Dış kapak kartondan yapılmıştır. Üzerindeki gezegen resimleri üçüncü sınıf öğrencileri için ağır. Daha lise fizik dersi kitabı için hazırlanmış bir kapağı andırıyor. Kapaktaki renk seçimi resimlere göre daha uygun, göze hoş görünüyor. Sade ve beyaz bir arka kapak yerine ön kapaktaki renkler kullanılarak canlılık kazandırabilirdi.
CİLT:
Kitabın cildi uygun değil. Cilt preslenerek oluşturulmuştur. Cilt cilt yapılsa daha sağlam olurdu. Kitabın sayfaları cildi ayrılıyor.
İÇİNDEKİLER:
İçindekiler kısmı üniteler, konular ve alt başlıklar halinde ayrılmıştır. Ünite adları büyük harflerle ve koyu yazılmıştır. Konu başlıkları büyük harflerle belirtilmiş ve büyük harflerle yazılmış.
Alt başlıklar rakamlarla belirtilmiş ve küçük harflerle yazılmıştır. Ünite adları, konular ve alt başlıklar birbirine çok yaklaştırılmış birbirinden ayırt etmekte güçlük çekiliyor. Kitapta her ünitede farklı renkler kullanılmış. İçindekiler kısmında da her ünitede bu renkler kullanılsaydı daha belirgin olurdu.
Kitapta renkler birbirin uygun üniteler farklı renklerle belirtilmiş fakat ünite içersinde sayfalar arası ton uyumu sağlanmamış. Kullanılan resimler oldukça renkli çocukların ilgisini çekebilecek renkler kullanılmış.
Yazıların baskısı genel olarak düzgün. Ama 6.sayfadaki içindekiler kısmındaki yazılar ve Eğitici Kolları adlı konunun bulunduğu 22.sayfadaki yazılar silik çıkmış. Kelimeler arasındaki boşluklar çok kısa bırakılarak iç içe geçmiş bir görünüm oluşturmuş. Bu yüzden yazının okunabilirliği olumsuz yönde etkilenmiş.
İlk okul 3. Sınıf kitabının yazı puntosunun 16 punto olması gerekiyor bu kitapta da yazı puntosu 16 puntodur.
Satır sonlarında sözcük parçalanmalarından kaçınmak gerekiyor. Ama bu kitapta sözcük parçalanmaları çoktur. Sayfa sonlarında boşluk bulunmasına rağmen sözcükler parçalanmış.
Satır uzunlukları kısa olduğu için cümleler birkaç satıra sarkmış. Buda okumada anlaşılabilirlik seviyesini düşürmüştür.
Satır aralıkları öğrencinin seviyesine uygun olarak düzenlenmiştir.
Sayfa sonlarında fikir parçalanmaları olmamış. Genellikle sayfa sonlarında paragraflar yada konular bitirilmiş. Sadece 14-16 ve 38. Sayfalarda konu bitirilmemiş.
Resim ve şekillerin baskı ve kalitesi olmalıdır. 12. Sayfadaki resimlerin baskı kalitesi iyi değil. 22. Sayfada resim net değil baskı kalitesi iyi değil.
Kitabın sayfa düzeni iyi değil. resimler gelişi güzel ve düzensiz olarak yerleştirilmiş.
Yazılar sayfanın cildine çok yaklaştırılmış kenarlara çok uzak kalmış. Yazılar düzensiz yazılmış.
İÇERİK :
Hedef davranışlara uygunluk
Hedef 1= okula kavuşmanın sevincini duyuş.
DAVRANIŞLAR
1. Okulun açılış törenine katılma
Sayfa 12 de bu hedef ve davranışlar ilenmiştir. Her bir davranış eksiksiz işlenmiş.
İncelediğim kitapta konular davranışlara uygun olarak işlenmiştir. Bütün hedef ve davranışlar işlenmiştir.
HAZIRLIK :
Her ünite önce hazırlık bölümü var bu bölümde ünitenin ana hatları ile ilgili araştırma soruları sorulmuş. Ama hazırlık soruları ünitenin her konusunu kapsamıyor.
1. Ünitedeki hazırlık sorularından 1. 4. Ve 5. Sorular araştırma, inceleme ve gezi gözlem yapmaya yöneltiyor. 2 ve 3. Sorular ise önceki öğrenmelere ilişkin hatırlatıcı sorulardır.
2. Ünitedeki hazırlık sorularından 1. 2 .3 ve 4. Sorular araştırma inceleme ve gezi gözlem yapmaya yöneltiyor. 5.soru ise önceki öğrenmelere ilişkin hatırlatıcı sorudur.
Kitabın Öğrenciye Uygunluğu
Konuların alt başlıkları konular ile bağlantılı olarak düzenlenmiş. Konular alt konuları kapsamakta ve alt konular hakkında izlenim uyandırıyor.
1. Ünitenin sonunda değerlendirme soruları var. Değerlendirme soruları her hedefi yoklamaya yönelik olmalıdır. Ama incelediğim kitapta değerlendirme soruları bazı hedefleri kapsıyor bazı hedefleri de kapsamıyor. Sınıfta yapılan seçimlerde demografik yaşayışın koşullarına uyabilme hedefini davranışlarını yoklayan soru sorulmamış.
Diğer taraftan bazı hedefleri yoklamak için birden fazla soru kullanılmış.
2. Ünite sonundaki değerlendirme soruları her hedefi yoklamaya yöneliktir. Bütün hedeflere ve davranışlara yönelik sorular sorulmuş.
Ünitenin başında konular ve alt başlıkları sıralanmış. Öğrencilerin buraya baktığında ünitenin ana hatlarını anlamaları sağlanmış.
