A-    TÜRKİYE’DE BAŞLICA EKONOMİK GÖSTERGELER

1-      : Tablo-1

 

Aylık Enflasyon Oranları

TÜFE

Aylar

1999

2000

2001

 

Aylar

1999

2000

2001

Ocak

3.6

5.8

2.3

Ocak

4.8

4.9

2.5

Şubat

3.4

4.1

2.6

Şubat

3.2

3.7

1.8

Mart

4.0

3.1

10.1

Mart

4.1

2.9

6.1

Nisan

5.3

2.4

14.4

Nisan

4.9

2.3

10.3

Mayıs

3.2

1.7

6.3

Mayıs

2.9

2.2

5.1

Haziran

1.8

0.3

2.9

Haziran

3.3

0.7

3.1

Temmuz

4

1

3.3

Temmuz

3.8

2.2

2.4

Ağustos

3.3

0.9

3.5

Ağustos

4.2

2.2

2.9

Eylül

5.9

2.3

5.4

Eylül

4.2

3.1

5.9

Ekim

4.7

2.8

6.7

Ekim

6.3

3.1

6.1

Kasım

4.1

2.4

4.2

Kasım

4.2

3.7

4.2

Aralık

6.8

1.9

4.1

Aralık

5.9

2.5

3.2

YILLIK

62.9

32.7

88.6

YILLIK

68.8

39

68.5

Kaynak: DIE

&;

Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) tarafından açıklanan, 2001 yılı enflasyon rakamlarına göre, yıllık bazda Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) %88.6 olarak gerçekleşmiştir. Kasım ve Şubat krizlerinin ardından, hükümet tarafından %60 olarak hedeflenen  Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ise, hedefini aşarak, %68.5 olarak gerçekleşmiştir.

 

2001 yılı enflasyonunu  ay bazında incelediğimizde TEFE, % 2.3 ile Ocak ayında en düşük, %14.4 ile Nisan ayında en yüksek çıkarken, TÜFE, %1.8  ile Şubat ayında en düşük, %10.3 ile Nisan ayında en yüksek çıkmıştır.

 

 

2-      Büyüme: Tablo-2

 

2001 Yılı Üçer Aylık Dönemler İtibari İle Büyüme % Değişim
  I II III
GSYİH -2.1 -8.9 -7.1
GSMH -4.4 -11.4 -8.5
İMALAT -0.9 -9.2 -10.1

Kaynak: DIE

Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) verilerine göre 2001 yılının üçüncü çeyreğinde GSMH % -8.5 olarak gerçekleşirken İmalat sanayinde yine aynı dönemde %-10.1 oranında küçülme kaydedilmiştir. 2001 yılının aylık ortalamasında ise imalat sanayii %6.7 oranında küçülmüştür. Nitekim aynı dönemdeki imalat sanayii, üretimini, %8.3 oranında   düşürmüş, kapasitesini ise,  iç pazardaki talep yetersizliğinin de etkisiyle yılın ayında, ortalama % 61.3 (işyeri sayısı ağırlıklı ) oranında kullanabilmiştir.

 

3-      Döviz KURU DEĞİŞİMİ (DEVALUASYON): Tablo-3

 

Döviz Kurları

 

 

  ABD $ /TL    

Değ%

DM /TL     

Değ %

Euro /TL 

Değ %

 
2000 YILI

613.698

46.5

298.772

31.2

580.695

   26.7

 
2001 YILI

1.228.221

100.1

560.684

87.6

1.087.084

87.2

 
2001 Ocak

673.858

-1

323.052

4,1

624.454

    1.7

 
2001 Şubat

741.669

10,1

349.170

8,1

732.982

  17.3

 
2001 Mart

970.628

30,9

450.077

28,9

880.526

  20.1

 
2001 Nisan

1.212.776

24,9

552.587

22,8

979.332

11,2

 
2001 Mayıs

1.135.235

-6,4

508.914

-7,9

1.006.401

2,8

 
2001 Haziran

1.218.529

7.3

531.636

4.5

1.047.811

4,1

 
2001 Temmuz

1.323.683

8.6

581.709

9.4

1.114.740

6.4

 

2001 Ağustos

1.404.317

6.1

645.325

10.9

1223.253

9.7

 

2001 Eylül

1.473.394

4.9

686.797

6.4

1.321.562

8.0

 

2001 Ekim

1.604.007

8.9

743.531

8.3

1.428.984

8.1

 

2001 Kasım

1.524.867

-4.9

693.148

-6.8

1.376.560

-3.6

 

2001 Aralık

1.455.692

-4.5

662.251

-4.5

1.308.399

-4.9

 

 Kaynak: Merkez Bankası

 

Kasım ve Şubat krizlerinin ardından dolar ($) karşısında devalüe edilen TL  ilk on ay hep değer kaybetmiş ancak yılın son iki ayında ortalama %4.7 oranında değer kazanmaya başlamıştır.

