Toplumsal örgütlerde iktidarın ve görevÂlerin kademelendirihnesini, ast-üst iliÅŸkiÂlerine göre düzenlenmesini ifade eden kavram. Kelimenin aslı Yunanca hierark-ftt’a'dan gelmekte olup Eski Yunan ve BiÂzans’ ta” kutsal hakimiyet” manasında kulÂlanılmıştır. Kilise teÅŸkilatının Papadan aÅŸağıya doÄŸru inen örgütlenmesini ifade etmek için de hiyerarÅŸi kavramı kullanılÂmıştır. Ayrıca Ä°ngilizcede din iÅŸleri amirliÂÄŸi, din adamları tarafından yönetilen hüÂkümet usulü, din iÅŸleriyle meÅŸgul memurÂların ifade edilmesinde de hiyerarÅŸi kavraÂmı kullanılmıştır.
ÇaÄŸdaÅŸ anlamda hiyerarÅŸi, belli bir büÂyüklüğe ulaÅŸmış kamu ve özel kurumların bürokratik ÅŸekilde örgütlenmelerinde ve yönetimlerinde uyulan temel ilkelerden
biri olup kurumlarda görev ve yetkilerin bir makamlar sistemi oluÅŸturacak ÅŸekilde düzenlenmesini gerektirmektedir. Görev ve yetkilerin ast-üst iliÅŸkisi çerçevesinde bir hiyerarÅŸiye göre düzenlenmesi, astlaÂrın üstlerin emirlerine uymalarını, üstleÂrin de astlarına iÅŸ buyurma, emir verme ve onları kontrol etmelerine imkân verÂmektedir. Merkezden yönetim sistemine sahip kamu yönetimlerinde basamaklar arasında uyumlu bir iÅŸleyiÅŸi saÄŸlama amaÂcına yönelik olan hiyerarÅŸi, yüz yüze iliÅŸkiÂlerin son bulduÄŸu bütün grup ve kurumÂlarda görülür. HiyerarÅŸik yapı içerisinde asıların üstlerinden emir ve direktif almaÂları söz konusu ise de, kamu yönetiminde bu emir ve direktiflerin kanun ve tüzükleÂre uygunluÄŸu ve yazılı olması zorunludur. Bu itibarla konusu suç oluÅŸturan emir, yeÂrine getirilemez.
Kamu ve özel kurumlarda hiyerarÅŸi, ayÂnı zamanda kıdem esasına dayalı olarak görevlilerin terfi yoluyla bir üst makama yükselmelerine, örgütün zirvesine doÄŸru tırmanmalarına imkan vermektedir. BuÂnun yanında hiyerarÅŸi» iÅŸlerin (görevlerin) iÅŸ bölümü esasına göre ast-üst iliÅŸkileri daÂhilinde paylaşılmasını ve üstlerin astlarını denetlemeleriyle iÅŸleyen bir kontrol me-kanizmasınm kurulmasını da saÄŸlar. HiyeÂrarÅŸiye uyulmadan bir kurumu ÖrgütleÂme, bir grubu yönetme imkanı yoktur. BüÂtün toplumsal alanlarda ve örgütlerde hiÂyerarÅŸik yapı mevcuttur.
7.711 views