SİYASAL VE TOPLUMSAL ORTAM
Â
Osmanlı Devleti XIX. yy’da bir yandan kapütilasyonlar,Batılı devletlerin siyasal ve iktisadi denetimi ,öbür yandan halktan kopuk devlet anlayışı nedeniyle çökme sürecine girmiÅŸti.Batılı devletlerde bundan yararlanarak osmanlı egemenliÄŸine son vermek ve bölgeyi bir pazar haline getirebilmek için içten ve dıştan müdahalelere giriÅŸmiÅŸlerdir.Osmanlı yöneticilerinin önceleri çöküşü yavaÅŸlatmak için yeni uygulamalar aldıkları önlemler Osmanlı Devletinin toplum ,kültür ,sanat ,alanlarında birtakım deÄŸiÅŸmelere neden oldu.
  TANZİMAT EDEBİYATINDA ŞİİR:
Â
Tanzimat edebiyatçıları genelde iki kuÅŸaÄŸa ayrılır.Birinci kuÅŸakta Åžinasi,Ziya PaÅŸa,Namık Kemal,Ahmet mithat efendi,İkinci kuÅŸakta Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit Tarhan, SamipaÅŸazade Sezai yer alır.Bu dönemlerde fransız ÅŸiirinden çeviriler yapıldı.Bu çevirilerin etkisiyle tanzimat ikinci kuÅŸağında sone, terza rima gibi batılı nazım biçimleri kullanılmaya baÅŸlandı.Tanzimat ÅŸiirinde ilk kez Åžinasi ile “uygarlık,hak ,adalet ” gibi konular iÅŸlendi.Namık Kemal ve Ziya PaÅŸa bunlara “özgürlük ve yurt” konularını eklediler.Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hamit Tarhan toplumsal konuları ikinci plana atıp metfiziksel düşünceye yer verdiler.
ROMAN VE ÖYKÜ
ÇeÅŸitli yazarlardan yapılan çevirilerden sonra Türk edebiyatında ilk yerli ürünler öykü ve roman alanında Ahmet Mithat efendi tarafından “Letaif-i Rivayet”  adlı romanıyla baÅŸladı.Daha sonra ÅŸemsettin sami ,nabızade nazım ,Emin Nihat i Recaizade Mahmut Ekrem, öykü ve roman türünde eserler verdiler.
Not: Altı çizili sözcükler yazarların adlarıdır.                                        BU DÖNEM ROMANLARI:
Şemsettin Sami:Taaşşuku Talat ve Fıtnat                                           Yusuf Kamil Paşa:Telemak (Fransız yazar fenelondan çevirmiştir)
Nabızade Nazım:Zehra
RECAİZADE MAHMUT EKREM:Araba sevdası
Samipaşazade Sezai:Sergüzeşt
Ahmet mithat efendi:Hasan mellah hüseyin Fellah
Namık Kemal: Cezmi
Mehmet Rauf:Eylül
Bu dönemin Öyküleri:
Ahmet Mithat Efendi:Letaif-i Rivayet
Nabızade Nazım:Karabibik
Â
3 views