 

 

4-  Dış Ticaret Dengesi

 

Dış Ticaret Müsteşarlığı verilerine göre 2001 yılının on ayında, Türkiye toplam  ihracatı 25.760 milyon $ olarak gerçekleşirken aynı dönemde Türkiye toplam  ithalatı 33.743 milyon $ dış ticaret açığı ise –7.983 milyon $ olarak  gerçekleşmiştir. 2001 yılının on ayında ihracat, ithalatın ancak %76.3‘ünü karşılayabilmiştir

Kaynak:DTM

 

5-      İmalat Sanayiinde Kapasite Kullanım Oranı: Tablo-4

 

İmalat Sanayi Kapasite Kullanım Oranlarına İlişkin Bazı Sektörel Veriler

 

          Ortalama Kapasite Kullanımı (%)

 

İşyeri Sayısı Ağırlıklı Üretim Değeri Ağırlıklı

2000

2001

2000

2001

Kasım

Kasım

Kasım

Kasım

                             İmalat Sanayi

71.0

64.8

79.6

74.6

Ürünleri İmalatı

73.5

68.7

84.0

72.4

Giyim Eşyası İmalatı

76.6

76.5

82.9

77.1

Kaynak : DIE

 

Hazır giyim sanayiinde faaliyette bulunan firmalar incelendiğinde, Kasım 2001’de İmalat sanayii, kapasitesinin %64.8 ’ini Hazır giyim sektörü % 76.5’ ini, Tekstil sektörü ise %68.7 ’sini kullanmıştır. Üretim değerleri açısından incelendiğinde ise, İmalat sanayii, kapasitesinin %74.6’sını, Hazır giyim sektörü %77.1 ’ini ve tekstil sektörü de %72.4 ’ünü kullanmıştır. DİE‘nin anket sonuçlarına göre, Kasım ayında imalat sanayinin tam kapasite ile çalışamamasının nedenlerinin başında iç pazardaki talebin yetersizliği gelmektedir.

 

 

6-İmalat Sanayiinde Ortalama Üretim Endeksi (1997 = 100 : Tablo-5

 

 

 

 

  Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre %    9 Aylık Ort     11 Aylık Ort
Toplam Sanayi Sektörü

-7.5

-8.8

 
Madencilik sanayi

-4.6

-7.9

 
İmalat Sanayi

-8.3

-9.7

 

 

Tekstil Ürünleri

-2.7

-3.3

 

 

Giyim Eşyası

-1.7

 -5.2

 

Kaynak : DİE

 

Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), verilerine göre, iç piyasadaki ve reel kesimdeki talep yetersizliği, genelde imalat sanayii üretimini, özelde de en çok hazır giyim üretimini azaltmıştır. 2001 yılının 11 aylık imalat sanayi üretim endeksine göre tekstil üretimi     %-3.3 oranında düşerken hazır giyim üretimi %-5.2 oranında düşmüştür.  İmalat sanayiinin alt sektörlerini  incelediğimizde, kış ayının sert geçmesinin de etkisiyle en çok, kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri imalatında artış olmuştur (%10.6 ) bunun dışındaki sektörlerin genelinde düşüş vardır.

 

 

6-      Dünya Pamuk Üretimi : Tablo-6

 

 

Pamuk Üreten İlk 10 Ülke

1999/00

2000/01

2001/02

Kasım

2001-02   Aralık

1.Çin

3.8

4.4

5.1

5.1

2.ABD

3.7

3.7

4.4

4.4

3.Hindistan

2.7

2.4

2.7

2.6

4.Pakistan

1.9

1.8

1.8

1.7

5.Özbekistan

1.1

1.0

1.0

1.0

6.Türkiye

0.8

0.8

0.9

0.9

7.Brezilya

0.7

0.9

0.7

0.7

8.Avustralya

0.8

0.8

0.7

0.7

9. Yunanistan

0.4

0.4

0.4

0.4

10. Suriye

0.3

0.4

0.3

0.3

Diğer Ülkeler

2.8

2.7

2.3

3.1

Dünya Toplam

19.0

19.3

21.1

20.9

Milyon Ton                                    Kaynak: USDAAmerikan Tarım Bak

 

 

 

ÜRETİM

 

Dünya pamuk üretiminin 001/02 döneminde, 2000/01 dönemine kıyasla %8 oranında artarak 20.9 milyon tona ulaşacağı  beklenmektedir. En büyük artış 700 bin ton ile   Çin’de beklenirken, ABD pamuk üretiminde 600 bin ton, Hindistan’da da 200 bin ton artış öngörülmektedir. Bu üç ülke, dünya toplam pamuk üretiminin yarısını gerçekleştirmektedir.

 

Avrupa’nın pamuk üretiminin %62’sini gerçekleştiren  Türkiye,  geçen seneye oranla üretimini %12 artırarak 880 bin tona çıkartacaktır

 

Türk pamuğu, verimlilikte dünya ortalamalarının çok üzerinde, 1.133 kg/ha ile ilk sıralarda yer almaktadır.

