Dünyadaki diğer devletlerin aşı takvimlerini incelediğimizde bazı farklılıklar göze çarpmaktadır. Amerikan Pediatri Akademi­sinin her yıl yayınladığı Kırmızı Kitapta (Red Book) yıldan yıla aşı takviminde değişiklikler dikkati çekmektedir. Hatta Birleşik Devletlerinin değişik bölgelerinde, elde edilen epidemiolojik verilere göre ikinci Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak () aşısının yapılma zamanı hakkında farklı uygulamalar önerilmektedir ( okula başlarken veya orta okula başlarken gibi). Dünya Sağlık Örgütü de (DSO) gelişmekte olan ülkelere farklı bir aşı takvimi önermektedir. Türkiye çeşitli verilere göre gelişmek­te olan ülkeler grubunda yer almaktadır. Ancak Türkiye; Nijer, Afganistan, gibi Ülkelerle kıyaslanmayacak kadar ileri düzeydedir. Bu nedenle Türkiye’de aşı takvimi kararlaştırılırken Ülkenin sosyo-ekonomik durumu ve aşı ile korunabilir hastalıkların epidemiolojik verileri göz önüne alınmalıdır. Ayrıca Türki­ye’nin  Doğu ve Güneydoğusu ile Marmara ve arasında da hastalıkların epidemiolojisi ve sosyo-ekonomik kültü­rel düzey açısından önemli farklılıklar vardır.

İmmünobiyoloji

Aşılar farklı komponentlere sahiptirler. Aşıların temel komponentleri:

  • Aktif immünite oluşturan .
  • Süspansiyon sıvıları (steril su, SF, veya ve antijen içeren sıvılar)
  • Prezervatifler, stabilizatörler, antibiyotikler. (Aşılara eklenen bu maddeler viral kültürlerde bakteri çoğalmasını önlemek veya etmek, antijen veya antikorları stabilize etmek için kullanılır. Thiomersal, fenoller, , glisin, neomisin gibi..) Allerjik reaksiyonlar bu maddelere karşı gelişebilir.
  • Adjuvanlar. Alüminyum tuzları gibi maddeler immün cevabı istenen düzeyde uyaramayan antijenlerin cevabını arttırmak ve oluşan immün yanıtın uzun süreli olmasını sağlamak amacı ile kullanılır.

Aşıların beklemesi ve kullanımı:

  • Önerilen bekleme ve kullanım şartlarına uyulmaması, aşıların aktivite ve etkinliğini tümüyle azaltabilir.
  • Aşının kalitesi, yapılışından kullanılımına kadar geçen sürede etkilenebilir.(Soğuk zincir)
  • Oral polio aşısı 0-4 derecede diğer aşılar 2-8 derecede saklanmalıdır.
  • Açılmış ve kısmen kullanılmış aşılar açıldıktan 8 saat sonra atılmalıdır. Ancak toksoid aşılar ve hepatit B aşısı uygun açıldıysa buzdolabında 5 gün saklanabilir.
  • Önerilen aşı takvimi kullanılmalıdır.
  • Aşı için kontrendikasyonlar iyi bilinmelidir.
  • Her injeksiyonda tek kullanımlık enjektör kullanılmalıdır.
  • Aşının devamlılığı sağlamak amacıyla annelere aşının yan etkileri olabileceği ve ne zaman tekrar edilmesi gerektiği anlatılmalıdır.
  • Aşı olan tüm çocuklara aşı kartı verilmeli ve daha sonraki aşılamalar bu karta işlenmelidir.
  • Aynı anda birden fazla aşının yapılabileceği bilinmeli ve gerektiğinde uygulanmalıdır.

ARA SINAV (2.Bölüm) (Doğru-Yanlış)

  1. [  ] Dünyadaki devletlerin tümü aynı aşı takvimini kullanmaktadır.
  2. [  ] Yaklaşık 40 yıldır aynı aşı takvimi kullanılmaktadır ve hiç değişmemektedir.
  3. [  ] Gelişmiş ülkelerde artık aşı yapılmamakta, gelişmekte olan ülkelerde ise halen aşı yapılmaktadır.
  4. [  ] Aşı takvimi oluştururken en önemli faktör beslenme faktörüdür.

Çoktan seçmeli soru:

  1. Aşağdakilerden hangisi aşıların aktif komponentlerinden değildir?
    1. antijen.
    2. steril su
    3. Alüminyum tuzları
    4. Sıvı yağlar
    5. Thiomersal

TARTIŞMA VE SORULAR

Tartışma soruları:

ü  Aşı şemalarını oluşturuken hangi faktörler dikkate alınmalıdır?

ü  Aşılamanın Devlet tarafından yaptırılmasının ne gibi avntajları vardır?

ü  Kızmıktan ölen bir çocuğun ailesi ile nasıl konuşursunuz?

2.Bölüm sonu

İyi günler…

Not almak için alan: