin yazılmasıyla belirlenir.Bir 8255 dış dünya ile haberleşmede kullanılan iki tane 8-bit porta ve iki tanede 4-bit porta, mikroişlemci ile haberleşmesini sağlayan 8-bit veri yoluna D0 – D7 ve entegrenin seçimi, okuma/yazma,port seçimi ve resetleme kontrolüne ait uçlara sahiptir yukarıdaki tabloda bu uçlar ve görevleri verilmiştir. Devamını Oku…

Digital Video Broadcasting (DVB)

Digital PC Oscilloscope

Our group decided to pick the Personal Computer Oscilloscope because it sounded very interesting to approach. We also felt it would help us in understanding many aspects of hardware and software interfacing. We also wanted to do something that we felt was consumer electronic related to the current market and was interesting in working with.
This particular digital pc oscilloscope that we produced was successful in running, although it did not meet all of our hopes and goals stated in the proposal. Briefly, the system contained many stages of operations necessary in a successful model. First of all, the system contained an external circuit layout that was used to do the Analog to Digital converting, the Digital to Analog scaling, the clocking, and the aliasing detection. The other stages are internal to the computer, such as; the I/O card interface, and the Visual Basic programming which displayed the data. In this write up we will be describing all the necessary components and how they are implemented into the system functions. We will also be describing the system software and the necessary program that allows the computer to interface with the external circuit. Devamını Oku…

Elektrik Devreleri

Elektrik yüklerinin üretecin bir kutbundan çıkarak diğer kutba gitmesi için oluşturulan düzeneğe elektrik devresi denir.
a) Bir Elektrik Devresinde Devre Elemanları
İletken teller , üreteç , lamba , direnç , reosta , anahtar ,ampermetre , voltmetre , elektrik tüketiciler , sigorta , transformatör , kondansatörler , diod , transistör , devre elemanlarından bazılarıdır.
Üreteç : Elektrik devresinde potansiyel farkı oluşturarak yük geçişini sağlayan elemanlardır.
Devamını Oku…

Transformatörlerin Genel Yapısı

Elektrik enerjisinin en önemli özelliklerinden biride üretildiği yerden çok uzaklara taşınabilmesidir.Bu taşınmanın verimli bir şekilde yapılabilmesi için gerilimin yeteri kadar yüksek olması gerekir.
Santrallerde generatörler yardımı ile üretilen elektrik enerjisinin gerilimi çok yüksek değildir.Generatör çıkış gerilimleri 0,4-3,3-6,3-10,6-13,0-14,7-15,8 ve 35 Kilovolt (kV) değerlerindedir.Bu gerilimler enerjinin çok uzak bölgelere taşınabilmesini sağlayacak kadar yüksek olmadığından Gerilimi yükseltilmesi ancak transformatör ile gerçekleştirilir.
Transformatörler, gerilimi alçaltma ve yükseltme şekline göre iki çeşittir:
Alçaltıcı Transformatörler:Primer sargısına uygulanan gerilimi sekonder sargısından daha alçak bir şekilde aldığımızda bu tip transformatörlere alçaltıcı tip transformatörler denir.
Yükseltici Transformatörler: Primer sargısına uygulanan gerilimi sekonder sargısından daha yüksek bir şekilde aldığımızda bu tip transformatörlere yükseltici tip transformatörler denir. Devamını Oku…

Diyodlar

Diyod, elektrik akımını bir yönde geçiren, diğer yönde ise geçirmeyen bir elektronik devre elemanıdır. Kısacası üzerinden sadece tek yönde akım geçişine izin veren elemandır.
Diyod, Anot(A) ve Katot(K) olmak üzere iki uca sahiptir. Diyodun çizgiyle işaretlenmiş ucu katot, diğer ucu ise anottur.
Diyod Sembolü : (A)Anot (K)Katot

Diyodlar imal şekline bağlı olarak nokta temaslı diyodlar ve PN yüzey birleşmeli diyodlar olmak üzere iki ana grupta toplanırlar.
İlk olarak nokta temaslı diyod üretimi ile yarı iletken diyodlar ve ardından transistörler elektronik alanında kullanılmaya başlamış ve bu andan itibaren elektronik dalı çok kısa zamanda çok hızlı gelişmeler yapmıştır.
Teknolojinin gelişmesiyle PN yüzey birleşmeli (jonksiyonlu) diyodlar, ardından aynı teknikle transistörler, entegreler, çipler imal edilerek elektronik dalı akıllara durgunluk verecek derecede çok kısa zamanda çok hızlı gelişmeler yapmıştır.
Nokta temaslı diyodlar; düşük akım, düşük sıcaklık ve güçlerle çalıştıklarından yerlerini daha iyi özellikleri olan PN yüzey birleşmeli diyodlara bırakmışlardır. Devamını Oku…