Ortaçağda Fransa 843-1214

Capet hanedanı, Batı Frank Krallığı’nda Paris dükü sıfatıyla bir nüfuza sahipti. İlk Capet krallarının, toprakları, başlangıçta sadece Paris civarında küçük bir bölgeden ibaret olduğundan nüfuzları çok azdı. Kontlar ve dükler, Burgonya ve Akitanya’da olduğu gibi, kralın resmi vasallarıydı, ama krallığın gücüyle yarışacak büyüklükte topraklara sahiptiler. Kültürü ve diliyle kendine özgü olan Güney, genelde özerk kaldı. İngiliz kralları, aynı zamanda Normandiya dükleri ve Anjou kontları da olduklarından Fransa tahtı için mücadele ettiler. Fransa üzerindeki egemenliklerini, savaşlarla ve hanedan evlilikleriyle, 1214’teki yenilgilerine değin sürdürdüler.

Capet Hanedanı Norman istilalarına karşı kazandıkları zafer, Capetlere saygınlık kazandırdı. Hugues Capet, Batı Frank Karolenj hanedanının çöküşünün ardından, 987’de krallık tacını giydi. Yöresel soyluların ve dış güçlerin muhalefetine rağmen, Capetler, Paris çevresindeki île-de-France’daki küçük krallıklara hükmederken, sonunda, bütün Fransa’yı egemenlikleri altına aldılar. 1848’e kadar Fransa krallarını çıkaran bir hanedanı devrimlere rağmen korudular.

Akitanyalı Eleanor

1152’de Fransa kralından boşandıktan sonra, çağının en zengin kadın mirasçısı olan Akitanyalı Eleanor, İngiltere kralı ile evlendi. Böylece İngiltere kralı, Fransa’nın güneybatı kesiminin tamamını denetimi altına aldı.

Albi Haçlı Seferi

Albili zındıkların düalist öğretiyi savunan mezhebi (katharosçular), Fransa’nın güneyindeki Albi kentinde, soyluların himayesinde yayılmaya başladı. Yine de, 1198’de, Papa III. Innocentius tarafından zındık ilan edildi. Fransa kralları, bunu bahane ederek, 1209’dan itibaren düzenledikleri Haçlı Seferleriyle bu zengin Güney bölgesini zorla kendi denetimleri altına aldılar. Albi zındıkları, 1229’a kadar sindirilip yokedildi.

Bouvines Çarpışması

Hohenstaufenlerle ittifak kuran Fransa kralı II. Philippe Auguste, 1214’te Kutsal Roma-Germen imparatoru IV. Otto ile İngiltere kralı Yurtsuz Jolın’u yenilgiye uğrattı. Bu yenilgi, hem Welf hanedanının kaderini belirledi, hem de Ingiltere’nin Fransa’da sahip olduğu toprakları tamamen kaybetmesine yol açtı.

Ortaçağ’ın Sonlarında Fransa 1214-1515

Haçlı Seferleri sırasında çok saygınlık kazanmış olan kral Aziz Louis, Fransa’nın güneyini

tamamen ele geçirirken, torunu IV. Philippe (Güzel) de Fransız krallarının gücünü pekiştirdi. 1328’de baştaki Capet soyunun doğrudan bir vârisi kalmayınca Valois dalı başa geçti.

Valois kökenli krallar, 1453’te Yüzyıl Savaşları sona erdiğinde İngilizleri ülkeden

neredeyse tamamen çıkarmıştı. Fransa’nın nüfusu büyük oranda azalmıştı, ama yeniden yapılanma döneminin ardından Fransa yeniden Avrupa’da önemli bir güç haline geldi. XII. Louis, veraset yoluyla İtalya’da taşıdığı unvanlara dayanarak İtalya’ya askeri müdahalede bulundu. Avrupa kıtasında egemenlik kurma mücadelesinde Fransa’nın asıl rakibi, doğuya egemen olan Habsburglardı.

 

Yüzyıl Savaşları

Normandiya ve Arıjou-Plantagenet hanedanlarından gelen İngiltere kralları, Fransa krallarının en güçlü ve dolayısıyla en çok korktukları vasatlarıydı. İngiltere kralı III. Edvvard, IV. Charles’ın 1328’deki ölümünden sonra Fransa tahtı üzerinde hak iddia edince Yüzyıl Savaşları patlak verdi. Valois hanedanından gelen Fransa kralları defalarca yenilgiye uğradılar, ama 1453’te Burgonyalı Philippe ile birlikte Fransa’ nın büyük bir kısmını yeniden ele geçirdiler. İngiltere, Güller Savaşı’yla uğraşırken, Fransa, güçlü ve birleşik bir güç olarak ortaya çıktı. Savaşlar ve büyük veba salgını yüzünden nüfusu neredeyse yarıya inmişti.

Aviynon Papalığı

Fransa kralı IV. Philippe 1309’da nufuzunu kullanarak Fransız bir papa seçilmesini sağladı. Kralın arkadaşı olan V. Clemens, papalığın merkezini Roma’dan, Güney Fransa’ya, Avignon’a taşıdı. Papa, kralın kışkırtmasıyla, 1312’de, zengin ve güçlü bir tarikat olan Tapınak Şövalyelerini ortadan kaldırdı. Tarikatın büyük üstadı, 1314’te rafızi diye yakılarak idam edildi, Tapınak Şövalyelerinin varlıkları da krala geçti. Papalık, 1378’de tekrar Roma’ya taşındı.

Jeanne d’Arc

Sıradan bir köylünün kızı olan Jeanne d’Arc, Yüzyıl Savaşları sırasında. Tanrının kendisine Fransa’yı İngiliz ordularından kurtarma görevi verdiğine inanıyordu. 1429’da Orleans’ın ingilizlerin elinden kurtulmasında bu karizmatik genç kadın önemli bir rol oynadı. Sonradan Burgonyalılar tarafından ingilizlere teslim edildi ve rafızi olduğu gerekçesiyle 1431’de yakılarak idam edildi.

İlk yorumu sen yap "Ortaçağda Fransa 843-1214"

Yorum yaz

Your email address will not be published.


*