Itma 2009 Fuarındaki Baskı Makinelerindeki Yeniliklerin İncelenmesi

• Anasayfa
• • Genel
• Itma 2009 Fuarındaki Baskı Makinelerindeki Yeniliklerin Ä°ncelenmesi

Baskı Teknolojisindeki Son Gelişmeler
ITMA 2003 Paris fuarında baskı teknolojisi alanında son yıllarda sağlanan gelişmeler toplu olarak sergilendi. Fuarda çok sayıda firma tekstil sektörünün değişik alanları için geliştirdikleri makine ve ekipmanlar üzerinde yaptıkları en son gelişmeleri sergilemişlerdir. Baskı teknolojisindeki başlıca ana gelişme alanları şunlardır:
- Desen tasarımı ve üretimi için CAD/CAM sistemleri
– Åžablon üretim sistemleri
– Boya mutfağı ekipmanları
– Baskı makineleri
– Fiksaj makineleri
– Baskı sonu yıkama makineleri
Genel olarak bakıldığında bu makine ve sistemler üzerinde şu tür gelişmelerin yer aldığı gözlenmektedir:
-Çevre korumacılığına yönelik gelişmeler
– Ãœretim süreçlerini kısaltan, makinelerin duruÅŸ sürelerini azaltan geliÅŸmeler
– Su, kimyasal madde ve enerji tüketimini azaltan geliÅŸmeler
– TekrarlanabilirliÄŸi, kalite güvencesini kolaylaÅŸtıran ileri kontrol sistemlerinin kullanılması
– Jet baskı alanındaki geliÅŸmeler
Son yıllarda klasik baskı makinelerinde yapılan gelişmelerin detayda bazı iyileştirmelerden ibaret kaldığı, buna karşılık ink-jet (püskürtme) baskı alanında önemli gelişmelerin sağlandığı görülüyor. Bu nedenle bu yazıda jet baskı makinelerindeki gelişmelerin üzerinde daha ayrıntılı olarak durulacaktır.
Desen ve Şablon Hazırlama Sistemleri
Milano’da olduÄŸu gibi, Paris’te de bilgisayarlı desen tasarım ve /veya ÅŸablon üretim sistemlerini (CAD/CAM) tanıtan firmaların sayısı oldukça fazlaydı. Özellikle CAD sistemlerinin gerek yazılımlarında (software) ve gerekse donanımlarında (hardware) saÄŸlanan geliÅŸmeler; genel olarak sistemlerin tasarım yeteneÄŸinin, çalışma hızının, hassasiyet derecesinin, tasarım ve üretim kalitesinin artmasını saÄŸlamıştır. GeliÅŸmeler, donanımlardan ziyade yazılımlar üzerinde yoÄŸunlaÅŸmış olup; yeni sistemlerle desen tasarımı, kağıt veya kumaÅŸ üzerindeki desenlerin taranması, taranan desenlerin düzeltme, raportlama büyütme, küçültme, renk indirgeme, renk ayrımı, rötüşleme, rasterleme, varyant hazırlama, kağıt veya kumaÅŸ üzerine çıktı alma, film çizdirme vb. fonksiyonlar daha kolay, hızlı, hassas ve güvenli ÅŸekilde yapılabilmektedir. CAD sistemlerindeki dijital desen bilgileri ile doÄŸrudan numune veya üretim amaçlı baskı yapılabilmekte, lazer veya ink-jet teknolojisi ile ÅŸablon üretimi gerçekleÅŸtirilebilmektedir.
Fuarda Stork (Hollanda) IMAGE 4000/4010 sistemini, Ned Graphics (Hollanda) Vision Printing Studio sistemini; Barco Graphic (Belçika) ve Sophis (Belçika) firmaları Arabesque MC sistemini tanıttı.

ITMA 2003′de lazerli ÅŸablon gravürleme sistemlerine ilginin azalmaya baÅŸladığı, buna karşılık ink-jet sistemlerinin daha da geliÅŸtirilerek çeÅŸitli firmalarca sergilendiÄŸi görülmüştür. Ä°nk-jet ÅŸablon üretim sistemlerinde jet baskı sistemlerinde kullanılan prensiplerin aynısı kullanılmakta ve lakla kaplanmış ÅŸablon üzerine vaks veya ışık geçirmeyen (opak) özel mürekkepler püskürtülerek desen bölgeleri kapatılmaktadır. Daha sonra klasik film yöntemindekine benzer ÅŸekilde pozlama ve yıkama iÅŸlemleri yapılmaktadır.

ZED (Ä°ngiltere) “JetMaster” markasıyla fuarda sergilediÄŸi dikey konstrüksiyonlu dijital ÅŸablon üretim sistemiyle bir hayli ilgi toplamıştır. En son piezo ink-jet teknolojisi ile oluÅŸturulan sistemde özel bir mürekkep kullanılmaktadır. JetMaster aynı zamanda yüksek verimli UV lambalarıyla donatılmış bir pozlama makinesidir. Ä°ÅŸletmenin sahip olduÄŸu CAD sistemi ne olursa olsun tümüyle uyumlu çalışabildiÄŸi gibi, kendi bilgisayarı yardımıyla baÄŸlantısız da çalışabilmektedir. Desene ait datalarla bilgisayara desenin sadece bir raportunun yüklenmesi yeterli olmaktadır. Sistemdeki yazılım sayesinde raportlama vb. tüm diÄŸer iÅŸlemler yapılabilmektedir.

Klasik yöntemlerle lakla kaplanan rotasyon baskı şablonu makine içine yerleştirildikten sonra, şablonun basınçlı hava ile sürekli olarak doğru pozisyonda kalması sağlanmaktadır. Daha sonra, önce desen mürekkep püskürtme yoluyla şablon üzerine basılmakta ve arkasından pozlama işlemi yapılmaktadır. Bu işlem otomatik olup, 185 cm eninde bir şablon için 15-20 dakika almaktadır.

ZED buradaki mürekkebin bu alanda kullanılan vaks veya opak mürekkepler gibi UV ışığını geçirmeyecek şekilde kapama etkisine sahip olmadığını ve lak tabakası ile karıştığını belirtmektedir. Buna göre, mürekkep ve lakın her ikisi de su bazlı olup, lak üzerine püskürtülen mürekkep lak tabakası tarafından emilmektedir. Mürekkep pozlama sırasında bir deaktivatör gibi davranarak, baskılı bölgelerdeki lak tabakasının sertleşmesine engel olmakta ve ardından yapılan yıkama ile o bölgeler kolaylıkla uzaklaşmaktadır.