 

Dünya Pamuk Tüketimi : Tablo-7

 

 

 

PamukTüketen İlk 10 Ülke

1999/00  

2000/01

 

2001/02

Kasım

2001-02   Aralık

1.Çin

4.8

5.1

5.1

5.1

2. Hindistan

2.9

2.9

2.9

2.9

3. ABD

2.2

1.9

1.8

1.7

4.Pakistan

1.7

1.8

1.8

1.8

5.Türkiye

1.2

1.1

1.2

1.2

6.AB-15

1.1

1.1

1.1

1.1

7.Brezilya

0.9

0.9

0.9

0.9

8.Endonezya

0.4

0.5

0.5

0.5

9. Meksika

0.5

0.5

0.4

0.4

10. Tayland

0.3

0.4

0.4

0.4

Diğer Ülkeler

4

3.8

3.9

3.9

Dünya Toplam

20.0

20.0

20.0

19.9

Milyon Ton

Kaynak: USDA

 

 

TÜKETİM

 

Dünya pamuk tüketiminin, son üç yıl incelendiğinde, 20 milyon ton düzeyini koruduğu görül-mektedir. Avrupa’nın pamuk  tüketimi ise 2001/02 yılında, Türkiye’deki pamuk tüketimin artmasının etkisiyle bir önceki yıla oranla %4.3 artarak 2.5 milyon ton olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. Bunda Türkiye ’deki  devalüasyon ve tekstil ihracatındaki artışın büyük etkisi vardır.

 

 

B-    HAZIR GİYİM VE TEKSTİL SANAYİİ

 

1-      Türk Hazır Giyim ve Tekstil Sanayiinin Mevcut Durum Değerlendirmesi

 

  1. Türk Hazır Giyim ve Tekstil  İhracatı : Tablo-8

 

İHRACAT KAYIT RAKAMLARI – 1000 $

 

 

Tablo-8

2000

2001

01/00

 

YILI

YILI

Değişim %

 

Türkiye Toplam İhracat

27.201.538

31.063.595

14.2

Topl. Tekstil ve Giyim İhr. 

10.041.984

10.356.542

3.1

Türkiye Hazır Giyim İhr         

7.451.166

7.489.459

0.5

Türkiye Tekstil İhracatı

2.590.818

2.867.083

10.7

         Kaynak: ITKIB

 

 

İhracatçı Birliklerinin kayıt rakamlarına göre; Türkiye Hazır Giyim ve Tekstil ihracatı, 2000 yılına oranla, 2001 yılında Türk Lirası’nın Dolar karşısında  devalüe olmasına rağmen, sadece %3.1 ’lik bir artış göstermiştir. Bu artışta, yıl içinde %10 oranında artış gösteren Tekstil ihracatının büyük etkisi vardır.

 

 

Tablo-9

 

2001 YILINDA AYLAR İTİBARİ İLE HAZIR GİYİM VE TEKSTİL İHRACATI

PERFORMANSI

 

 
    HAZIR GİYİM
               %
 
  TEKSTİL
 %

OCAK

10,3

21,2

ŞUBAT

1,5

4,9

MART

-8

5,1

NİSAN

-3

10,4

MAYIS

2,3

17,2

HAZİRAN

-2,8

2,1

TEMMUZ

            -3.5

13.4

AĞUSTOS

0.0

 

10.8

EYLÜL

-0.7

 

10.5

EKİM

-0.2

 

11

KASIM

1.0

 

11.5

ARALIK

0.5

 

10.7

                   Kaynak: ITKIB

 

 

Türkiye ekonomisinin lokomotif sektörü, Türk Hazır Giyim Sanayi,  bir yandan yüksek işçilik maliyetleri, pahalı enerji ve hammadde tedarikindeki zorluklar, öte yandan da ihracatın önündeki bürokratik engeller nedeniyle 2001 yılında, hem ihracat performansını  düşürmüş hem de uluslararası piyasalarda rekabet avantajını kaybetme noktasına gelmiştir.

 

Yukarıdaki tablolardan da anlaşılacağı gibi  Şubat krizinden sonra yıl boyunca hazır giyim ihracatında sürekli düşüş yaşanmıştır.  Yılın son iki ayında toparlanan sektör, yine de sanayi ürünleri içinde  en yüksek ihracatı gerçekleştirerek Türkiye 2001 ihracatının %24.1’ünü oluşturmaktadır

 

 

 


Giyim İhracatında İstanbul-Anadolu Payı Karşılaştırması        TABLO-10

                             Marmara %           Anadolu %

1996                81,9                 18,1

1997                80,6                 19,3

1998                78,5                 21,5

1999                77,8                 22,2

            2000                73.8                 26.2

            2001                71.9                 28.1

 

 

 

İstanbul İhracatçı Birlikleri verilerine göre, 2001 yılında hazır giyim ihracatının %28.1’si Anadolu‘daki Birliklerden gerçekleşirken, %71.9’u Marmara bölgesindeki birliklerden gerçekleşmiştir. Yıllar itibari ile giyim ihracatının Marmara-Anadolu payı incelendiğinde 1996’dan bu yana Anadolu’dan gerçekleştirilen ihracatın %55 oranında arttığı görülmektedir.

Kaynak : ITKIB – Kayıt rakamları

 

 

 

ÜLKELER BAZINDA TÜRKİYE’NİN HAZIR GİYİM İHRACATI

2001 Yılı Birlik Kayıt Rakamlarına göre

Tablo-11

 

            ÜLKELER         (1000$)                   2000  $              2001 $        

ALMANYA

2.580.281

2.419.563

î

A.B.D.

