Tüketim Nedir

• Anasayfa
• • Sosyal Bilgiler
• Tüketim Nedir

İktisadî mal ve hizmetlerin, insanların ihtiyaçlarını doğrudan doğruya tatmin et­mek üzere kullanılması. “İktisadî mal ve hizmetler” ifadesi, elde edilirken bir bede­lin, bir fiyatın ödendiği mallara işaret et­mektedir. Herhangi bir fiyat ödenmeksizin elde edilebilen veya faydalanılabilen mal­lar tarifin dışında tutulmaktadır.

ihtiyaçların doğrudan doğruya karşılan­ması, söz konusu mal ve hizmetlerin bizzat kullanılmasından hasıl olan direkt tatmini ifade etmektedir. İnsan ihtiyaçlarının doğ­rudan tatmininde kullanılan mallar, tüketim mallan adını almaktadır. Tüketim malları yiyecek, içecek vs. gibi dayanıksız tüketim malları; otomobil, buzdolabı, mesken vb. gibi dayanıklı tüketim mallan olarak tasnif edilmektedir. Bunlara bir de hizmetleri ila­ve etmek gerekmektedir.

Tüketim malları insanlann ihtiyaçlarını direkt olarak tatmin etmeleri itibariyle yatı­rım mallarından farklılık arzederler. Yatı­rım mallan doğrudan doğruya tatmin sağla-nrtavıp, sahiplerine gelir temin etmek sure­tiyle fayda hasıl eden mallardır. Bu bakım­dan, yatırım mallarına yapılan harcamalar insanlann ihtiyaçlarını doğrudan doğruya karşılamazlar. Çeşitli miktarlarda yiyecek veya giyecek satınalınarak bunlardan istifa­de edilmesi ile bir makinanın satınaunması halleri, tüketim ve yatırım mallarının direkt tatmin sağlama açısından farklarını açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Keza bir ülke­nin yıllık kömür veya elektrik enerjisi tüke­timinden bahsedildiğinde de durum aynı­dır. O dönem zarfında kullanılan kömür ve­ya elektrik enerjisi için yapılan harcamalar içerisinde, fertlerin ve ailelerin tüketimi ile mesela fabrikalarda veya işyerlerinde kul­lanılan kömür veya elektrik enerjisine yapı­lan harcamalar da yer almaktadır. Fertler ve aileler tarafından kullanılan kömür veya elektrik enerjisine yapılan harcama “tüke­tim” olarak kabul edilirken, diğer kullanım­ların “tüketim” olarak kabul edilemeyeceği ortadadır. Kısacası, “tüketim” denildiğinde akla insan ihtiyaçlarını doğrudan doğruya tatmin eden mal ve hizmetlerin kullanılma­sı gelmektedir.

Tüketim sadece fertler ve aileler tarafın­dan gerçekleştirilen harcamalara münhasır değildir. Bazı mal ve hizmetler devlet tara­fından sağlanır. Parklar, emniyet, itfaiye, eğitim ve sağlık hizmetleri bunlardan bazı­larıdır.

Yukarıdaki izahlarda yer alan “kullan­ma”, tabiri üzerinde bir miktar durmak ge­rekmektedir. Tüketim terimi yok etme, tah­rip etme manalannı ihtiva etmektedir. Bununla beraber, tüketilen malların yıpranma­sı veya tahrip olması bütün mallar için söz konusu değildir. Bu açıdan mal ve hizmet­ler bir derecelendirmeye tabi tutulabilirler. Böyle bir derecelendirme yapıldığında, yi­yecek ve içecekten dayanıklı tüketim mal­larına, hatta sanat eserlerine kadar yayılan geniş bir yelpaze ile V?rşı karşıya kalırız. Yiyecekler faydalanılandan anda ortadan kaybolur, tahrip edilmiş olurlar. Giyecekle­rin tahrip olma veya ortadan kalkma vetire­si daha uzundur. Otomobil, buzdolabı veya mesken gibi dayanıklı mallar uzun süre kul-lanılsalar bi’t varlıklarını ve faydalı olma Özelliklerini korumaya devam ederler. Gü­zel bir tablo veya bir musiki eseri ise uzun zaman boyunca kullanıldığı halde (burada “seyretme” ve “dinlenme” anlamında kulla­nılmaktadır) kıymetinden birşeyler kaybet­mek şöyle dursun kıymet bile kazanabilir. Bütün bunları dikkate alarak, tüketimi, mal ve hizmetlerin “tüketilmesi” veya “tahrip edilmesi” şeklinde anlama yerine, onların elde edilmesi, kullanılması veya onlardan faydalanılmasından bahsetmek daha doğru olacaktır.

Buraya kadar yapılan izahlara dikkat edildiğinde tüketim tabirinin başlıca üç mânâda kullanıldığı görülün Birincisi tüke­tim fiili olup, bir mal veya hizmeti kullanan ve faydalanan kimsede hasıl edeceği tatmin duygusudur, ikincisi tüketiciye mal ve hiz­met şeklinde ulaşan tatmin vasıtaları olup, bir şahsın veya toplumun mülkiyetinde bu­lunan malların tüketim veya yatırım mallan olarak dağılımını ve envanterini açıklamak açısından önem taşımaktadır. Üçüncüsü ise tüketilecek mal ve hizmetlere para şeklinde yapılmakta olan harcamalardır. İktisadi açı­dan asıl önemli olanı bu sonuncusudur.

Tüketim harcamalarının önemi, milli ge­lirin bir unsuru olarak ekonomide gelir ve istihdam meydana getiren bir unsur olarak ortaya çıkmasından ileri gelir. Klasik ikti­satçılar, iktisadî gelişme konusunda serma­ye birikimine önem vermişlerdir. Sermaye birikiminin yolu ise tasarruftan geçmekte­dir. Bu, gelişmenin ilk safhalarında yanlış bir düşünce değildir. Büyüme bîr “artma” ve “çoğalma” durumu ise, bunun, cari gelir­den bir kısmının “tüketiltneyip” “artırılma­sı” ile mümkün olacağı ortadadır. Ancak, ekonomi gelişip belli bir üretim kapasitesi­ne erişti mi, artık bu kapasitenin kullanıl­ması suretiyle üretilecek mal ve hizmetlerin tüketilmesi zaruri hale gelecektir. Eğer bu mümkün olmazsa, tüketimin, önemli bir unsurunu teşkil ettiği milli gelirde muaz­zam dalgalanmalar meydana gelecek, bu da istihdamı aynı şekilde tesiri altına alacak­tır.

İstihdam hacminde menfi yönde meyda­na gelecek dalgalanmaların sosyal ve eko­nomik açıdan son derece mahzurlu olduğu hatırlanacak olursa tüketimin, söz konusu dalgalanmalara sebep olmaksızın belli bir seviyeyi muhafaza etmesi gerektiği rahat­lıkla söylenebilir.

Diğer taraftan, milli gelirin bir diğer un­surunun da yatırım harcamaları olduğu ha­tırlanacak olursa, yine tüketimin, iktisadi büyümeyi devam ettirmeye kâfi gelecek miktarda yatırım yapılmasına imkân vere­cek bir tasarruf bakiyesini sağlayacak sevi­yede seyretmesi gerekeceği aşikârdır.

7.789 views