ZED JetMaster sisteminin lazer gravürleyicilerle aynı kaliteyi verdiğini, fiyatının ise, yaklaşık yarı yarıya ucuz olduğu belirtilmektedir.

Perfecta Print AG (Ä°sviçre) fuarda en son piezo ink-jet teknolojisine göre çalışan dijital ÅŸablon üretim sistemlerini tanıttı. 360/720 dpi çözünürlükle laklı ÅŸablon üzerine mürekkep püskürtülmektedir. Oldukça yüksek hızlarda ve son derece düşük mürekkep tüketimi ile çalışma, bu sistemlerin mürekkep maliyetinin ÅŸablonun m2′si başına 0.25-0.5 SFr olmasını saÄŸlamaktadır. Düz ÅŸablonlar için üretilen sistemler ScreenMaster F markasıyla piyasaya sunuluyor. Bu sistemlere, opsiyonel olarak 6 renkli jet baskı kafası da eklenerek aynı zamanda bir ink-jet baskı makinesi olarak da kullanılabilmektedir.

ScreenMaster R 2100/2900 sistemleri ise laklanmış rotasyon şablonlarına mürekkep püskürtme ve pozlama işlemlerini arka arkaya yapabilecek şekilde dizayn edilmiştir. 185 cm boyunda bir şablonun mürekkep baskısı ve pozlaması 10 dakika içinde tamamlanabilmektedir.

Stork fuarda ÅŸablon üretimi konusunda fuarda ink-jet teknolojisi ve lazer teknolojisini bir arada sergilemiÅŸtir. “JetScreen” ve “Mini-JetScreen” sistemlerinde ink-jet teknolojisini kullanmış olup, bunlar düz ÅŸablon üretimi içindir. Opak mürekkep kullanılan sistemde Jetscreen büyük boyutlu, Mini-Jetscreen ise küçük boyutlu ÅŸablonlar için tasarlanmıştır.
Fuarın hemen hemen tek dikkat çeken lazer gravürleme sistemi, Stork’un yeni geliÅŸtirdiÄŸi “Multibeam LEX” makinesi olmuÅŸtur. Burada bir lazer ışını üç ayrı ışına ayrılmakta ve eÅŸ zamanlı olarak tümüyle birden pozlama yapılmaktadır. Böylece tek ışınla çalışan eski sisteme göre gravür iÅŸlemi en azından 2.5 kat daha hızlı hale getirilmiÅŸtir. LEX’de dökme çelik gövde kullanılarak makinenin stabilitesi arttırılmıştır. Böylece sistemin gravür hassasiyetinin ve dolayısıyla ÅŸablon kalitesinin de arttığı iddia edilmektedir. Ayrıca sistemde daha az enerji tüketen, daha hafif ve daha uzun ömürlü yeni bir katı-hal (solid-state) lazer kaynağı kullanılmıştır.

ITMA’da kullanılmış ÅŸablonlar üzerindeki lakın, ekolojik yöntemlerle sökülerek yeniden kullanılması için bazı geliÅŸmeler sergilenmiÅŸtir. CST (Almanya) yüksek basınçlı su kullanarak, Colombo (Ä°talya) kimyasal+ultrasonik enerji ile, Screenway (Hollanda) lazer ışınlarıyla, Elseasser (Ä°sviçre) kimyasal madde+mekanik iÅŸlem kombinasyonlarını kullanarak eski ÅŸablonlar üzerindeki sertleÅŸmiÅŸ lak tabakalarını söken sistemleri ziyaretçilere tanıttılar.
Otomatik Baskı Mutfakları
Son yıllarda modern boyahanelerde, baskı patlarının otomatik boya mutfakları yardımıyla hazırlanması belirgin ÅŸekilde yaygınlaÅŸmıştır. Bu alanda kullanılan boya mutfaklarının ITMA 2003′de geliÅŸtirilmeye devam ettiÄŸi gözlenmiÅŸtir. Bu geliÅŸmeler genel olarak ÅŸu konularda yoÄŸunlaÅŸmıştır:

– Numune ve kısa metrajlı üretimler için küçük kapasiteli yeni modellerin üretilmesi,
– Hız, hassasiyet ve tekrarlanabilirlik gibi performansı belirleyen parametrelerin daha da geliÅŸtirilmesi,
– Atık baskı patı miktarının azaltılması
– Ä°lk seferde doÄŸru rengi almak için hassas formülasyonların daha güvenli ÅŸekilde elde edilebilmesi.
Laboratuvar çalışmaları ile numune üretiminden taleplerin artması ve baskıda son yıllarda parti büyüklüklerinin de dikkate değer oranda düşmesi gibi eğilimler, küçük kapasiteli otomatik boya mutfaklarına ilgiyi artırmıştır. Stork, Klieverik ve Color Service firmaları bu amaçlar için geliştirdikleri küçük kapasiteli otomatik boya mutfaklarını fuarda sergilemişlerdir.

Stork’un varyant ve küçük metrajlı üretimler için dizayn ettiÄŸi “Rhea” otomatik baskı mutfağı, yüksek kapasiteli üretimler için dizayn edilen “Saturn” ile aynı prensibe göre çalışmaktadır. Her iki sistem tamamen uyumlu çalıştığından Rhea ile elde edilen laboratuvar ve numune sonuçlarının, daha sonra iÅŸletmede Saturn ile de kolayca elde edilebildiÄŸi belirtilmektedir. Rhea’da 1 veya 5 litrelik standart kaplar kullanılmaktadır. 60 farklı boyarmadde veya kimyasal madde ile 8 farklı kıvamlaÅŸtırıcı ve su dozajlanabilmektedir. Her iki sistemde de pat hazırlanacak kaplar otomatik olarak dozaj ve tartımın yapıldığı bölüme gelmekte; boyarmadde, kimyasallar, su ve kıvamlaÅŸtırıcı dozajlanmakta, karıştırma iÅŸlemi yapılmakta, baskı patına ait bilgileri içeren etiket yapıştırılmakta ve baskıya hazır pat kovası sevk edilmektedir. Bu iÅŸlemlerin tamamı, geliÅŸmiÅŸ bir yazılım programıyla kontrol edilmektedir. Saturn ve Rhea da kullanıcı dostu yazılıma sahip olup, dokunmatik ekrandan sistemler kolay bir ÅŸekilde çalıştırılabilmektedir.

