Vezüv Dağı halen aktif bir dağ ve dünyadaki  yanardağları arasında en ünlü olanıdır. İtalya’da Napoli’nin güneydoğusunda yer alır.

Vezüv’ün tehlikesi altında yaşayan Romalılar M.S.79 yılında yanardağdan çıkan kızgın lavların altında kalınca anlamışlardır. Vezüv yanardağının 2 gün boyunca kül ve lavları etkisi ile Pompeii  ve Herkulaneum şehri balçık altında kalıp yok olmuştur.

vezüv yanardağı nerede

1700 yıl boyunca görkemli villalar, Heykeller, duvar resimleri, mozaikler, tapınaklar, pazarlar kül ve balçık altında hiç bozulmadan durmuştur. Tesadüfen 1748 yılında bu kayıp antik şehir bulundu. Arkeologların yaptığı kazı çalışmaları sonucunda Roma İmparatorluğu ve kayıp şehir hakkında bir çok bilgiye ulaşmıştır.

Tarihteki bu yaşanan olay sonrası Vezüv Yanardağının ne zaman tekrar patlayacağının araştırmaları yapılmaktadır. Volkanik dağın halen faaliyette olması zaman zaman buhar, duman ve lav püskürtmesi halkta korkuya neden olmuştur.

vezüv yanardağı İtalyada'ki tehlike

Vezüv dağı son 60 yıldır uyuduğu ve pek ses çıkarmaması orada yaşayan halkı tedirgin ediyor. Ortaçağ’da bu yanardağı için “Cehennemin Bacası” deniliyormuş.

Vezüv, İtalya’da Napolinin sekiz kilometre güney – doğusunda, 1.280 metre yükseklikte bir yanardağ.
Vezüv aktif bir yanardağ olup, zaman zaman buhar, duman, lav fışkırtır. Lav kraterinin çapı 1200 metredir. Vezüvün daha önceleri kuzeydoğusunda rastlayan Monte Somma Yanardağı olarak faaliyet gösterdiği yapılan kazı ve incelemelerden anlaşılmıştır. Bu eski yanardağın kraterinin çapı 16 kilometreyi bulmaktadır.

vezüv yanardağı

sönmüş bir volkan dağıyken M.S. 79 senesinde bir anda kırmızı lavlarla kaplanmıştır. Vezüv Yanardağının bu ani faaliyete geçişi ile Pompei ve Herculaneum şehirleri lavlar altında kalmıştır. Pompeide yapılan kazılarda insan, hayvan, bitki ve yapılar yer yer açığa çıkarılmıştır.

vezüv yanardağı pompei
Vezüv zaman zaman aktif yanardağ haline geçmiştir. 203, 472, 512, 685, 993, 1036, 1139, 1560 senelerinde de faaliyete geçen Vezüv 1631 senesinde büyük bir patlamayla yine etrafına lavlar saçmıştır. Vezüv 1794, 1872, 1906 senelerinde de volkanik faaliyetini göstermiştir. 3 Haziran 1929 günü Vezüvün tekrar faaliyeti çok ani olmuş, binlerce ton taş parçaları infilak neticesinde çevreye dağılmış, krater ağzı açılarak lavlar çevreye yayılmaya başlamıştır. Krater ağzında patlamalar devam ederken kül bulutunun taşıdığı elektrik yükleri arasında kuvvetli şimşek patlamaları görülmüştür. Vezüvün en son faaliyete geçişi İkinci Dünya Savaşında İtalyanın işgal edildiği günlerde 18 Mart 1944 günüdür.    

vezuv-yanardagi-harita   

Roma İmparatorluğu, yakın çağın en putperest imparatorluğudur. Vezüv yanardağının eteklerindeki Pompei şehri, Romalı yönetici-aristokrat ve zenginlerinin; sapkınlık, şımarıklık ve debdebe içinde yaşadığı; bağlar, bahçeler ve villalarla çevrili, çok güzel bir yerdi. MS 79’da patlayan Vezüv yanardağı, bir kaç saat içinde kenti mezarlığa, orada yaşayan Romalıları da, tapındıkları putların benzeri “taş görüntülü insanlara” dönüştürdü.