1.231.288

1.180.769

î

İNGİLTERE

846.506

996.648

J

FRANSA

461.023

521.188

J

HOLLANDA

368.047

369.212

J

BELÇİKA-LÜKSEMBURG

201.635

197.633

î

İTALYA

159.644

168.938

J

DANİMARKA

104.379

135.118

J

İSVEÇ

102.348

107.563

J

İSPANYA

75.866

77.423

J

                                                                                                                                                             Kaynak : ITKIB

 

İstanbul İhracatçı Birliklerinin (ITKIB) kayıt rakamlarına göre, hazır giyim ihracatında 2001 yılında en çok, 2.419 milyon dolar ile Almanya’ya, 1.181 milyon dolar ile ABD’ye, ihracat gerçekleştirilmiştir. ABD’ye gerçekleştirilen hazır giyim ihracatı, uygulanan miktar kısıtlaması (kota) nedeni ile potansiyelinin çok altında kalmaktadır. 2002 Ocak ayında Başbakan Bülent Ecevit’in 200’e yakın iş adamı ile birlikte gerçekleştirdiği ABD ziyaretinde, bu konu da ele alınmıştır. Türk ve ABD’li yetkililerden oluşan ortak bir komisyon, Ankara’da 26-27 Şubat 2002’de, iki ülke arasında  bir Tercihli Ticaret Anlaşmasının yapılması konusunu görüşecektir.

 

 

ÜLKELER BAZINDA TÜRKİYE’NİN TEKSTİL  İHRACATI

2001 Yılı Birlik Kayıt Rakamlarına Göre;

 

Tablo-12

ÜLKELER   (1000$)                               2000 $                  2001 $                  

İTALYA

310.304

330.345

J

ALMANYA

227.972

240.870

J

İNGİLTERE

205.689

200.887

î

A.B.D.

187.243

197.183

J

FRANSA

125.928

117.403

î

İSPANYA

75.935

91.779

J

ROMANYA

49.330

73.980

J

RUSYA FEDERASYONU

48.497

72.259

J

BELÇİKA-LÜKS.

56.886

62.009

J

İRAN

57.469

61.392

J

Kaynak : DTM

 

İstanbul İhracatçı Birliklerinin (ITKIB) kayıt rakamlarına göre, 2001 yılında, 330 milyon dolar ile birinci sırada yer alan İtalya, onu takiben Almanya, İngiltere, ABD ve Fransa, tekstil ihracatının gerçekleştirildiği ilk beş ülkedir.

 

 

 

 

 

 

  1. Türk Hazır Giyim ve Tekstil İthalatı

 

İTHALAT RAKAMLARI – Milyon $  
Tablo-13

 

 

 

 

2000 Yılı

2001 9 Ay

2000 9 Ay

Değ 2001-00 %

Türkiye Toplam İthalatı

53.983

30.452

39.308

-29

Toplam Tekstil ve Giyim İthalatı 

3.441

2.206

2.571

-16.5

Türkiye Hazır Giyim İthalatı       

256

168

175

-4.1

Türkiye Tekstil İthalatı

3.185

2.038

2.397

-17.6

                          Kaynak :  Dış Ticaret Müsteşarlığı

 

 

Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) verilerine göre  2001 yılının dokuz ayında hazır giyim ve tekstil ithalatında toplam %16.5 oranında düşüş kaydedilmiştir.  Aynı dönemde %4.1 oranında azalan hazır giyim ithalatı ise  168 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.

 

ÜLKELER BAZINDA TÜRKİYE’NİN HAZIR GİYİM İTHALATI

2001 Yılı 9 Aylık Verilere Göre;    Tablo-14

 

                         ÜLKELER                2000 / 9  $                             2001 / 9   $                      

İTALYA

40.793.054

39.730.600

 

ÇİN HALK CUMH.

20.885.572

21.307.714

İNGİLTERE

23.081.990

17.300.131

İSPANYA

16.291.183

11.062.539

ALMANYA

13.570.016

10.937.670

FRANSA

12.399.505

9.858.570

PAKİSTAN

178.977

5.085.818

ì

A.B.D.

2.356.850

3.604.018

ì

HONG-KONG

4.704.162

4.302.244

BULGARİSTAN

1.082.745

3.112.415

ì

Kaynak : DTM

 

 

ÜLKELER BAZINDA TÜRKİYE’NİN TEKSTİL İTHALATI

2001 Yılı 9 Aylık  Verilere Göre; Tablo-15

 

ÜLKELER                 2000 / 9                                 2001 / 9           

İTALYA

252.591.585

248.456.924

î

A.B.D.

274.552.515

207.063.511

î

ALMANYA

245.061.339

203.529.334

î

G. KORE CUM.

147.889.963

124.015.500

î

ÇİN HALK CUMH.

150.173.039

105.213.052

î

HİNDİSTAN

120.721.670

91.142.971

î

YUNANİSTAN

113.472.771

74.402.285

î

FRANSA

80.768.606

65.660.595

î

İNGİLTERE

74.396.967

64.703.828

î

HOLLANDA

65.901.536

62.752.931

î

Kaynak : DTM

 

 

 

 

C-    DÜNYA  HAZIR GİYİM TİCARETİ

 

Dünyanın Önde Gelen Giyim İhracatçıları (milyar $)                          TABLO:16

 

Ülke                           Değer                         Dünya İhracatı içindeki pay %)            Değ.(%)

                  2000                           1980                1990                2000           2000/99

 

1- Çin                         36.07                            4.0                   9.0                 18.1                 14

2- Hong Kong, Çin    24.22                          –                      –                      –                      5