Stork otomatik boya mutfaklarında üretim hızını artırmak amacı ile şelale dozajlama istasyonu adını verdiği ve kıvamlaştırıcı ile kimyasalları dozajlayan ikinci bir dozajlama istasyonunu opsiyonel olarak sunmaktadır. Bu sayede üretim kapasitesi yaklaşık olarak % 60 kadar arttırılabilmektedir.

Ayrıca baskı patlarının daha homojen hazırlanmasını sağlamak amacı ile sandviç dozajlama yapılmaktadır. Önce kovaya kıvam patının bir kısmı dozajlanmaktadır. Arkasından boyarmadde dozajlanmaktadır. Bundan sonra kova ikinci dozajlama istasyonuna getirilerek burada kıvam patının geri kalanı ve kimyasallar ilave edilmektedir. Böylece boyarmadde iki kıvam patı tabakası arasında sandviç şeklinde bulunduğundan, karıştırmadan sonra daha homojen bir şekilde pata yayılmaktadır.

ITMA 99 Paris fuarı sırasında Stork ile GSE Klieverik (Hollanda) baskı mutfaklarını ortak iÅŸbirliÄŸi ile üretiyorlardı ve IPS 1200 markasıyla Stork standında sergilenmiÅŸti. 120038′de sona eren bu iÅŸbirliÄŸinden sonra Klieverik, bilinen IPS 1200 modelini dikkate deÄŸer oranda geliÅŸtirerek fuarda ziyaretçilere tanıttı. IPS 1200′e ilave edilen ikiz ve ÅŸelale (twin and cascade) dozajlama sistemi ve yeni yazılım (TMS: Textile Mangement Software) programı sayesinde, makinenin kontrolü ve çalışma performansı dikkate deÄŸer oranda artırılmıştır. Eskisine göre üretim hızının 4 kat daha yüksek olduÄŸu belirtilmektedir. Yazılım programı Windows NT ortamında çalışmakta ve sisteme daha fazla esneklik ve düşük maliyetli çalışma avantajları saÄŸlamaktadır. Ä°kiz ve ÅŸelale dozajlama sistemi sayesinde, saatte yaklaşık 80 kova dozajlama kapasitesine ulaşılmaktadır. Klieverik, fuarda ayrıca oldukça küçük kapasiteli yeni bir otomatik boya mutfağı sergilemiÅŸtir. IPS Compact adı verilen bu makinede de TMO yazılım programı kullanılmaktadır. Baskı mutfağında otomasyona geçmek isteyen iÅŸletmeler için düşük-orta maliyetli uygun bir geçiÅŸ yöntemi olan sistem, modülerdir ve kolaylıkla kurulabilmektedir. 16′ya kadar boyarmadde ve kimyasal madde kullanılabilmekte ve 150 kg’a kadar 0.1 g hassasiyetle tartım yapılabilmektedir. 6 maddeden oluÅŸan 60 kg’lık bir baskı patı 4 dakikada hazırlanabilmektedir. Artan patları kullanma yeteneÄŸine de sahip olan bu sistem aynı zamanda artık pat miktarını da azaltarak baskıda pat maliyetlerini yaklaşık % 20 azaltıyor.

Fuarda otomatik boya mutfaklarıyla tanınan bir baÅŸka Hollanda firması Vanwyk, bazı geliÅŸmelerle UCD (Universal Compact Dispenser) ve DCD (Direct Compact Dispenser) sistemlerini tanıtmıştır. Her iki sistem de modüler olup, tek baÅŸlarına veya otomatik karıştırma ve taşıma sistemleriyle entegre olarak çalışabilmektedir. Reçete yönetim sistemi RAP (Recipe Administration Package), DCD’ye baÄŸlanan bir PC ile çalışmakta ve sistemin otomatik kontrolü ile kalite güvencesini saÄŸlamaktadır. RAP ile çalışan DCD sistemlerinde artan patların optimum olarak deÄŸerlendirilmesi mümkün olduÄŸu gibi, pat maliyetleri ve çevre kirliliÄŸi problemi de azaltılabilmektedir.

DCD ve UCD, 8-48 boyarmadde veya kimyasal madde dozajlama yapacak ÅŸekilde, 15-150 kg pat hazırlama kapasitesinde ve 0.1 gram tartım hassasiyetinde imal edilmektedir. Opsiyonel olarak sunulan ilave numune pat hazırlama sistemlerinin hassasiyeti ise 0.02 gr’dır. Vanwyk, fuarda toz kimyasalları otomatik olarak çözme ve dozajlama amacıyla geliÅŸtirdiÄŸi BCD (Bulk Chemical Dispenser) ile yarı otomatik toz çözme istasyonu S-APD2 sistemlerini de tanıtmıştır.

Color Service (Ä°talya) Paris’te laboratuvarda hızlı ve hassas baskı patı hazırlamak amacıyla geliÅŸtirdiÄŸi LAB/S sistemini tanıtmıştır. GeliÅŸmiÅŸ teknolojiye sahip olan bu sistem kullanıcı dostu bir PC tarafından yönetilmektedir. Dozajlama gravimetrik olarak yapılmakta, boru sistemi kullanılmadığından boya ve kimyasallar doÄŸrudan kabın içine dozajlanmaktadır. Böylece sistemin emniyetli, hızlı ve hatasız çalışmasının garanti edildiÄŸi ifade edilmektedir.
Rotasyon ve Düz Baskı Makineleri
ITMA 2003 fuarında, rotasyon ve düz şablonlu baskı makinelerinde temel prensipler açısından yeni buluşlar sergilenmemiştir. Ancak çeşitli alanlarda gelişme eğilimleri vardı. Bu gelişme alanlarını genel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:

– Desen ve varyant deÄŸiÅŸimleri sırasındaki makine duruÅŸ sürelerinin azaltılması,
– Rotasyon baskı makinelerinde her ÅŸablonun ayrı bir motorla tahrik edilmesi,
– Daha hafif ve küçük yapılı rakle sistemlerinin kullanılması
– Zarif ve ergonomik endüstriyel dizaynların geliÅŸtirilmesi
– Ä°leri derecede elektronik ve bilgisayarlı kontrol sistemlerinin kullanılması
– Rotasyon baskı makinelerinde açık yataklamanın daha yaygın hale gelmesi
Özellikle Batı Avrupa’da baskıda çalışılan metraj uzunlukları önemli oranda azalmıştır. Bu durum baskı makinelerinde ÅŸablon ve raklelerin yıkanma ve deÄŸiÅŸtirme iÅŸlemlerinden kaynaklanan duruÅŸ sürelerini ve dolayısıyla da üretim maliyetlerini arttırmaktadır. Bu duruma çözüm olarak ilk defa ITMA 95′te sergilenen on-line yıkama teknolojisi yaygınlaÅŸarak kullanılmaya devam etmektedir. Buna göre, ÅŸablon ve rakleler makine üzerinde yıkanmakta ve kısa bir süre sonra baskı iÅŸlemine geçilmektedir. Reggiani (Ä°talya), Zimmer (Avusturya) ve Ichinos (Japonya), on-line yıkama teknolojisine sahip rotasyon baskı makineleri üretmektedir.

Stork, söz konusu duruÅŸları minimize etmek amacı ile geliÅŸtirdiÄŸi Print @ Change sistemini Paris Fuarı’nda ziyaretçilere tanıtmıştır. Print @ Change sisteminde baskı makinesi ÅŸablonları iki gruba ayrılmakta; bir grup baskı yaparken diÄŸer grup yeni bir desen için hazırlanabilmektedir. Makine üzerinde çalışılan partinin baskısı tamamlandıktan sonra ÅŸablonlar yukarı kaldırılmakta, ÅŸablonlardan akabilecek boyayı tutmak amacıyla her ÅŸablonun altına otomatik olarak esnek bir plaka sürülmektedir. Bu arada diÄŸer gruptaki baskıya hazır ÅŸablonlarla hiç durmaksızın yeni partinin basılmasına baÅŸlanır. Birinci gruptaki boyalı rakle ve ÅŸablonlar yıkanmak üzere makineden sökülür. Bundan sonra emniyet plakaları makinenin altındaki kasetlerine geri sarılırlar. Sarma sırasında plakalar üzerindeki damlamalar sıyrılarak temizlenir.

Stork’un münferit tahrikli Pegasus Individual Drive ve direkt tahrikli Pegasus Direct Drive rotasyon baskı makinelerinde de kullanılabilen Print @ Change sistemi, boyahanelerde daha önceden kurulan Pegasus makinelerine de takılabiliyor.

Stork firması bilinen Pegasus Individual Drive ve Direct Drive modellerine ilaveten ikiz tahrikli Pegasus Twin Drive modelini de geliştirmiştir. Individual Drive modelinde de her bir şablon ayrı servo motorlarla, Direct Drive modelinde her bir şablon doğrudan kendine ait ring motorun içine yataklanmaktadır. Yeni geliştirilen Twin Drive modelinde ise iki motor kullanılmakta olup, bunlardan birisi blanketi diğeri de şablonları tahrik etmektedir. Şablonları tahrik eden ikinci motor, birincisine elektronik olarak bağlıdır. Motorlar arasındaki bu elektronik bağlantı, makinenin daha az elektronik kontrole ihtiyaç duymasını sağlamıştır. Firma bu makineyi hızlı desen değişimine ihtiyaç duymayan ve desen değişimini hızlandıran sistemlere yatırım yapmak istemeyen uzun metrajlı çalışan baskıcılar için dizayn etmiştir.

Zimmer (Avusturya), fuarda geniş bir stand içinde rotasyon, düz ve jet baskı alanında en son geliştirdiği modelleri sergilemiştir. Rotasyon baskı makineleri kapalı şablon yataklamasına sahip Rotascreen G ve açık şablon yataklamasına sahip Rotascreen V tiplerinde üretilmektedir. Yeni makine dizaynlarının en son tahrik ve kontrol teknolojilerini kullanarak piyasanın ihtiyaçları ile baskıda çalışanların beklentileri dikkate alınarak yapıldığı belirtilmektedir. Rotascreen makinelerinde kullanılan rakle sistemlerinde karbon lifleri kullanılarak ağırlıkları önemli oranda azaltılmış olup, rakle borularının pat içeriği de önemli oranda düşürülmüştür. 184 cm baskı eni için RG 95-S1 tipi rakle sisteminin pat içeriği 2.6 litre iken, yeni geliştirilen RG-95-S2 sisteminin pat içeriği 1 litreye düşürülmüştür.

Zimmer daha önce rotasyon baskı makinelerinde kullandığı bilgisayarlı kontrol sistemi ACR II’nin (Ayarlama Kontrol Reprodüksiyon) yeni versiyonu ACR III’ü geliÅŸtirmiÅŸ ve fuarda sergilenen makinelerde kullanmıştır. ACR sistemi ile baÅŸlangıçta otomatik raport ayarları yapılmakta, çalışma sırasında tüm baskı parametreleri kontrol edilmekte, baskı iÅŸlemine ait her çeÅŸit bilgi ve makine ayarları sistemin hafızasına kaydedilmektedir. Ayrıca yönetim, hata bulma, bakım ve kontrol fonksiyonları da yer alan ACR III’te, modern CAN-BUS veri dolaşım teknolojisi kullanılmaktadır.

