Zihinsel Engelli çocuklar homojen bir grup değildir. Kendi araçlarında bireysel farklılıklar gösterirler. Bu nedenle zihinsel engellileri sınıflandırmaya gerek duyulmuştur. Bu konudaki çalışmalar ilk olarak 1921 yılında AAMD ‘ nin çekirdeğini oluşturan American Association For The Geebleminded tarafından yapılmıştır. Buna Göre :

Hafif Derecede (Z.E.)

Orta Derecede Zihinsel Engel (Z.E.)

Ağır Derecede Zihinsel Engel (Z.E.)

Çok Ağır Derecede Zihinsel Engel (Z.E.)

Bu sınıflandırma psikoloji alanında yaygın olarak kullanılmaktadır. Ülkemizde de eğitsel sınıflandırma yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu sınıflandırmada ZB. Sınırları daha esnektir ve eğitim durumları göz önünde tutulmuştur. Buna göre:

Eğitilebilir Olanlar

Öğretilebilir Olanlar

Ağır Ve Çok Ağır Olanlar

Biz de Eğitsel sınıflandırma üzerinde duracağız.

:

bölümleri 75 – 50 ZB arasında olan zihinsel engellilerdir. Zihinsel engellilerin %85’ini oluşturur. Genellikle fiziksel bozukluk görülmez. Erken tanı, ana-baba yardımı özel eğitim programları ile sosyal yönden uyum sağlayabilirler.

Özbakım davranışlarını kazanabilir,okuma – yazma ,matematik gibi becerileri öğrenebilirler. Yetişkinlikte kısmen yada tamamiyle yaşamlarını sürdürebilecek iş becerisi edinebilirler. Ülkemizde M.E.B. özel alt sınıflarında bu tür çocuklara eğitim verilmektedir. Ayrıca çeşitli illerde M.E.B. bağlı iş okulları açılmıştır. Bu okullarda da çeşitli iş alanlarına ait bilgi ve becerileri kazanabilmektedir. 7 – 12 yaş zeka özelliklerini gösterirler.

Öğretilebilir Zihinsel Engelliler:

Zeka bölümleri 50 – 25 arasında olan zihinsel engellilerdir. Zihinsel engellilerin %10’unu oluştururlar. Bu gruptakiler okul öncesi dönemde fark edilebilirler. Okul öncesinde konuşma ve iletişim kurmayı öğrenebilirler. Sosyal kuralları algılamaları zayıftır. Okul döneminde sosyal ve beri yönünden özel eğitimden yararlanabilirler. 5-7 yaş zeka özelliklerini gösterirler. Yavaş öğrenirler,kavram oluşumu sınırlıdır.

Ülkemizde bu tür çocuklara eğitim veren ilk resmi kurum 1987-1988 öğretim yıllarında Ankara’da açılmıştır. Bazı illerde özel okul veya kurumlarda eğitim verilmektedir.

Genel olarak erken tanı, ana-baba yardımı ve hazırlanacak eğitim ortamları ve fırsatları ile günlük özbakımlarını gidermede kısmen bağımsız olabilirler. Aile içinde ya da denetim altında,kontrollü bir çevrede karmaşık olmayan,fazla beceri gerektirmeyen işleri yaparak geçimlerine katkıda bulunabilirler.

Ağır ve Çok Ağır Derecede Zihinsel Engelliler:

Zeka bölümleri 25-0 arasında değişir. Zihinsel engellilerin %5’ni oluşturur. Devamlı bakıma muhtaç çocuklardır. 2 – 3 yaş zeka özelliklerini gösterirler. Doğumda veya doğumdan sonra hemen teşhis edilebilirler. Meme emmeye alışmaları güç olur. Anne sütüne karşı ilgisizlik, şiddetli ve sürekli ağlamalar, anlamsız bakışlar ve yüz mimikleri vardır.

Basit birkaç kelime öğrenilirse de, çoğunluğu bitkisel yaşam sürdürür ve yabancı sesler çıkarır. Yürüme ve diş çıkarmaları çok geç olur. Uzum zaman kendileri yemek yiyemezler,salyaları akar.

Ağır zeka gerilikleri yanında; kafa dejenerasyonları (küçük,büyük,sivri). Çeşitli organlarda (el, yüz ,kulak ,) oransızlıklar,özürler vardır. Gece ve Gündüz altlarını ıslatırlar;sindirim, boşaltım ve kalp rahatsızlıkları görülür.

Yaşamları boyunca özel bakıma ihtiyaç duyarlar.