Domestik İhracat      9.94                          11.5                   8.6                   5.0                 1

Re-exports              14.28                          –                      –                      –                      9

3- İtalya                      13.22                          11.3                 11.0                   6.6                 1

4- Meksika                    8.70                             0.0                   0.5                   4.4                 31

5-ABD                                     8.65                            3.1                   2.4                   4.3                 13

6-Almanya                    6.84                            7.1                   7.3                   3.4                 -1

7- Türkiye *                 6.53                            0.3                   3.1                   3.3                   7

8- Fransa                       5.43                            5.7                   4.3                   2.7                   2

9- Hindistan                 5.15                            1.5                   2.3                   2.8                   8

10-G. Kore                   5.03                             7.3                   7.3                   2.5                 -4

 

ÖNEMLİ NOT:

  • Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ-) verileri baz alınarak hazırlanan bu tablo’da Türkiye 2000 yılı

ihracatı 6.53 milyar dolar olarak gözükmektedir. Halbuki T.C.Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından açıklanan 2000 yılı Türkiye Hazır Giyim İhracatı 7.45 milyar dolardır.  Bu farklılık Uluslararası Standart Ticaret Sınıflandırması (SITC) ile T.C. Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın sınıflandırması  arasındaki farklılıktan kaynaklanmaktadır.

  •  T.C.Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın verileri baz alındığı taktirde Türkiye “Dünya’nın önde

gelen Giyim ihracatçıları sınıflandırması”nda 6.cı sırada yer almaktadır.              Kaynak: WTO

 

 

Dünyanın Önde Gelen Tekstil İhracatçıları (milyar $)                  TABLO:17

 

Ülke                   Değer             Dünya İhracatı içindeki pay (%)       Değ.(%)

                                   2000                1980                1990                2000        2000/99

1- Çin                         16.14               4.6                   6.9                   10.2                 8

2- Hong Kong, Çin    13.44               –                      –                         –                    5

iç ihracat                   1.18               1.7                   2.1                   0.7                   -6

tekrar ihracat          12.27               –                      –                      –                      7

3- G.Kore                   12.78               4.0                   5.8                   8.1                   8

4- İtalya                      11.96               7.6                   9.1                   7.6                   2

5- Tayvan – Çin          11.69               3.2                   5.9                   7.4                   7

6- Almanya                 11.02               11.4                 13.5                 7.0                   8

7- ABD                      10.96               6.8                   4.8                   7.0                   8

8- Japonya                  7.02                 9.3                   5.6                   4.5                   2

9- Fransa                     6.76                 6.2                   5.8                   4.3                   1

10- Belçika                 6.40                 –                      –                      4.1                   –

11-Hindistan              5.09                 2.1                   2.1                   3.4                   10

12-Pakistan                 4.53                 1.6                   2.6                   2.9                   5

13- İngiltere                4.21                 5.7                   4.2                   2.7                   0

14- Türkiye               3.67                 0.6                   1.4                   2.3                   10

15- Endonezya           3.51                 0.1                   1.2                   2.2                   11

Kaynak: WTO

 

 

D- AB-15’İN TEKSTİL VE HAZIR GİYİM TİCARETİ

 

1- AB–15’in  Başlıca Hazır Giyim  Tedarikçileri                                                 TABLO:18

 

AB – 15’in   1999 -2000  Yıllarında Başlıca Hazır Giyim Tedarikçileri  aşağıdaki gibidir.

 

  1999                      2000                Değişim 00/99

(1000 Euro)                   (1000 Euro)                   ( %)

 

1-  Çin                                    6.556.239                   7.759..200                  18.3

2-  Türkiye                4.567.776                   5.273.939                   15.5

3-  Hong Kong           2.767.053                   3.094.016                   11.8

4-  Tunus                    2.377.053                   2.547.862                   7.2

5-      Romanya              2.085.495                   2.546.743                   22.1

6-      Bangladeş                        1.760.107                   2.526.872                   43.6

7-      Fas                                    2.114.433                   2.357.163                   11.5

8-      Hindistan              1.653.106                   2.003.425                   21.2

9-      Endonezya                       1.410.688                   1.808.567                   28.2

10- Polonya                1.784.222                   1.807.148                   1.3           Kaynak : Euratex

 

 

AB-15’in 1999 ve 2000 yıllarındaki Hazır giyim tedarikçileri incelendiğinde Bangladeş 2000 yılında bir önceki yılın aynı dönemine oranla AB-15’e ihracatını %43.6  artırarak  2.527  milyon Euro olarak gerçekleştirmiştir.  Türkiye’nin AB-15’e  hazır giyim ihracatı ise  %15.5 oranında artarak 5.274 milyon Euro olarak gerçekleşmiştir

 

 

 

 

2. AB-15’in  Başlıca Tekstil  Tedarikçileri                                                            TABLO:19

 

AB – 15’in 1999 – 2000 Yıllarında Başlıca Tekstil Tedarikçileri aşağıdaki gibidir.

