Yeni kurulan bir tesisin projesinde kullanılan yaklaşık kompanzasyon hesabı (örnegi) Kompanzasyon Hesabı
Tesiste bulunacak yüklerin ihtiyacı olan Reaktif yükün yaklaşık olarak bulunması:Tesis kurulma aşamasında olduğundan ;ölçme ve hesap yöntemleri için gerekli doneler bulunmamaktadır. Bu nedenle Tesisin;yaklaşık İlk Cosf değeri olarak 0,74 alınacaktır. İyileştirilmiş Cos f 0,97 yapılacaktır.(yönetmelik geregi iyilestirilmis cos f güç katsayisi degeri 0,95′den daha düsük olamaz)
Tesisin varsayılan İlk Cos f değeri = 0,74 …………..tan.f l = 0,908 İstenen Cos f ………………………… = 0,97………….tan f 2 = 0,250
Kompanzasyon hesabına esas Aktif gücün tesbiti için; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın konuya ilşkin tebliğinin: 5.1.2 maddesinde kompanzasyon hesabına esas Aktif güç eşzamanlılık faktörü ile çarpılarak bulunur diyor ise de;Bu defa 5.1.7 maddesinde de Kompanzasyon projesi; Başlangıçta talep gücü düşük dahi olsa tam yüke göre hesaplanarak projelendirilmelidir denmektedir.Bu nedenle Trafodan çekilebilecek maksimum Aktif güç; yükseltilecek güç faktörüne bağlı olacağından; kompanzasyon hesabında kullanılacak aktif güç;aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.
TESİSTE KULLANILACAK TRAFO : 250KVA.
P=250 xO,97 = 243KW.
Q = P x (tg fi – tg f 2 ) Q = 243.( 0,908 – 0,250 ) = 160 KVAr
Sabit Gurubun Tesbiti: Trafo gücünün % 4′ü 250×0,04 = 10 KVAr
Buna göre 10 KVAr SABİT;
17/02/200 tarih ve 23967 sayılı resmi gazetede yayınlanan güç faktörünün iyileştirilmesine ilişkin tebliğin; değişik 5.1.6 maddesi uyarınca;
Sabit gurup için Harmonik tahkiki:
TR: 250 KVA
%Uk = 4,5 Sn x 100 250×100
Q = (Sn x 100) / (n2xUk) n = —–——— n = ————— = 23,57 = 24 ‘ üncü harmonik
Q x Uk 10 x 4,5
Genellikle Alternatif akımlı sistemleri etkileyen tek rakkamlı harmoniklerdir yüksek genlikli frekanslar 13. ve altındaki harmoniklerde ; (3.,5.,7.,9. ve 11.) bulunduğundan secilen sabit gurup Uygundur.
OTOMATİK KADEMELERİ : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
GRUPLAR (KVAr) : 10 20 20 20 20 20 20 20 yd. yd. Olmak üzere TOPLAM 160 KVAr 8 Kademeli otomatik kompanzasyon tesis edilecektir.
Kompanzasyon sisteminde; kondansatör bağlama sistemleri için imal edilmiş ; Ön şarj dirençli veya Endüktividite dönüş kablo sistemi olan özel kontaktörler kullanılması tavsiye edilir.
STANDART KOMPANZASYON KURULUMU : a+2a+……+2a ŞEKLİNDEDİR.
Not: Enerji trafonun sekonder tarafından ölçüleceği için Sabit gurup mühürlü bölüme konulacak ve ölçü akım trafolarından önce AG.barasına projesindeki gibi bağlanacaktır. Sabit gurup ana şalterden önce bağlanması nedeni ile Kondansatörde sürekli enerji olduğunu belirten dikkat çekecek biçimde uyarıcı bir işaret, sabit etiket veya levha konulacaktır.
uzman
Mukerrem Aslan
Elektrik müh.
