Haçlı Seferleri 11.-12. Yüzyıl

10. ve 11. yüzyıllarda, kilise reformları, reformcu papalar ve yeni dini tarikatlarla Batı Avrupa’da dinsel yaşamda değişiklikler oluyordu.

Bu dinsel karışıklık evresi, 1095’te, Bizanslıların Selçuklulara karşı yardım istemesiyle  doruğa çıktı.

Dinsel kurtuluş ümidi ve ganimet teşvikiyle çok sayıda şövalye, Müslümanlarla savaşmak üzere Doğu’ya doğru yola çıktı. Vahşet saçan kanlı bir seferin ardından Haçlılar, 1099’da, 7. yüzyıldan beri Arapların egemenliğinde olan Kudüs’ü fethettiler.

Doğu’da, Batı Avrupa modelini esas alan çok sayıda feodal devlet ortaya çıkarken. Haçlıların Suriye ve Filistin’deki devletlerini savunmak üzere pek çok Haçlı Seferi düzenlendi.

Neden ve Başlangıç

1071’den itibaren Selçukluların Ortadoğu’da yeni bir güç olarak belirmesiyle birlikte, Bizans imparatorluğu’nun varlığı ve Kutsal Topraklara ulaşan hac yolunun güvenliği tehlikeye girdi. Papa, 1095’te, kurtuluş ve günahların bağışlanması vaadiyle, Kudüs’ün “özgürleştirilmesi” için Haçlı Seferi başlattı. Prensler, şövalyeler ve halktan pek çok kişi bu çağrıya kulak verdi.

Kudüs’ün Düşüşü

Haçlılar, 1097’de Konstantinopolis’e vardı. Burada, Bizans imparatoruna bağlılık yemini ettiler. Selçuklularla çarpışmalarında kazandıkları zaferlerin ardından 1099’da Godefroi de Bouillon önderliğinde Kudüs’ü aldılar.

Haçlılar, kenti yağmaladı ve halkı topluca katletti. Üstelik fethedilen toprakları Bizans imparatorluğu’na vermeyip kendilerinin ruhani ve siyasi merkezi ilan ettikleri Kudüs Krallığı ile birlikte çeşitli devletler kurdular.

Haçlı Seferleri Kronolojisi

Avrupa’nın şövalyelik kültürünün güvenilir bir kurumu otan Haçlı Seferleri, Kutsal Topraklarda ve Avrupa’da meydan savaşlarında çarpışan Haçlıların oluşturduğu irili ufaklı Haçlı birliklerinin ortaya çıkmasıyla doğdu. Büyük seferler çok önem kazanmış, dolayısıyla Avrupa’nın önemli hükümdarlarının komutanlığında gerçekleştirilmişti.

1096-1099 I. Haçlı Seferi (Godefroi de Bouillon, Boulogne’lu Baudouin)

1147-1149 II. Haçlı Seferi (Fransa kralı VII. Louis, Alman imparatoru III. Konrad)

1189-1192 III. Haçlı Seferi (Friedrich Bar- barossa, Fransa kralı II. Philippe August, Aslan Yürekli Richard)

1202-1204 IV. Haçlı Seferi (Venedik dükü Enrico Dandolo)

1209-1229 Fransa’da Albi rafızilerine karşı Haçlı Seferi

1217-1221 V. Haçlı Seferi (Macar kralı II. Andras)

1226/1231 sonrası Alman Şövalye Tarikatı, Prusya ve Baltık yöresini fethetti ve Hıristiyanlaştırdı.

1228-1229 VI. Haçlı Seferi; imparator II. Friedrich

1248-1254 VII. Haçlı Seferi (IX. Louis)

1269-1270 VIII. Haçlı Seferi (IX. Louis)

1309 sonrası St. Jean Şövalyeleri, Akdeniz’de Müslûmanlara karşı Rodos veya Malta’dan savaştı.

 

Haçlı Seferlerinin Sonu 12.-15. yüzyıl

Haçlı devletlerinin hükümdarlarının pek nüfuzu yoktu. Dolayısıyla, 12. yüzyılda hacıların korunması ve hastaların gözetilmesi amacıyla kurulan şövalye tarikatları, askeri güçleriyle ve kendilerine bağışlanan zenginlikler ve imtiyazlarla büyük önem kazandılar.

Haçlılar, 12. yüzyılda, Selçukluları Ortadoğu’da bir süper güç olmaktan çıkaran Eyyubilerle sürekli savaştılar. Eyyubilerden sonra gelen Memlûkler, Haçlı Seferleri düzenleyen Hıristiyanları nihayet 1291’de Filistin’den çıkarmayı başardılar.


Clairvaux’lu Bernard

Müslümanlar, 1144’te bu bölgeleri yeniden fethedince, keşiş Clairvaux’lu Bernard, III. Haçlı Seferi çağrısında bulundu. Vaazlarıyla tüm Avrupa’ya haçlı seferi fikrini yaydı, ispanya ve Portekiz’deki Reconquista’yı, ayrıca Baltık bölgesindeki Hıristiyan olmayan halklara karşı ve Güney Fransa’daki Albi zındıklarına karşı Haçlı seferlerini destekledi.

Çocuk Haçlı Seferi

1212’de, dini fanatiklerin önderliğinde Güney Fransalı binlerce çocuk silahsız bir Haçlı Seferine başladı. Cenova’ya gelindiğinde, dindaşları, bu çocukların çoğunu Kuzey Afrika’daki Müslümanlara köle olarak sattılar.

Kayıplar

Müslümanların 1187’de Salaheddin Eyyubi önderliğinde Kudüs’ü yeniden fethetmesi üzerine başlatılan III. Haçlı Seferi amacına ulaşamadı, imparator Friedrich Barbarossa, Kutsal Topraklara giderken 1190’da Silifke’de boğuldu.

Fransa kralı II. Philippe ile İngiltere kralı Aslan Yürekli Richard ise birbiriyle anlaşmazlığa düştü. Philippe, Fransa’ya döndü ve Richard’ın topraklarına saldırdı; Richard esir alındı Kudüs ise, Müslümanların denetiminde kaldı.

Şövalye Tarikatları

Kutsal Topraklar kaybedilince bu tarikatlar gözünü Avrupa’ya dikti. Zengin tapınak şövalyeleri 1312’de Fransa krallarının çıkarlarına kurban gitti. St. Jean Şövalyeleri Tarikatı Akdeniz’de Müslümanlarla savaşmayı sürdürdü; Toton Şövalyeleri, Prusya’da, başkenti Marienburg olan bir Baltık devleti kurdu.

Be the first to comment on "Haçlı Seferleri 11.-12. Yüzyıl"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*