vezüv yanardağı hikayesi

24 Ağustosda Vezüv yanardağından yükselen dumanlar, kısa bir sürede şehri mezarlığa dönüştürdü. 20.000’i aşkın insan yok oldu. İnsanlar, lavların içinde kavrulup 2000 yıl boyunca küller altında kaldılar. İtalya’daki Pompei, Napoli’nin 25 km uzağındaydı. Vezüv yanardağındaki püskürme 2 gün sürdü. Pompei bu 2 günün sonunda 6-7 metre derine gömülmüştü. İlk kazılar, 1709 da Herculaneum da başladı. Uzun çalışmalar sonunda, kent ortaya çıkarıldı. Dönemin en güzel evlerini, eşyalarını ve sanat eserlerini bünyesinde barındıran Pompei, dakikalara sığabilecek bir zaman diliminde, yerle bir olmuştu. Akdeniz’in hafif deniz rüzgarlarını alan bu sevimli kent, Roma’nın tüm zengin, aristokrat ve nüfuzlu insanlarını kendine çekmişti. MÖ 5000 yıllarında kurulmuş olan şehir, lavlar altında kalmadan 159 yıl önce Romalıların eline geçmişti.

vezüv yanardağı taşlaşmış insanlar

Pompei‘yi 8 kapılı büyük bir duvar çeviriyordu. Şehrin ortasındaki forumda, her hafta ayrı bir eğlence düzenleniyordu. Eğlenceler kimi zaman bir kölenin köleyle veya bir aslanla ölümüne dövüşmesi şeklinde oluyordu. Vahşetin her türlüsü her hafta Pompeililere sergileniyordu. Pompei’nin en önemli binaları, bu meydana bakıyordu. Bu binalar; 2 tiyatro binası, gladyatör alanı, hamamlar ve tapınaklardır. Yapılan kazılardan anlaşıldığına göre; zenginlik ve debdebenin akıl almaz boyutlara yükseldiği Pompei, günden güne tefessüh ediyor ve şehrin her köşesinde, “fuhuş ve lutilik evleri” boy gösteriyordu. Nitekim bir Roma belgeselinde, Sezar’ın, küçük yaştaki yeğeniyle olan homoseksüel ilişkisinin; oğlanın annesi tarafından teşvik edilerek; bir “şeref(!)” olarak takdim edilebilmesi, dehşet vericidir.

vezüv yanardağı krateri

KÜL BULUTUNUN YUTTUĞU ŞEHİR: POMPEİ

Forum, tapınaklar, tiyatrolar, amfitiyatrolar, bazilikalar, caddeler, atölyeler, kenar mahalleler, hamamlar, meyhaneler, çamaşırhaneler, değirmenler, fırınlar, kumarhaneler, batakhaneler, hanlar, şehri gezenler tarafından bugün bile farkedilebiliyor. Ve sonunda da, kenti baştan başa kaplayan lavlardan kaçmaya çalışan insan ve hayvanların, bedenleriyle yüzyüze geliniyor. Burada, tarihin en trajik olaylarından birine tanık oluyorsunuz.

vezüv yanardağı oluşumu

Etnograf, Prof. Carlo Giardano, 79 yılının 24 Ağustos günün saat 13’ünde Pompei‘de olup bitenleri şöyle anlatır:

“O gün öğle vakti, volkanın ağzından aniden yükselen bir kül bulutu, bir kaç saat içinde bütün Pompei‘yi kaplamıştı. Böylece şehir, çok uzun bir sessizlik dönemine girdi. Burada yaşayan binlerce insanın, tehlikenin bu kadar yakınında oldukları halde gafil avlanmış olmaları, o tarihlerde Vezüv’ün bambaşka bir manzara altında olmasından ileri gelmiştir.”