Zimmer rotasyon baskı makinelerinde şablon ve raklelerin yıkanması sırasındaki makine duruşlarını azaltmak, atık pat miktarını ve bunlardan doğan çevre kirliliğini azaltmak amacıyla çeşitli alternatif çözümler sunmaktadır:

– Print & Wash sistemiyle rakle ve ÅŸablonlar makine üzerinde kısa sürede ve düşük su tüketimi ile yıkanabilmektedir.
– Aynı sistemin bir parçası olarak, baskı iÅŸlemi sona ererken boya pompaları ters yönde çalıştırılarak rakle borusu (gövdesi) ile hortumlardaki patların büyük bir kısmı varile geri emilmektedir.
– Print & Wash sistemi için dizayn edilen raklenin özel konstrüksiyonu sayesinde manyetik rakle (çubuk) önünde kalan ve yıkama sırasında suyla karışan pat da boya besleme hattı içinden emilmektedir. Bu durum hortumların da aynı yıkama suyu ile temizlenmesini saÄŸladığından, önemli oranda yıkama suyu tasarrufu saÄŸlanmaktadır.
– Açık yataklamalı Rotascreen V makineleri için yeni bir ÅŸablon-rakle taşıma sistemi geliÅŸtirmiÅŸ olup, hızlı ÅŸablon deÄŸiÅŸimini saÄŸlayarak duruÅŸların azalmasına yardımcı olmaktadır.
Ayrıca Zimmer fuarda sergilediÄŸi düz ÅŸablonlu baskı makinesi Magnaprint’in son versiyonu da, CAN-BUS veri dolaşım sistemi ile elektronik kontrollü olarak tahrik edilmektedir. Bu sayede ITMA 95′te 6 m olan maksimum raport boyu 13 m’ye çıkarılmıştır. Bilboard ve bayrak baskıları için ideal olduÄŸu iddia edilen makinede ÅŸablonun kaldırılması için çeÅŸitli alternatifler geliÅŸtirilmiÅŸtir. Önce bir kenar, sonra diÄŸeri, her iki kenar beraber veya dört köşe de ayrı ayrı kaldırılabilmektedir. Yüksek üretim hızına sahip bu makinelerde büyük raportlu desenlerde 25 m/dak, küçük raportlu desenlerde 22 raport/dak hızlara ulaşılabilmektedir. Makinede esnek rakle veya manyetik rakle kullanılabilmekte, altta veya çözgü yönünde rakleleme yapılabilmektedir.

Zimmer baskı kurutucularını da geliştirerek %15 enerji tasarrufu sağlanmıştır. Ayrıca rotasyon ve düz baskı makinelerinde kumaş besleme sistemlerinde gelişmeler yapılmıştır. Kumaşın baskı makinesine relaks halde girmesi için yeni bir kumaş besleme sistemi dizayn edilmiştir. Örme kumaşlar için konveyör bantlı giriş kullanılmaktadır.

Reggiani (Ä°talya) Paris fuarında, çok geniÅŸ bir stand içinde yeni baÅŸtan dizayn ettiÄŸi rotasyon baskı makinesi Unica ve düz baskı makinesi Prima’yı sergilemiÅŸtir. Her iki makinede de baskının çakışan tarafından kolay izlenmesine imkan veren ergonomik ve estetik bir tasarım göze çarpmaktadır. Makinelerin her iki tarafında da kontrol ünitesi olması raport ayarlamalarını kolaylaÅŸtırmaktadır. Unica rotasyon baskı makineleri, isteÄŸe göre açık ve kapalı ÅŸablon yataklamalı olarak yapılabilmektedir. Makinelerde kullanılan otomatik hızlı pompa yıkama sistemi RPW veya ÅŸablon ve rakleleri makine üzerinde yıkayan WOL sistemi yıkama suyu ve zaman tasarrufu saÄŸlaması yanında makine duruÅŸlarını da azaltmaktadır. Unica makinelerinde kullanılan ÅŸablon boyu sabit olmayıp, kısalan ÅŸablonların da kullanılması mümkün olmaktadır. Makineler 640-1018 mm arasında 8 farklı raporta sahip ÅŸablonla çalışabilmektedir.

Unica makinelerinde kullanılan önemli bir yenilik de şablonların her iki başlıktan da tahrik edilmesidir. Normal şartlarda böyle bir tahrik sistemine gerek olmamasına rağmen, blankete göre şablon daha hızlı veya daha yavaş dönerken bu sistem şablonun zarar görmesini engelliyor. Sistemin geniş enli makinelerde emniyetin yanısıra kalite performansını da artırdığı iddia edilmektedir. Çift taraflı tahrik, DTD modelinde her iki taraftan (başlıktan) iki ayrı servo motor ile sağlanırken, BSD modelinde tek taraftan bir servo motor ve mekanik iletimle yapılmaktadır.

Reggiani Prima düz ÅŸablonlu baskı makinelerini de, Unica’da kullanılan kontrol sistemleri ve saÄŸlanan esnekliÄŸe sahip olacak ÅŸekilde üretmektedir. Sınırsız raport boyu kullanılabilen makinede, baskı ünitesi açık veya kapalı olabilmekte, baskı patı beslemesi elle veya otomatik olarak yapılabilmektedir. Otomatik pat beslemesini, 2000 yılından önce bu makineler için geliÅŸtirilen “Friendly Acces” yaklaşımı ile rakleleme hızı, rakleleme sayısı, ÅŸablon kaldırma yüksekliÄŸi (düz için), bekleme süresi ve rakle basınçları (pres) baÅŸlangıçta dokunmatik bir ekrandan girilebilmektedir. BaÅŸlangıçta belirlenen bu datalar bir bilgisayar hafızasına transfer edilerek, DBMS programı yardımıyla baskı fonksiyonları yönetilmektedir.

Reggiani baskı makinelerinde kullandığı kumaş giriş ünitelerine de çeşitli gelişmeler yapmış olup, kullanım amacına uygun olacak şekilde çok sayıda alternatif geliştirmiştir. Ayrıca JD baskı kurutucuları da yüksek enerji verimliliği, yüksek kurutma gücü, daha yüksek çalışma güvenliği ve daha az çevre kirliliğine yol açacak şekilde geliştirilmiştir.

Buser (İsviçre), bu fuarda bilinen düz baskı ve rotasyon baskı makinalarının yerine son derece gelişmiş mini bir numune baskı makinesini sergilemiştir. Hydromag 7 düz baskı ile benzer prensibe göre çalışan bu makinada yapılan baskıların işletme sonuçları ile iyi bir uyumluluk sağladığı belirtilmektedir. Buser firması ayrıca standında Perfecta Print AG ile jet baskı makinelerini sergilemiştir.

