İkinci Dünya Savaşı sırasında Alman Diktatör Adolf Hitler’in neden Türkiye’ye saldırmadığı o dönem ile ilgili en çok merak edilen konulardan birisi. Bu konu hakkında bir sürü senaryo var. Kesin cevap ise yok. Bu yazıda o senaryoları sayacağız. Hangisinin “Neden?” sorusuna cevap olduğunu inanmak size kalmış.
Türkiye 1. Dünya Savaşı’nda müttefik olduğu için onları seviyordu. Türkiye; Almanya’nın işgal ettiği ülkeler gibi değildi.
Coğrafyası zorluydu. Öncelikli hedef bereketli topraklar ve köleleşecek nüfusuyla Slav halkının fazla olduğu Rusya idi ve Türkiye ile vakit kaybetmek istemiyordu. Türkiye fakirdi, yorgundu ama savaş tecrübesi yüksekti. Bu tecrübeden çekindi.
Ordusu için acilen petrole ihtiyacı vardı. Bu ihtiyacı da Kafkas petrollerine ulaşarak çözmek istiyordu. Ortadoğu petrolleri vardı ama potansiyeli o yıllarda bilinmiyordu.

hitler ile Türkiye ilişkisi

Hitler Türkiye’ye niçin Saldırmadı?

1.    Hepimiz Birinci Umumi Harp’te Almanya’nın en önemli müttefikiydik. Ordumuzun en üst kademelerine Enver Paşa Alman subaylarını yerleştirmişti. Bu bir sebep olabilir miydi? Bir ihtimal, ama zayıf ihtimal.
2.    Tüm dikkatini işgal altında tutmaya çalıştığı topraklara verip en önemli cephe olarak Rusya’yı görüyor olabilir. Rusya cenk için çok büyük ve zorlu bir düşman. Sonunda ordu demek asker demek, asker ise neticede makinede üretilmiyor, miktarı belli. Türkiye bugüne dek topraklarına göz diken her düşmanın tepesine kenetlenip var gücüyle binmiştir. Bunu bizim ordumuzda komutanlık icra eden Almanlar sebebi ile zaten Almanya, herkesten daha iyi biliyor. Basit lokma değiliz netice itibarıyla. Bizle savaşırsa vereceği asker zaiatı büyük olabilir, matematiksel olarak bunu da istemiyordu belki Hitler.

adolf-hitler ve inönü
3.    Bizim her halükarda müttefiklerin lehine savaşa katılmamızı, hiç ama hiç istemiyordur. Bu sebepten dolayı hücumla karşısına da almak politik bir strateji olarak yanlış olur. Hiter bunun da hesabını yapıyordur.
Korkmuyor, fakat saldırmıyor, saldırmayacağım diyor, 1.5 senedir de sözününde duruyor, bu saldırmazlık antlaşmasını Türkiye kabul ediyor, böylece bağlaşık kuvvetlerin Türkiye’ye bozulmasını sağlıyor. Çok akılllıca çok! Müttekikler Türkiye’ye bozulunca, aslen onların saflarında Almanya’ya karşı savaşa girmemizi de engelliyor Hitler. Hitler bu antlaşmayla büyük bir hamle yapıyor aslında. Hem bizlere saldırıp ordusunun bölünmesi ve güç kaybetmesi riskini bertaraf etmiş oluyor, hem de bizim anlaşmayı kabul etmemizle, müttefik güçlerle aramızı bozup, bizi karşısına alma riskini bertaraf etmiş oluyor. İşte bu çok zekice ve bana en mantıklı gelen sebep bu.

Hitler, Türkiye sınırına dayanmışken neden Türkiye’ye yönelmeyip ordularını Sovyet topraklarına yöneltti?”
İlginç ve bir o kadar da derin bir sorudur. Farklı yorumlara
oldukça açıktır. Bu yüzden birçok araştırmacı farklı tezler sunmakta.
Belki, ortaya çıkan Almanya’nın Türkiye’yi işgal etmenin planlarını
yaptığı belgeler konu üzerine bize belli fikirler verebilir. Ayrıca
Hitler’in Türkiye’ye bakışını da hatırlamak gerekir.

HİTLER’İN TÜRKİYE’YE VE ATATÜRK’E bakiŞI

Hitler’in, Türkiye’ye ve Mustafa Kemal Atatürk’e olan yaklaşımını dönemin Milliyet gazetesi başyazarı ve hem de Siirt Milletvekili olan Mahmut Soydan yansıtıyordu. Mahmut Soydan, 1933 senesinde Hitler’le bir görüşme gerçekleştirmişti. 16 Temmuz 1933 yılındaki Milliyet gazetesinin manşeti çarpıcıydı: “Alman Başvekili diyor ki: Türkiye’de doğan ve parlayan yıldız bize takip edilecek yolu gösterdi.”
Hitler Türkiyeyi işgal etmek istedi mi
Mahmut Soydan’ın röportajında Hitler şunları söylüyordu: “Almanya
ve Türkiye aynı dönemde ve aynı koşullarda çökmüşlerdi. Türkiye ulusalbir atılımla kurtuldu. Bu sonuç Almanya’nın kurtulması için
başlattığımız ulusal girişimin başarılı sonuç vereceği mevzusunda bizde
de güçlü bir ümit yaratmıştır. Gerçek şu dur ki, Türkiye’de doğan ve
parlayan yıldız bize izleyeceğimiz yolu göstermiştir. Mustafa Kemal Atatürk öyle bir
kişiliğe sahiptir ki, devamlı çağımızın en büyük kişilerinin önünde
olacaktır. Bu tarihin ona verdiği haktır.”