 

                                      1998                           1999                 Değişim 99/98

(1000 Euro)           (1000 Euro)                   (%)

1-Türkiye                  1.770.391                   2.035.107                   15.0 

2- Çin                         1.413.453                   1.980.326                    40.1

3- Hindistan               1.637.059                   1.931.201                   18

4- A.B.D.                   1.317.490                   1.459.621                   10.8

5- İsviçre                    1.136.469                   1.165.385                     2.5

6- Pakistan                     936.511                   1.048.791                   12

7- G. Kore                     735.812                     933.497                    26.9

8- Çek Cum.                  656.718                     846.359                    28.9

9- Japonya.                    692.432                     732.628                      5.8

10-Tayvan                     589.766                      614.604                     4.2     Kaynak : Euratex

 

 

AB – 15’in 1999-2000 Yıllarındaki Başlıca Tekstil Tedarikçileri incelendiğinde, %40 oranında tekstil ihracatını arttıran Çin 1.980 milyon Euro ile Türkiye’den sonra ikinci sırada yer almaktadır.

Türkiye 2000 yılında AB-15’e 2.035 milyon Euro tekstil ihracatı gerçekleştirmiştir.

 

 

 

 

3- Avrupa Birliği Ülkelerinin  Başlıca Hazır Giyim Müşterileri                                    TABLO:20

 

AB-15’nin 1999-2000 Yıllarında  Başlıca Hazır Giyim Müşterileri aşağıdaki gibidir.

 

1999                            2000                  Değişim00/ 99

(1000 Euro)          (1000 Euro)                     (%)

 

1-A.B.D.                                2.158.599                   2.656.456                   23.1

2-İsviçre                                 2.054.610                    2.104.462                     2.4

3-Japonya                               1.308.639                   1.444.570                    10.4

4-Norveç                                   665.096                      660.321                   -0.7

5-Rusya                                    364.822                       612.775                    68

6-Romanya                                443.827                      552.641                   24.5

7-Hong Kong                            434.574                      536.009                   23.3

8-Tunus                                     374.252                      443.589                   18.5

9-Macaristan.                             357.220                      404.618                   13.3

10-Polonya                                437.700                      398.642                   -8.9     Kaynak: Euratex

 

 

1999-2000 Yıllarında AB-15’in başlıca hazır giyim müşterileri incelendiğinde Rusya’ya yapılan hazır giyim ihracatında  %68 ‘lik bir artış olduğu dikkat çekmektedir.   Polonya’ya ise -%8.9 oranında bir azalma söz konusudur.

 

 

 

 

 

4- Avrupa Birliği Ülkelerinin  Başlıca Tekstil Müşterileri                                  TABLO:21

 

AB- 15’in 1999-2000 Yıllarında Başlıca Tekstil Müşterileri

 

 

                              1999                           2000             Değişim 00/ 99

                         (1000 Euro)            (1000 Euro)           (%)

1- A.B.D.                               2.343.424                   2.877.778          22.8

2-Polonya                               1.803.041                   1.965.431            9.0

3-Romanya                             1.137.749                   1.408.715          23.8

4-Tunus                                  1.317.836                   1.406.991            6.8

5-Fas                                      1.158.390                   1.258.281            8.6

6-İsviçre                                 1.072.046                   1.105.987            3.2

7-Türkiye                                 820.253                   1.024.982          25

8-Çek Cumh.                             767.411                      889.694          15.9

9-Hong Kong                            734.506                       881.182         20.0

10-Macaristan                           784.849                       852.444           8.6    Kaynak: Euratex

 

 

AB- 15’in 1999-2000 yıllarında başlıca tekstil müşterileri incelendiğinde Türkiye’ye yapılan tekstil ihracatında  %25’lik bir artış olduğu görülmektedir.

 

 

 


TÜRKİYE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ;

 

DÜNYANIN 6. BÜYÜK TEDARİKÇİSİ

 

AB-15 ’İN  2. BÜYÜK TEDARİKÇİSİ

 

 

TÜRKİYE TEKSTİL SEKTÖRÜ;

 

DÜNYANIN 14. BÜYÜK TEDARİKÇİSİ

 

AB-15 ’İN  1. BÜYÜK TEDARİKÇİSİ

 

TÜRKİYE;

 

 DÜNYANIN 6. PAMUK  ÜRETİCİSİ

 

  1. 5.  PAMUK TÜKETİCİSİ

 

 KONUMUNDADIR.


E-HAZIR GİYİM VE TEKSTİL SANAYİNİN  SORUNLARI

 

 

1-      İstihdam Sorunu

 

  • Emek yoğun bir sanayi olan hazır giyim sektörü, yüksek işçilik maliyetleri yüzünden  rekabet avantajını her geçen gün kaybetmektedir.

 

  • Hali hazırda 270 milyon TL olan asgari ücretle çalışan bir kişinin  işverene  maliyeti, 1 Nisan 2002 tarihinden itibaren  yeniden belirlenecektir. Hesaplamalarımıza göre Nisan 2002 itibari ile bir işçinin işverene maliyeti ortalama 320 milyon  TL ‘ye yükselecektir.

 

Not: 01.04.2002 tarihinden itibaren uygulanacak olan SSK Alt sınır miktarının tahmininde 2001 takvim yılı gerçekleşen TUFE artış oranı olan %68.5 uygulanmıştır. Henüz belli olmayan; 2001 yılı  sabit fiyatlarla gelişme hızı dikkate alınmamıştır.