Ichinose (Japonya), 120035 Milano fuarının en çok ilgi çeken rotasyon baskı makinesi Samurai’nin yeni özelliklerini tanıtmıştır. Samurai makinesinin en belirgin özelliÄŸi, baskı iÅŸleminin yapıldığı bölümün yer düzlemine paralel deÄŸil de bir miktar eÄŸimli olmasıydı. Ä°lk modelde makine yatay konumda iken hazırlık iÅŸlemleri yapılıyor, ardından sadece bir düğmeye basılarak makine eÄŸik konuma getiriliyor ve baskı iÅŸlemi baÅŸlatılıyordu. Paris’te sergilenen ikinci jenerasyon RSX Samurai baskı ünitesinde, makinenin 120°’lik sabit eÄŸimle üretildiÄŸi görülmüştür. Baskı iÅŸleminin eÄŸik pozisyonda yapılması, basılan kumaşın çalışan tarafından kontrolünü oldukça kolaylaÅŸtırmaktadır.

Samurai makinelerinin önemli özelliklerinden birisi de, klasik anlamda rakle borularının kullanılmaması ve şablon içine beslenen patın devamlı sirküle ettirilmesidir. Şekilde görüldüğü gibi, baskı patı şablonun içine makinenin yüksek tarafından pompalanmakta ve yerçekiminin etkisiyle devamlı olarak aşağı doğru akmaktadır. Burada bir kapta biriken baskı patı, pompa tarafından emilerek varilden emilen patla birlikte yeniden şablonun içine beslenmektedir. Buradaki devamlı sirkülasyon, pat beslemenin kontrolü için kullanılan seviye kontrol sensörlerine olan ihtiyacı da ortadan kaldırmıştır. Yine bu sirkülasyon sayesinde tüm baskı işlemi boyunca patın reolojik özelliklerinin sabit kalması, ilk metrelerden son metreye kadar düzgün baskıların kolaylıkla elre edilmesi için, şablon içindeki patın köpürmeye veya viskozite değişimine uğramaması sağlanıyor.

Samurai makinelerinde, şablon ve raklenin makine üzerinde yıkanması da benzer sistemlerden bazı farklılıklar göstermektedir. Baskı işleminden sonra şablon içindeki baskı patı aşağı doğru akarak kapta toplanır. Pat, besleme devresi içindeki patlarla birlikte geri pompalanır. Böylece bir yandan atık pat miktarı son derece azaltıldığı gibi, sistemin yıkanması kolaylaşır ve su tüketimi de azaltılır. Makine üzerindeki yıkama işlemi önce blanket yıkamasında kullanılan kirli servis suyu ile yapılır. Daha sonra şablon boyunca özel profilli rakle tutucusu üzerinde aşağı yukarı hareket eden bir gezer başlık yardımıyla temiz su ile yıkama yapılır. Son olarak aynı başlık basınçlı hava püskürterek şablon gözenekleri ve rakle sistemindeki suyu uzaklaştırılır.

Samurai baskı makineleri 110 m/dak’ya kadar yüksek hızlarda, 1620-3200 mm baskı eninde ve 640-1018 mm arasındaki standart raport boylarında çalışabilecek ÅŸekilde imal edilmektedir.

MS Machinery and Systems (Ä°talya), her baskı iÅŸletmesi için gerekli olan her çeÅŸit makine ve ekipmanı üreten bir firmadır. Paris’te düz ÅŸablonlu baskı makinesi MS 2000F ile birlikte buharlama makinesi Ecovapor’ı sergilemiÅŸtir. 24 raport/dk gibi yüksek baskı hızlarında çalışabilen bu makine, isteÄŸe göre ÅŸablon üzeri açık veya köprü barlı tipte üretilmektedir. Fuarda aynı makine üzerinde her iki türden baskı üniteleri sergilenmiÅŸtir. Makine bilgisayar kontrollü olup, her bir baskı ünitesi otomatik hata kontrol sistemi ile donatılmıştır. Baskı sırasında sürekli olarak blanketin pozisyonunu okuyan ve blanket pozisyon deÄŸiÅŸimlerinden doÄŸabilecek hataları önleyen bu bilgisayarlı sistem sayesinde, düz baskı makinesine ilave dilen rotasyon baskı üniteleri de aynı emniyet ve hassasiyetle çalışabilmektedir.

Mitex (İspanya) da fuarda kombine bir baskı makinesi sergilemiştir. Bu makinede rotasyon ve düz şablonlu baskı üniteleri yer almakta olup düşük elastikiyet oranına sahip yeni bir blanket kullanılmıştır.
Jet Baskı Makineleri
Tanınmış baskı makineleri üreticileri olan Stork (Hollanda), Zimmer (Avusturya), Buser (İsviçre), Reggiani (İtalya) ve Ichinose (Japonya) gibi firmalar, fuardaki standlarında bir veya birden fazla jet baskı sistemi sergilemişlerdir. Bu sistemler bazı firmaların kendi üretimleri olduğu halde, bazı firmalar çeşitli ortaklıklar veya anlaşmalar yoluyla başka firmaların ürettikleri jet baskı sistemlerini pazarlama yoluna gitmektedirler. Bu durum, klasik baskı makineleri üretiminde her biri önemli bir konuma sahip olan bu firmaların, alternatif bir baskı yöntemi olarak jet baskı sistemlerinin önümüzdeki dönem için sahip olduğu önemli pazar potansiyeline karşı hazırlıklı olma yarışına girdikleri izlenimini vermiştir.

Zimmer fuarda halı baskıcılığında kabul görmüş olan Chromojet baskı sistemlerine ait çeÅŸitli modelleri tanıtmıştır. Bu sistemler yün, poliamid 6 ve 6.6 ile bunların akrilik ve polyester ile karışımlarından yapılan halı ve battaniye gibi tekstil mamulleri üzerine baskıda kullanılabilmektedir. Chromojet makineleri numune tipi, küçük kapasiteli üretimler ve büyük kapasiteli üretimler için olmak üzere üç farklı kapasitede üretilmektedir. Sistemin özelliÄŸine göre 4,6,8,10,12 veya 16 renge kadar boya kullanılmaktadır. Chromojet serisinin en geliÅŸmiÅŸ modeli olan Chromojet-F modeli 60 m’ye kadar raport boyunda ve 30 m/d’ya kadar yüksek hızlarda çalışabilmektedir. Baskı eni kesikli çalışan küçük numune tipinde 55X55 cm’den baÅŸlayarak büyük kapasiteli üretim modellerinde 5,2 m’ye kadar deÄŸiÅŸmektedir.