Göreve geldiği ilk yıllarda Türkiye’ye karşı pozitif fikirler besleyen Hitler, İkinci Dünya Savaşı’na giden süreçte bu fikirlerini değiştirmiş miydi; hatta bir işgal meydana getirecek kadar? Birazcık ilerleyelim o vakit…

Milliyet Yakın Tarihimiz Dergisi’nde Ahmet Yalım konu üzerine ilginç bilgiler aktarmıştı. Ahmet Yalım, “İlk defa açıklanıyor” başlığıyla önemli bilgiler sunuyordu. Burada Almanya’nın Türkiye’yi işgal planının ayrıntıları yer alıyordu.

Hitler Türkiyeyi işgal etmedi

ALMANYA’NIN TÜRKİYE’Yİ İŞGAL PLANI

Plan iyi mi ele geçirilmişti? 21 Haziran 1941 günü
Sovyetler Birliği’ne hücum eden Almanya burada hüsrana uğrayacaktı.
Almanların Türkiye’yi işgal planı Sovyet yetkililerince savaş esnasında
ele geçirilmişti. Belge, 51. Alman Kimya Alayı’nda bulunmuştu. Sovyetler Birliği’nin Ankara Büyükelçisi Trentiev, Türk hükümetine bu belgeyi ulaştırdı.

Planda her detaya yer verilmişti; Almanlar çok iyi bir istihbarat yapmışlardı. Birinci Dünya Savaşı’nda
Almanya’nın müttefikimiz olduğunu ve çok sayıda Alman askeri görevlinin
ülkemizde bulunmuş olduğunu unutmamak gerekir. Anlaşılan Almanlar için iyi
bir fırsat olmuştu. Çünkü belgede yok yoktu; Askeri bölgeler,
fabrikalar, köprüler vs. Her şey not edilmişti.

Hitler Neden Türkiye işgali

ALMAN ORDULARI TÜRKİYE SINIRINDA

Almanya İkinci Dünya Savaşı’na
önde başlamıştı. Sırası ile Polonya, Fransa, Danimarka ve Norveç denetim
altına alınıştı. Bundan sonraki durak ise Balkanlar’dı. Yunanistan ile
Bulgaristan’ı da ele geçirdi; müttefiki İtalya’nın yardımıyla. Bundan
sonraki “durak” neresi olacaktı?

Hitler ve Türkiye işgali
“TÜRKİYE İŞGAL EDİLMELİDİR”

Belgelerin muhteviyatında Amiral Erich Reader, Sovyetler Birliği’ne girmektense öncelikli olarak Türkiye’nin işgal edilmesini planlıyordu. Hitler’e, “Sovyetler Birliği’ne yönelmeden önce Türkiye işgal edilmelidir”
demişti. Bunun Sovyetler Birliği’nin işgal edilmesine büyük kolaylık
sağlayacağını düşünüyordu. Sovyetler Birliği’ne farklı
kanallardan/cephelerden saldırma imkanı doğacaktı. Böylece kısa bir
sürede Sovyetler Birliği’nin ele geçirileceğini öngörüyordu. Bazı Alman
yetkilileri ise bu fikre sıcak bakmıyordu. Bu fikre sıcak bakmayanlar
daha çok -Birinci
Dünya Savaşı esnasında müttefikleri olan- Türkiye’yi yakından tanıdığı olan
Alman subayları ve yetkilileriydi. Bunlar Türkiye’nin işgal edilmesinde
belli sorunların çıkabileceğini belirtiyordu. Raporlara da yansıyan bu
mevzuda özellikle de Toroslar ve Doğu Anadolu’da gerçekleşebilecek bir
direnişten çekiniliyor; bölgenin coğrafi özellikleri de hesaba
katılarak.

Hitler Türkiyeyi işgal ve ismet inönü

ALMAN GENERALLER PERA PALAS OTELİ’NDE KALACAKTI

Planın muhteviyatında ilginç bir kısım da İstanbul’un işgaliyle
ilgili olan kısmıydı. Almanlar işgal ondan sonra kalacakları otellerin
bile planlamasını yapmışlardı. Kumanda heyetinin Pera Palas Oteli’nde kalması kararlaştırılmıştı.

Tüm yapılan bu planlara ve görüşlere karşın Hitler Türkiye’ye
yönelmeyip Sovyetler Birliği’ne saldıracaktı. Hitler’in Türkiye’ye
saldırmamasında iki sebep üzerinde durulabilir. Bunlardan ilki, ordusunu
yıpratmamak istemesi. Sovyetler Birliği’ne saldırmadan önce Türkiye’ye
saldırmanın ordusunun gücünü kırabileceğini hesaplamış olabilir. İkinci
sebep ise, Sovyetler Birliği’ni yeneceğine çok çok fazla inanmıştı;
Sovyetler zaferinin arkasından Türkiye’nin kendi yanında savaşa gireceğini
öngörüyordu.