Zorunlu İstihdam

 

  • 1475 sayılı İş kanunu hükümlerine göre 50 kişinden fazla işçi çalıştıran işyerlerinde % 3 eski hükümlü, % 3 sakat ve %2 şehit ailelerinden kişilerin çalıştırılması zorunluluğu vardır.  Örneğin; 100 kişi çalıştıran bir işyerinde  kalifiye olmayan 8 kişi istihdam edilmektedir. İşverene maliyeti   ocak 2002 itibari ile 270 milyon olan bir asgari ücretliyi baz aldığımızda,   İşveren sadece 1 ayda,  2.160 milyon TL verimliliğe olumsuz etki yapan ek maliyete katlanmak zorunda kalmaktadır. Ve bu zorunlu istihdamın cezası da oransal olarak diğer tüm cezalardan daha yüksektir.

Halbuki;

 

–          Zorunlu istihdam üretime yük olmaktan kurtarılmalıdır.

–          Zorunlu istihdamın sadece  ceza bağlamında değerlendirilmesi üretimi olumsuz etkilemektedir.

–          Devletin sorumluluğu altında olan bu kişilerin toplum yaşamına kazandırılmasının maliyeti devlet tarafından da paylaşılmalıdır.

 

 

2-      Yüksek Enerji Maliyetleri

 

Tekstil :

Yünlü kumaşta metre başına sınayi maliyet ortalama %7

Pamuklu kumaşta metre başına sınayi maliyet ortalama %14

 

Boya Tebiye :

Ortalama maliyet %10

 

Hazır giyim sektöründe nihai üründe ise % 5-10 arasında değişen oranlarda  bir enerji maliyeti söz konusudur.

 

Sanayici – ihracatçı, aşırı vergi ve fon yükü nedeniyle, maliyeti 8-10 cent / KW saati bulan enerji kullanmak durumunda kalmaktadır. Bu nedenle de  rekabetçi olmaktan uzaklaşmaktadır çünkü. rakibimiz Bulgaristan, Romanya, Portekiz, Tunus, Fas, Mısır ve  Uzak  Doğu Ülkelerinde, (hatta  Avrupa  Ülkelerinde  Enerji  Fiyatı  4-5 Cent/KWS civarındadır.

 

Sanayide kullanılan  elektrik enerjisi  8-10 Cent’lerden,  4-5  Cent’lere  indirildiği takdirde, sanayici-ihracatçıya ürünün maliyeti %5 oranında azalacaktır. Bu da  yoğun uluslararası  rekabet ortamında rakiplerimiz karşısında büyük  avantaj sağlayacaktır.

 

 

 

 

3-      Finansman Sıkıntısı

 

Türk Hazır Giyim ve Tekstil  Sektörünün 2001 yılında kullandığı kredi miktarı        Tablo- 22

 

TEKSTİL SEKTÖRÜNÜN 2001 YILINDA AYLAR İTİBARİ İLE KULLANDIĞI KREDİLER– Milyar TL

AYLAR

BRÜT KREDİLER

 

NAKİT KREDİLER

 

TASFİYE OLUNACAK KREDİLER

 

Tutar

Pay %

Tutar

Pay %

Tutar

Pay %

Ocak

     3.225.078,3

     11,5

        2.599.194,9

    10,3

         625.883,4

          22,5

Şubat

     3.602.347,3

     11,0

        2.911.865,7

      9,8

         690.481,6

          23,2

Mart

     3.840.416,0

     10,7

        3.108.981,8

      9,6

         731.434,2

          21,7

Nisan

     4.032.010,0

     10,5

        3.142.099,0

      9,3

         889.911,0

          19,8

Mayıs

     4.295.542,3

     11,1

        3.355.011,7

      9,9

         940.530,6

          19,6

Haziran

     4.678.926,4

     11,3

        3.693.854,9

    10,2

         985.071,5

          19,0

Temmuz

     5.044.960,0

     11,5

        3.839.225,5

    10,0

      1.205.734,5

          20,9

Ağustos

     4.859.004,7

     11,1

        3.728.896,7

      9,7

      1.130.108,0

          20,7

Eylül

     5.261.820,1

     10,8

        4.138.117,2

      9,5

      1.123.702,9

          20,3

Ekim

     5.358.967,6

     10,6

        4.160.062,0

      9,3

      1.198.905,6

          20,6

Kasım

4.872.679,3

10,3

3.864.305,4

9,2

1.008.373,9

20,0

Kaynak :TCMB

 

Tablo-23

HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNÜN 2001 YILINDA AYLAR İTİBARİ İLE KULLANDIĞI KREDİLER – Milyar TL
AYLAR BRÜT KREDİLER

 

NAKİT KREDİLER

 