Zimmer ayrıca kumaÅŸ baskısı için geliÅŸtirmiÅŸ olduÄŸu jet baskı makinesi “Chromotex”‘in prototipi ile üretilen kumaÅŸ numunelerini de sergilemiÅŸtir. Firma yetkilileri birkaç aya kadar sistemin tamamlanarak piyasaya çıkarılacağını bildirmiÅŸlerdir. Verilen bilgilere göre piyasaya çıkacak olan sistemin maksimum çözünürlüğü 200 dpi olacak ve 8 renkle çalışılacak. Maksimum baskı hızının da 200 m2 /saat olacağı belirtilmiÅŸtir ki, bunun gerçekleÅŸmesi ile jet baskı sistemleri üretim hızı açısından önemli bir aÅŸama kaydetmiÅŸ olacaktır.

Stork ITMA 95′te ilk defa numune amaçlı olarak sergilediÄŸi Trucolor jet baskı sistemiyle bu alana yönelmiÅŸti. Bu sistem 4 ana rengi kullanmakta ve kesikli olarak çalışmaktaydı. ITMA 95′de bir yandan bu sistemin renk sayısı 8′e çıkarılıp baskı performansı artırılırken, diÄŸer yandan da ilk defa üretim amaçlı, kontinü baskı yapabilen (roll on roll), geniÅŸ enli (1,5 m) “Fashion Jet” sistemi de sergilenmiÅŸti. Firma Parist’te dört farklı jet baskı makinesi yanında, jet baskı yapılmış kumaÅŸların fiksajı için geliÅŸtirdiÄŸi özel bir buharlayıcıyı da ziyaretçilere tanıtmıştır. Jet baskı makineleri, gerek baskı performansları ve gerekse kullanım alanları bakımından birbirlerinden farklıdır.

Stork Zircon markasıyla sergilenen jet baskı sistemi aslında Konika ve Suminoe (Japonya) tarafından geliştirilmiş olup, Stork bu firmalarla sistemin Asya, Japonya ve Okyanusya dışındaki ülkelere satış ve servisi için anlaşma imzalamıştır.
Stork tarafından jet baskı yapılan doÄŸal liflerden mamul kumaÅŸların fiksajı için geliÅŸtirilen “Amethyst” fiksaj ünitesi oldukça kompakt bir yapıdadır. Maksimum 20 kg yükleme kapasitesine sahip olup kesikli çalışan bir sistemdir. Fikse edilecek kumaÅŸ paslanmaz çelik tel elek benzeri bir malzemeden yapılan silindir üzerine sarılarak yatay ÅŸekilde makinenin buharlama bölümüne yerleÅŸtirilmektedir. Bundan sonra içerideki havanın boÅŸaltılması, buharlama iÅŸlemi, buharlamadan sonra mamulün kurutulması vb tüm iÅŸlemler otomatik olarakyapılmaktadır.

ITMA 2003′te jet baskı sistemi sergileyen Perfecta Print AG/ Buser, DGS/Reggiani, Ichinose ve Encad firmalarına ait sistemlerin teknik özellikleri de yukarıdaki tabloda karşılaÅŸtırmalı olarak verilmiÅŸtir.

Baskı buharlayıcılarıyla tanınan Arioli (Ä°talya) da standında Encad’a ait bir jet baskı baskı sistemi ile birlikte jet baskı yapılmış kumaÅŸların fiksajı için kontinü çalışan bir fiksaj makinesini (Vapojet) ziyaretçilere tanıtmıştır. Fiksaj makinesi atmosferik buharlama, HT buharlama ve sıcak hava ile fiksaj yapabilmektedir.

Arioli ayrıca, jet baskı yapılmış kumaşların yıkanması için bir açık en mini kontinü yıkama makinesi (Lavajet) ile mini tamburlu kurutma makinesi geliştirmiştir. Bu sistemler buharlayıcı ile kombine edilerek baskı sonrası işlemler için kontinü bir hat oluşturulmaktadır.

ITMA fuarında sergilenmemiş olmakla beraber, Canon-Kanebo (Japonya) işbirliğiyle geliştirilen jet baskı sistemine de burada yer vermekte fayda vardır. Bubble-jet prensibiyle çalışan bu makine, 1 m/dk hızla (120 cm en için) baskı yapabilen piyasadaki en hızlı jet baskı sistemlerindendir. Çözünürlüğü 360 dpi ve maksimum baskı eni 165 cm olan sistemde reaktif, asit ve dispers boyarmaddeler kullanılabildiği gibi 8 renkle de çalışılabilmektedir.
Diğer Baskı Makineleri
Gali (Ä°spanya) firması yeni geliÅŸtirdiÄŸi rotasyon baskı ünitesi LR ve düz ÅŸablonlu baskı ünitesi LM’yi sergiledi. GeliÅŸmiÅŸ elektronik kontrolü sayesinde yüksek baskı hassasiyeti, çalışma esnekliÄŸi ve otomatik raport ayarı yapılabilmektedir.
Viero (İtalya) ise fuarda otomatik baskı makinesinin yeni versiyonu Sigma DG160 ile Playmaker M 97 rotasyon makinesini sergilemiştir. Her iki sistemde de gelişmiş elektronik kontrol sayesinde yüksek kaliteli baskıların yapılabildiği belirtilmektedir.

Milano 95 fuarının aksine Paris 2003 fuarında, transfer baskı alanında dikkate deÄŸer bir yenilik yoktu. Buna raÄŸmen çeÅŸitli firmalar detayda bazı deÄŸiÅŸikliklerle kontinü ve kesikli çalışan transfer baskı sistemlerini sergilediler. Lemaire (Fransa) ITMA 99′da geniÅŸ enli baskıların yanyana iki transfer baskı kağıdı ile iz bırakmaksızın basılmasını saÄŸlayan DDS sisteminin son halini tanıtmıştır. Fuarda ayrıca yan yana 3 tane transfer baskı kağıdı ile baskı yapılmasını saÄŸlayan DDS 2200 sistemini tanıtmıştır. DDS 2200 sistemi 2200 mm eninde (86 inç) kumaÅŸlar üzerine yapılan baskılarda, 1600 mm eninde üretilen transfer kağıtlarında ortaya çıkan atık kağıtları da deÄŸerlendirmak amacıyla geliÅŸtirlmiÅŸtir. Böylece önemli miktarda transfer baskı kağıdı tasarrufu saÄŸlanacağı iddia edilmektedir.

