yönetimlerine yıllarca danışmanlık yapan Prof ’da yeni formülü açıkladı. 3-6-12 mil formülüne göre, iki ülke karasularını 1930’larda olduğu 3 mile çekecek, Akdeniz’ açılan bölgelerle, ve Rodos çevresinde ise, Yunanistan 6 ve 12 mil karasuyu ilan edebilecek.

Türkiye ile Yunanistan arasındaki sorunların çözümünde aktif rol oynayan ABD, iki ülkeyi zaman zaman savaşın eşiğine kadar getiren Ege karasuları sorununun çözümü için ‘3-6-12 mil formülünü ortaya attı.

ABD yönetimlerine yıllarca danışmanlık yapan Prof. Bernard Oxman Atina’da Analizi Enstitüsü’ tarafından düzenlenen ve zaman zaman sert tartışmaların da yaşandığı konferansta yeni formülü açıkladı.

Deniz hukuku alanında uluslararası otorite olarak tanınan Oxman, Ege’nin geniş bir alanında iki ülkenin karasularını 1930’larda olduğu gibi 3 mile çekmesini, Akdeniz’e açılan bölgelerle, Girit ve Rodos çevresinde ise Yunanistan’ın 6 ve 12 mil karasuyu ilan etmesini teklif etti. ‘3-6-12 mil’ formülüyle Ege’de birçok serbest geçiş bölgelerinin oluşacağını bildiren Oxman, böylece sorunun iki ülkeyi de tatmin edecek bir yöntemle çözüleceğini savundu. Clinton yönetimine halen resmen danışmanlık yapmasa da, Prof Oxman‘ın kez ortaya attığı bu formül, Washington’un ‘nabız yoklama’ girişimi olarak değerlendirildi.

TÜRKİYE’YE CEPHE

Türkiye’den Üniversitesi Öğretim üyesi Prof. Yüksel İnan, Akademisi uzmanı Dr. Kotliar‘ın yanısıra, İtalyan ABD ve Yunanlı akademisyen ve uzmanların katıldığı konferansta, Rusya ve Yunanistan Türkiye’ye karşı adeta bir cephe oluşturdu. Uluslararası Deniz taşımacılık teşkilatında yıllarca Rusya’yı temsil eden Kotliar, Boğazlardan geçişleri düzenleyen yönetmelik yayınlayan Türkiye’yi sert bir uslupla eleştirdi. Kotliar, Türkiye’nin Montrö sözleşmesini ABD‘nin de desteğini alarak tek taraflı olarak değiştirmeye çalıştığını iddia etti. Yunanlı akademisyenler de, Türkiye‘nin İstanbul’u koruma kaygısını anlayışla karşıladıklarını vurgulamakla beraber, Türkiye’nin tek taraflı yönetmelik yayınlamasına karşı çıktılar ve Rus temsilciyi desteklediler.

Prof Yüksel İnan ise, 1936’da imzalanan Montrö sözleşmesinden bu yana boğazlardan geçen gemi ve tanker sayısında büyük bir artış olduğunu ve 10 milyonluk İstanbul’un büyük bir tehlike altında bulunduğunu bildirdi. İnan, Boğazlardan yılda 50 bin gemi ve 12 bin tanker geçtiğini, günde ise, 2 bin teknenin boğazın iki yakası arasında gidip geldiğini söyledi. Rus ve Yunanlı akademisyenlerin eleştirileri karşısında İtalyan ve ABD’li uzmanlar da İnan’a güçlü destek verdiler. Milano Üniversitesi’nden Prof. Tullio Socvazzi, artan trafik karşısında Türkiye’nin Boğazlardan geçişi düzenleme hakkına sahip olduğunu belirtti. Nur BATUR / ATİNA