TASFİYE OLUNACAK KREDİLER

Tutar

Pay %

Tutar

Pay %

Tutar

Pay %

Ocak

     1.076.654,2

       3,8

           942.644,6

      3,7

         134.009,6

            4,8

Şubat

     1.323.052,8

       4,0

        1.167.443,8

      3,9

         155.609,0

            5,2

Mart

     1.333.558,6

       3,7

        1.149.784,8

      3,5

         183.773,8

            5,5

Nisan

     1.445.188,6

       3,8

        1.220.866,4

      3,6

         224.322,2

            5,0

Mayıs

     1.074.180,6

       2,8

           848.591,4

      2,5

         225.589,2

            4,7

Haziran

     1.155.667,9

       2,8

           926.058,5

      2,5

         229.609,4

            4,4

Temmuz

     1.200.235,1

       2,7

           949.062,1

      2,5

         251.173,0

            4,4

Ağustos

     1.167.358,7

       2,7

           934.326,7

      2,4

         233.032,0

            4,3

Eylül

     1.259.306,1

       2,6

        1.023.106,8

      2,4

         236.199,3

            4,3

Ekim

     1.257.963,5

       2,5

        1.009.880,5

      2,3

         248.083,0

            4,3

Kasım

1.129.330,7

2,4

940.287,6

2,2

189.043,1

3,8

Kaynak:TCMB

 

kriz, kredi kullanan reel sektör firmalarını olduğu kadar,  piyasada talebin düşmesi nedeniyle öz kaynağı ile çalışan firmaları, KOBİ’leri, esnafı, çiftçiyi ve bu arada bankacılık sektörünü de derinden etkilemiş; kredi borçlarının ödenememesi ve senet  protestolarının rekor rakamlara ulaşması neticesinde, sorunlu krediler hacminde olağanüstü artışlar olmuş; ayrıca, tasarrufların kısa vadelere yönelmesi bankaların aktif ve pasifleri arasında vade uyumsuzluğuna yol açarak, esnaf, çiftçi, tüccar ve sanayicinin kredi imkanlarının ortadan kalkmasına, sağlıklı firmaların da finans imkanlarından yararlanamamasına  neden olmuştur.

 

Ekonomik  krizin ortadan kaldırılması,  hem reel sektörün hem de bankaların ortak sorunlarının çözümlenebilmesi; ancak ve ancak finansal darboğaz yasayan üretici firmaların katma değer yaratmaya devam ederek kredilerini  ödeyebilmelerine ve yeni  krediler  kullanabilmelerine  bağlıdır.  Bunun sağlanabilmesi ise, finansal yeniden yapılandırma programlarını içeren bir uzlaşmaya varılarak, kriz nedeniyle büyük ölçüde kaybolmuş olan işletme sermayelerinin bankalarca kredilendirilmesine bağlıdır.

4-      ABD’nin  Uyguladığı Miktar Kısıtlaması ( Kota)

 

1996 yılında Avrupa Birliği ile yapılan Gümrük Birliği Anlaşması çerçevesinde Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri’nin, Avrupa Birliği ile olan ticari ilişkilerinin avantajlarından yararlanması gereken statüye gelmiş olsa da, bugüne kadar bu avantajlarından ne yazık ki yararlanamamaktadır.

 

 

Türkiye,  gerek  lokomotif sektör  hazır giyim ve tekstilde, gerekse  salça,  makarna  gibi  büyük ihracat potansiyeli olan  gıdada ve  henüz  ihracat  potansiyelini  öğrenmemiş olan kimya, ayakkabı,  makine parçaları,  otomotiv,  elektronik  gibi diğer sektörlerde,  ABD‘nin  büyük pazarından  yararlanma  konusunda, dünyanın en sonda gelen ülkelerinden  biri  olarak  görünmektedir. Oysa,  hem kişisel tüketim  maddeleri, hem ev  eşyaları, hem de  yan sanayi  ürünleri  açısından, ABD pazarında Türkiye’nin  çok büyük bir potansiyeli bulunmaktadır. Sadece,  hazır giyim ürünlerinin ihracatında, ABD pazarında  Türk hazır giyimi için,  ilave  6-8  milyar dolarlık  ihracat potansiyeli bulunmaktadır. Bunun anlamı;

 

 

  • Türkiye Sanayi  Üretiminin %10  oranında artması,
  • İstihdamda, ilave  1 milyon  işçiye  iş  sağlanması,
  • Merkez Bankası Döviz rezervlerinin, IMF’ye ihtiyaç duyulmadan artması ve dış  borçların  ödenmesine

çok büyük bir katkı yaratacaktır.

 

Makine, Kimya, Elektronik, Gıda  gibi  diğer sektörlerin ise; her birinde ek 2-3 milyar dolarlık ihracat imkanı  sağlanarak, Türkiye için hedeflenen 50  milyar dolar  ihracat hacmine  çok kısa sürede ulaşma olanağı bulunacaktır.

 

İçinde bulunulan kriz ortamının aşılabilmesi ve Türkiye’ye çok daha fazla istihdam, üretim ve ihracat olanağı yaratılması için,  ABD ile “ Tercihli Ticaret Anlaşması”  imzalanmalıdır.

 

Başbakan Bülent Ecevit,  14 Ocak 2002  haftasında  yaklaşık 200 kişilik bir işadamı heyeti ile ABD’yi ziyaret ederek yetkililerle görüşmüştür. ABD’ye iki temel istek ile gidilmiştir;

 

1- Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği’nden   doğan haklarının kullandırılması

 

2- İki stratejik ortak arasında bir Tercihli Ticaret Anlaşmasının imzalanması

 

Yoğun temaslarda bulunulan haftanın sonucunda iki ülkenin yetkililerinden oluşan bir Ortak Komisyon oluşturulmuştur. 26-27 Şubat 2002’de Türkiye’de  toplanacak olan heyet,  Türkiye ile ABD arasında bir “Tercihli Ticaret Anlaşmasının” yapılması konusunu görüşecektir.

 

***********