Monti Antonia (İtalya) parça mamüllere transfer baskı için düz transfer baskı makinesi üzerinde geliştirdiği yenilikleri sergiledi. Kontinü transfer baskı kalandırlarında kullanılan patentli özel ısıtma sistemi ile hem mükemmel sıcaklık homojenliğinin sağlandığını, hem de son derece az elektrik tüketiminin olduğunu belirtmektedirler. Sistem 50 cm çapındaki silindir içerisinde bulunan yağ banyosu ile bunun ortasında yer alan bir merkezi rezistanstan oluşmaktadır. Yağ banyosu vakumla izole edilmiş olup sürekli olarak sirküle ettirilmektedir.

Monti Antonio, yeni geliştirdiği MOD. 95 modelinde 3200 mm gibi geniş transfer baskıların 1600+1600 mm eninde iki ayrı transfer kağıdı kullanılarak basılmasını sağlayan ACMA sistemini kullanmıştır. Bilgisayar kontrollü bu sistem sayesinde, iki kağıdın birleştiği yerdeki kayma 0-0.4 mm arasında toleransla gerçekleştirilebilmektedir.

ITMA 2003 fuarında parça baskı konusunda da çeÅŸitli firmalarca en son geliÅŸtirilen mamuller sergilendi. MHM (Avusturya) ITMA 99’da sergilediÄŸi Synchroprint 2000 modelinden sonra, bu fuarda da Synchroprint 3000 modelini sergilemiÅŸtir. Ãœlkemizde “ahtapot tipi” parça baskı makinası olarak da bilinen bu makina 6-16 renk basabilecek ÅŸekildeüretiliyor. Her baskı istasyonunda bütün ana fonksiyonların bulunduÄŸu kumanda panosu yer almakta ve ana kumanda panosunda tüm fonksiyonlara ait tuÅŸların yanında yazılı bilgilerin de yer aldığı küçük bir ekran yer almaktadır. Bu makina opsiyonel olarak otomatik desen kalıp ayarı yapabilecek ÅŸekilde de sunulmaktadır.

Birinci rengin ÅŸablon ayarı yapıldıktan sonra deÄŸerler otomatik olarak ayarlanabilmektedir. Sistemin hafızasına 250 adet desen baskısına ait parametreler kaydedilerek gerektiÄŸinde yeniden kullanılabilmektedir. Synchroprint 3000′e ilave edilen bir programla, baskıdan önce bir parça üzerine otomatik olarak deneme baskısı yapılabiliyor.
Fiksaj (Buharlama) Makineleri
MS Machinery and System (Ä°talya), Paris’te buhar ve üre tüketiminde önemli tasarruf saÄŸlayan Ecovapor buharlama makinesini tanıttı. Bu makinede MS firmasının patentini aldığı doygun buhar elde etme sistemi kullanılmaktadır. Firma, makine içindeki buharı doyma noktasına getirmek için bir termal-deÄŸiÅŸim injeksiyon sistemi kullandığını, buharlama sırasında egzotermik reaksiyonlar nedeni ile bozulan doygunluÄŸu ayarlarken fazladan taze buhar beslemesini önlemek için de makinenin içinde bir buhar kondüsyonlama devresinin yer aldığını ifade etmektedir. Ecovapor buharlayıcıları 80-110 m kapasiteli MS Compact ve 210, 310 ve 410 m kumaÅŸ kapasiteli MS Producer tiplerinde üretilmektedir. Ayrıca Compact 2 F modeli de iki fazlı baskılar için üretilmektedir. MS firmasının ürettiÄŸi buharlayıcılar reaktif baskıdaki üre kullanımını % 10-40 oranında azaltıyor.

Baskı buharlayıcılarında eskiden beri kamara içindeki buharın her noktada homojen konsantrasyonda olmasına büyük önem verilirdi. Paris’te Arioli (Ä°talya) yeni geliÅŸtirdiÄŸi fiksaj yaklaşımıyla bu geleneÄŸi deÄŸiÅŸtirdi. VAPO 2000 adı verilen yeni sistemde buharlama kamarası yanlarındaki su havuzu 3 bölmeye ayrılmıştır. Bunlardan birincisine daha fazla buhar beslenmekte ve düşük sıcaklıkta tutulmaktadır. Üçüncü bölmeye doÄŸru buhar beslemesi azalmakta ve sıcaklık yükselmektedir.

Baskılı kumaş makineye girdiğinde ilk bölmede fazla nem almakta ve bu sayede özellikle polyester kumaşlarda dispers boyanın fiksajı daha iyi, kumaşın sararma ve sertleşme tehlikesi daha az olmaktadır. Bu yeni sistemle buhar tüketimi % 30, üre kullanımı da % 30-40 azaltılyor.

Vapo 2000′de kumaÅŸ askı çubuklarının yüzeyine silikon yapıştırılmıştır. Daha önce kullanılan cam lifinden yapılmış kılıflara göre daha uzun ömürlü oldukları belirtilmektedir. Ayrıca makinede kumaÅŸ kenarlarındaki düzensiz gerilimin neden olduÄŸu katlanmaları gideren bir sistem de yer almaktadır.
Sonuçlar
ITMA 2003 Paris fuarı, özellikle ink-jet teknolojisinin gerek baskı şablonlarının hazırlanmasında ve gerekse yeni bir baskı tekniği olarak tekstil sanayiinde kesin bir kabul gördüğünü ortaya koymuştur.

Çeşitli baskı öncesi hazırlık ekipmanları ve klasik baskı makineleri üzerindeki gelişmelerin önemli bir kısmını çevre korumacılığına yönelik yaptırımların yönlendirdiği gözeçarpmaktadır.

Baskılı mamül üretiminde metrajların düşük olması nedeniyle ortaya çıkan uzun makine duruş sürelerini minimize eden gelişmeler de dikkat çekicidir.

Üretimde çalışma emniyetini ve baskı kalitesini artıran, işçilikten doğacak hataları minimize eden gelişmiş elektronik ve bilgisayarlı kontrol sistemlerinin kullanımı da artmıştır.

Sonuç olarak, tekstil baskıcılığında bir yandan jet baskı teknolojisi yavaş fakat emin adımlarla ilerlerken, klasik baskı yöntemleri de belli dezavantajlarını ortadan kaldıracak veya azaltacak yönde kendilerini geliştirmeye devam etmektedirler.

141 views