Ünitede özet ve tekrarlara yer verilmemiş. Konular işlendiği halde kalmış. Daha sonra tekrar edilmemiş.
2. Ünitede işlenen konular öğrencilerin günlük hayatta karşılaştığı konulardır. Her öğrenci okula gidiyor, tatil yapıyor, dershanesine karşı okuluna karşı sorumlulukları var, eğitici kollara sınıf içinde seçimlere katılıyor. Yani bu ünite öğrendikleri bilgileri günlük yaşamda kullanabilir.
2. Ünitede işlenen konularda öğrencilerin güncel hayatlarında karşılaştıkları konulardır. Her öğrencinin ihtiyaçları vardır. Tüketim yaparlar, alışveriş yaparlar hakları vardır.
İzleme testleri uygulanmamış.
Resim Metin Uygunluğu
12. Sayfada okulun açılış günü başlıklı metinde öğrencilerin okula gelişleri ve okul bahçesinde geçen olaylar anlatılıyor. Resimde ise sınıf içindeki öğrenciler gösterilmiş.
ilk öğretim haftası metni için resimde okul bahçesindeki öğrenciler gösterilmiş. Bunun yerine sınıf içindeki öğrenciler gösterilebilirdi. 12. Sayfadaki resim ile 13. Sayfadaki resim yer değiştirilebilir.
17. Sayfadaki araç gereçlerin nasıl kullanılması gerektiği anlatılıyor. Fakat bu sayfada metin ile ilgili resim yok.
22. Sayfadaki eğitici kolların öneminden ve adlarından bahsetmiş, ama resim sınıf içindeki resimlerle ilgili uygun bir resim değil.
32. Sayfada beslenme barınma ve giyinme ihtiyaçlarından bahsedilmiş. Resimlerde ise beslenme ile ilgili besinler gösterilmiş. Giyinme gösterilmiş ama barınma gösterilmemiş.
33. Sayfada kira, elektrik yakıt gibi zorunlu ihtiyaçlardan bahsedilmiş. Resimlerde sadece yakıt ihtiyacı gösterilmiş. Kira elektrik gibi ihtiyaçlara örnek verilmemiş.
38. Sayfada para ve zamanında tutumluluktan bahsedilmiş. Fakat bu sayfada konu ile ,ilgili resimler yok.
40. Sayfada kitap, dergi ve ansiklopedilerin kullanımından bahsedilmiş ama sayfada buna örnek resim yok.
Yiyeceklerin saklanmasından ambalajların değerlendirilmesinden bahsediliyor. Yiyeceklerin saklanmasıyla ilgili resim yok, sadece gazete ve dergilerin değerlendirilmesi ile ilgili resim var.
41. Sayfada verimli olmaktan araştırmaktan ve kütüphaneye gitmekten bahsediliyor. Resimde sadece sınıftaki öğrenciler gösterilmiş.
Ünitelerde yeteri kadar örnek kullanılmamıştır. Sadece birkaç konuda örnek kullanılmış. Örnekler çoğaltılmalıydı.
Öğrencilerin sonuç çıkarabilme becerisini geliştirmiyor. Çünkü konuların sonunda genel bir sonuç verilmemiş. Konu sonunda genel bir sonuca varılıp, bu sonuçlar kutu içine alınabilir yada koyu yazılabilirdi. Konular öğrencilerin kendi kendine yapabileceği, araştırabileceği şekilde işlenmemiş.
DİL:
Ünitelerde konular işlenirken açık ve anlaşılır bir dil kullanılmış. Öğrencilerin bilebileceği kelimeler kullanılmış. Cümleler açık kurulmuş. Anlatılmak istenen bilgiler açık ve anlaşılır bir dille verilmiş.
Hedefler belirgin olarak verilmiş. Dolaylı anlatımdan kaçınılmış. Verilmek istenen bilgiler direkt olarak verilmiş. Ünitede çocukların düzeyine uygun bir dil kullanılmış. Cümleler kısa ve yalın kurulmuş. Fazla sözcük kullanımından kaçınılmış.
Sayfa 15’ teki üçüncü paragrafın ‘Çocuklar tatilde eğlenmiş ve dinlenmişsiniz.’ Cümlesinde ‘Çocuklar’ kelimesinden sonra virgül kullanılmalıdır. Aynı paragrafın son cümlesi olan ‘ Hepinize başarılar dilerim’ cümlesinin sonuna nokta konulmalıdır.
Sayfa 19’da ikinci paragrafta ‘ Adı, Atatürk İlköğretim Okuludur’ cümlesinde ‘okuludur’ kelimesindeki ‘-dur’ eki kesme işaretiyle ayrılmalıdır.
Sonuç ve Öneriler:
İncelediğim kitap biçim ve dil açısından öğrencilere çok da olmasa uygunluk gösteriyor. Ama içerik yönünden aynı uygunluğu fazla gösterdiği söylenemez. Konuların işlenişinde çocuğa uygunluk açısından ilkeler pek kullanılmamış.
Ünite sonlarındaki okuma parçaları üniteyle uyum içindedir. Birinci ünitenin sonunda ilköğretim haftasıyla ilgili bir okuma parçası kullanılmış. İkinci ünitenin sonunda ‘cırcır böceği ile karınca’ adlı verimlilik tutumluluk ve çalışma üzerine bir okuma parçası kullanılmış.
KAYNAKLAR
İlköğretim 3. Sınıf Hayat Bilgisi Kitabı ( Komisyon. 3. Baskı , 2000 )
İlköğretim Program Kitabı
